નમસ્કૃત્ય સ્થિતો હ્યગ્રે વેદપાઠં નિશામયન્
નમસ્કાર કરીને, એ આગળ ઊભો રહીને વેદના પાઠને સાંભળતો રહ્યો.
ઉદ્ગિરન્તં જગન્નાથં દૃષ્ટ્વા પ્રીતો ઽભવત્તદા
જગન્નાથને વેદ ઉચ્ચારતા જોઈને, તે સમયે તે આનંદિત થયો.
પ્રગલ્ભં તમુપાલક્ષ્ય ક્ષણાજ્જાતઃ સમત્સરઃ
તેની નિર્ભયતા જોઈને, તરતજ મનમાં ઈર્ષા ઉત્પન્ન થઈ.
ચકર્ત તન્નખાગ્રેણ ખસ્થં વક્ત્રં ત્રિલોચનઃ
ત્રિલોચનએ પોતાના નખના આડે તે આકાશમાં રહેલું મુખ કાપી નાખ્યું.
વામે નિર્ધૂતમાનિશં ન નિવૃત્તં દ્વિજોત્તમ
ડાબી બાજુએ, તે સતત હલાવાતું રહ્યું, કદી અટક્યું નહીં, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ.
રુદ્રો ઽપિ લજ્જિતો ભૂત્વા નિર્જ્જગામ ત્વરાન્વિતઃ
રુદ્ર પણ શરમાઈને, ઝડપથી ત્યાંથી નીકળી ગયો.
ન શશાક પરિત્યક્તું તદદ્ભુતમભૂન્મહત્
તેને એ છોડવું શક્ય ન બન્યું; એ એક મહાન આશ્ચર્ય બન્યું.
તેન સંસ્મૃતમાત્રસ્તુ શીઘ્રમાવિરભૂચ્ચ સઃ
તેના મનમાં યાદ આવતા જ, એ તરત ફરી દેખાઈ પડ્યું.
નનામ શિરસા નમ્રો નિષ્પ્રભો વૃષભધ્વજઃ
વૃષભધ્વજ, નમ્ર અને તેજહીન થઈ, માથું ઝુકાવી નમસ્કાર કર્યો.
સમાશ્વાસ્યા બ્રવીદ્વાક્યં તત્તોષપરિકારકમ્
તેને શાંત કરીને, સંતોષ આપતી વાતો કહી.
તત્ફલં ભુઙ્ક્ષ્વ સર્ંવજ્ઞ કિયત્કાલં કૃતં સ્વયમ્
હે સર્વજ્ઞ, તું પોતે જે કર્યું તેનું ફળ થોડો સમય ભોગવી લે.
નાભુક્તં ક્ષીયતે કર્મ હ્યપિ જન્મશતૈઃ પ્રિય
પ્રિય, કર્મ ભોગ્યા વિના, સો જન્મ સુધી પણ નાશ પામતું નથી.
પ્રાણા વિકલતાં યાન્તિ મમ ત્વદ્દુઃખદર્શનાત્
મને તારા દુઃખને જોઈને જીવ અશાંત થઈ જાય છે.
ન તાનિ બ્રહ્મહત્યાયાઃ સમાનીતિ મતિર્મમ
મારા મત પ્રમાણે, આ બધું બ્રાહ્મણહત્યાના પાપ જેટલું નથી.
બ્રહ્મહત્યાભિભૂતસ્તુ ક્ષણં સ્થાતું ન ચ ક્ષમઃ
બ્રાહ્મણહત્યાના પાપથી ઘેરાઈને, તે એક ક્ષણ પણ ત્યાં રહી શક્યો નહીં.
લેલિહાના સુરેશાન ગ્રહીતું ત્વાનુધાવતિ
દેવતાઓના સ્વામી, જીભ ચાટતા, તને પકડવા માટે પીછો કરે છે.
અટનીયં હિતાર્થાય પાપનાશાભિકામ્યયા
એણે બીજાના કલ્યાણ માટે, પાપ નાશ થાય એ ઈચ્છાથી, ફરવું જોઈએ.
પ્રક્ષાલયન્કરં વામં ભિક્ષાં ગૃહ્ણન્કપાલકે
એણે ડાબું હાથ ધોઈને, ભિક્ષા પાત્રમાં ભિક્ષા લેવી જોઈએ.
ઇત્યુક્તો વિષ્ણુના વિપ્ર સ્થાણુઃ સર્વગતો ઽભવત્
વિષ્ણુએ આમ કહ્યું ત્યારે, તે ઋષિ સર્વત્ર વ્યાપી થઈ ગયો.
વર્ષત્રયં ભ્રમિત્વા તુ પ્રાપ્તો બદરિકાશ્રમમ્
ત્રણ વર્ષ સુધી ફર્યા પછી, તે બદરિકાશ્રમ પહોંચ્યો.
દ્વારસ્થો દેહિ ભિક્ષાં મે વિષ્ણો ઇત્યવદન્મુહુઃ
દ્વાર પર ઊભો રહીને, એ વારંવાર બોલ્યો: 'વિષ્ણુ, મને ભિક્ષા આપો.'
ગૃહાણ ભિક્ષામિત્યુક્ત્વા પ્રદદૌ દક્ષિણં કરમ્
'ભિક્ષા લો' એમ કહીને, એણે પોતાનો જમણો હાથ આગળ કર્યો.
પ્રાહરદ્દક્ષિણં પાણિં ત્રિશૂલેન દ્વિજોત્તમ
પવિત્ર દ્વિજ, એણે ત્રિશૂલથી જમણો હાથ માર્યો.
પ્રસ્થદ્વાદશહસ્તાશ્ચ નિર્ગતાશ્ચિત્રવર્ણિકાઃ
બાર રંગબેરંગી ધારો બહાર નીકળી.
દ્વિતીયા તન્મુખે પ્રાપ્તા પયસ્યાથ તૃતીયકા
બીજી ધારા તેના મોઢામાં ગઈ, પછી ત્રીજી, જે દુધ જેવી હતી.
તા ધારાસ્ત્રીણિ વર્ષાણિ સંસેવ્ય વિધિવદ્ધરઃ
હરએ એ ધારોને ત્રણ વર્ષ સુધી વિધિપૂર્વક પાળેલી.
તત્ર ગત્વા હરઃ સ્થાણુર્ભૂતસ્તત્ર પપાત ચ
ત્યાં જઈને હર સ્થિર થયો અને એ સ્થાન પર પડી ગયો.
વર્ષત્રયે ગતે તત્ર ક્ષતાર્દ્ધાઙ્ગો વિનિઃસૃતઃ
ત્રણ વર્ષ પછી, તેનું અડધું શરીર ઘાયલ થઈ બહાર આવ્યું.
તતસ્તુષ્ટો જગન્નાથો વરં તસ્મૈ દદૌ તુ સઃ
પછી જગન્નાથ પ્રસન્ન થઈને, એને ઈચ્છિત વર આપ્યો.
તતો હરિં નમસ્કૃત્ય પરીત્ય બહુધા તથા
પછી હરિને વંદન કરીને અને અનેક રીતે સ્તુતિ કરીને,