કન્દલીતિ ચ વિખ્યાતા તનયૌર્વમુનેર્દ્વિજ
તે ઋષિની પુત્રી તરીકે કંદળી નામે જાણીતી થઈ.
પુરુષો મે સહભવો દમિતો ધર્મકારણાત્
ધર્મના હિત માટે મેં મારા સાથી પુરુષને રોકી રાખ્યો હતો.
તં પતિં પ્રાપ્ય વિપ્રેન્દ્ર પ્રાક્કર્મવશાગા હ્યહમ્
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, એ પતિને પામ્યા પછી હું પૂર્વકર્મના પ્રભાવે બંધાઈ ગઈ.
કિઞ્ચિત્પાપાવશેષેણ રાક્ષસીં યોનિમાગતા
થોડુંક પાપ બાકી હોવાથી હું રાક્ષસીના ગર્ભમાં જન્મી.
ગોભિલો નામ તેજસ્વી સ ત્વયા વિનિપાતિતઃ
ગોભિલ નામે એક તેજસ્વી હતો, જેને તું માર્યો હતો.
કસ્યાશ્ચિદ્રાજકન્યાયાઃ સ્ત્રિયાઽરબ્ધા મૃતિસ્તવ
કોઈ રાજકન્યા માટે, હે સ્ત્રી, તારી દ્વારા મૃત્યુ શરૂ થઈ હતી.
શુભસ્ય બલમાપન્ના જાતા તવ સહાયિની
શુભતાનો બળ મળતાં હું તારી સાથી બની જન્મી.
ભાર્યાથ પાપિના બ્રહ્મંસ્તેન વ્યાપાદિતો મયા
પછી, હે બ્રાહ્મણ, પાપી પુરુષની પત્ની બનીને હું તેના હાથોં નાશ પામી.
તતસ્ત્વાં ગોપયિષ્યામિ સર્વભાવેન કામુક
હવે હું તને સર્વ રીતે રક્ષીશ, હે કામુક.
કૃત્સ્નસ્ય પુરુષસ્યેહ સન્નિધૌ વ્યાહૃતો મયા
આ પુરુષની હાજરીમાં મેં આ બધું જાહેર કર્યું છે.
મદ્વાક્યે ભવતા સ્થેયં સર્વકૃત્યેષુ માનદ
હે માન આપનાર, દરેક કાર્યમાં તારે મારા વચનનું પાલન કરવું જ જોઈએ.
પ્રતિપેદે વચઃ સર્વં યત્કૃતં હિ તયા તદા
તેણીએ તે સમયે જે કહ્યું તે બધું સ્વીકારીને એ પ્રમાણે જ કર્યું.
કરેણુરૂપિણી ભૂત્વા પૃષ્ઠે કૃત્વા પતિં મમ
માદણી રૂપ ધારણ કરીને, તેણે મારા પતિને પીઠ પર બેસાડ્યો.
યયાવાકાશમાર્ગેણ કાશીમભિ મુલોચને
પછી તે આકાશમાર્ગે કાશી તરફ ગઈ, હે વિશાળ નેત્રવાળી.
ત્રિભિર્મુહૂર્તૈઃ સંપ્રાપ્તા કાશીં વિશ્વેશમન્દિરમ્
ત્રણ મુહૂર્તમાં તે કાશી, વિશ્વેશ્વરનાં મંદિર પહોંચી ગઈ.
ઇયં પાપતરોઃ કાન્ત કુઠારા પરિકીર્તિતા
હે પ્રિય, આ પાપરૂપી વૃક્ષને કાપનાર કુહાડો કહેવાય છે.
કર્મબીજોપશમની સર્વેષાં ગતિદાયિકા
આ કર્મના બીજ નાશ કરે છે અને સૌને મુક્તિ આપે છે.
નાવૈષ્ણવે સ્થલે મુક્તિઃ સર્વસ્ય તુ કદાચન
જે સ્થળ વૈષ્ણવ નથી, ત્યાં ક્યારેય કોઈને મુક્તિ મળતી નથી.
મુક્તિદા સર્વજન્તૂનાં સર્વપાપપ્રણાશિની
આ સર્વ જીવોને મુક્તિ આપનારી છે અને બધા પાપોનો નાશ કરતી છે.
સર્વલોકૈકકર્તારં ભ્રાજમાનં સ્વતેજસા
સર્વ લોકોના એકમાત્ર સર્જનહાર, પોતાના તેજથી પ્રકાશિત એવા પરમાત્માને,
નમસ્કૃત્ય સ્થિતો હ્યગ્રે વેદપાઠં નિશામયન્
નમસ્કાર કરીને, એ આગળ ઊભો રહીને વેદના પાઠને સાંભળતો રહ્યો.
ઉદ્ગિરન્તં જગન્નાથં દૃષ્ટ્વા પ્રીતો ઽભવત્તદા
જગન્નાથને વેદ ઉચ્ચારતા જોઈને, તે સમયે તે આનંદિત થયો.
પ્રગલ્ભં તમુપાલક્ષ્ય ક્ષણાજ્જાતઃ સમત્સરઃ
તેની નિર્ભયતા જોઈને, તરતજ મનમાં ઈર્ષા ઉત્પન્ન થઈ.
ચકર્ત તન્નખાગ્રેણ ખસ્થં વક્ત્રં ત્રિલોચનઃ
ત્રિલોચનએ પોતાના નખના આડે તે આકાશમાં રહેલું મુખ કાપી નાખ્યું.
વામે નિર્ધૂતમાનિશં ન નિવૃત્તં દ્વિજોત્તમ
ડાબી બાજુએ, તે સતત હલાવાતું રહ્યું, કદી અટક્યું નહીં, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ.
રુદ્રો ઽપિ લજ્જિતો ભૂત્વા નિર્જ્જગામ ત્વરાન્વિતઃ
રુદ્ર પણ શરમાઈને, ઝડપથી ત્યાંથી નીકળી ગયો.
ન શશાક પરિત્યક્તું તદદ્ભુતમભૂન્મહત્
તેને એ છોડવું શક્ય ન બન્યું; એ એક મહાન આશ્ચર્ય બન્યું.
તેન સંસ્મૃતમાત્રસ્તુ શીઘ્રમાવિરભૂચ્ચ સઃ
તેના મનમાં યાદ આવતા જ, એ તરત ફરી દેખાઈ પડ્યું.
નનામ શિરસા નમ્રો નિષ્પ્રભો વૃષભધ્વજઃ
વૃષભધ્વજ, નમ્ર અને તેજહીન થઈ, માથું ઝુકાવી નમસ્કાર કર્યો.
સમાશ્વાસ્યા બ્રવીદ્વાક્યં તત્તોષપરિકારકમ્
તેને શાંત કરીને, સંતોષ આપતી વાતો કહી.