અટમાનેન પાપેન દૃષ્ટા સા રૂપશાલિની
ભટકતો એ પાપી, રૂપવતી એ યુવતીને જોઈ.
ઉભયોર્દશ રત્નાનિ નિષ્કે ચ દશપઞ્ચ ચ
બન્ને તરફથી દસ દસ રત્નો અને પંદર સોનાના મુદ્રા.
એવં રત્નાચિતાં બાલાં શાતકુમ્ભસમપ્રભામ્
એ રીતે રત્નોથી શોભાયમાન અને શુદ્ધ સોનાની જેમ તેજવાળી એ બાળા હતી.
વાયુમાર્ગં સમાશ્રિત્ય ક્ષણાત્પ્રાપ્તઃ સ્વમાલયમ્
પવનના માર્ગે, પળમાં પોતાનાં ઘર પહોંચી ગયો.
તત્ર તસ્ય ગુહાં દૃષ્ટ્વા સુવર્ણસદૃશપ્રભામ્
ત્યાં તેણે પોતાની ગુફા જોઈ, જે સોનાની જેમ તેજવાળી હતી.
અનેકૈર્મણિવિન્યાસૈઃ સંયુક્તાં ચિત્રમન્દિરામ્
અનેક મણિથી શોભાયમાન, અદભુત રત્નમંદિર હતું.
ભોજનૈઃ પાનપાત્રૈશ્ચ ભક્ષ્યભોજ્યૈરનેકધા
વિવિધ ખાવાની વસ્તુઓ, પીવાની વાસણો અને અનેક પ્રકારના ભોજનથી,
રુદતીમતિસંત્રસ્તાં પીનશ્રોણિપયોધરામ્
એ રડતી અને ખૂબ જ ડરી ગયેલી, ભરપૂર નિતંબો અને ઉન્નત સ્તનો ધરાવતી હતી,
આજગામ ત્વરાયુક્તા યત્રાસૌ રાક્ષસઃ સ્થિતઃ
તે ઝડપથી ત્યાં પહોંચી, જ્યાં રાક્ષસ ઊભો હતો.
પપ્રચ્છ નિજભર્તારં ક્રુદ્ધા નિર્ભર્ત્સતી સતી
ક્રોધથી અને ઠપકો આપતી, પવિત્ર પત્નીએ પોતાના પતિને પૂછ્યું:
અન્યાં સમીહસે ભાર્યાં નાહં ભાર્યાં ભવામિ તે
તમે બીજી પત્ની ઇચ્છો છો; હું હવે તમારી પત્ની રહીશ નહીં.
ઉવાચ રાક્ષસો હર્ષાત્સ્વાં પ્રિયાં ચારુલોચનામ્
રાક્ષસે આનંદથી પોતાની સુંદર આંખો ધરાવતી પ્રિયાને કહ્યું:
દૈવોપપાદિતં દ્વારિ દ્વિતીયં મમ તિષ્ઠતિ
ભાગ્યે, મારા માટે બીજું એક દ્વારે ઊભું છે.
તમાનય ત્વરાયુક્તા યેનાહં ભક્ષ્યમાચરે
તેને ઝડપથી અહીં લાવ, જેથી હું તેને ભોગવી શકું.
મિથ્યા રાક્ષસિ ભર્તા તે ભાષતે ત્વદ્ભયાદયમ્
હે રાક્ષસી, તારો પતિ તારા ડરથી ખોટું બોલે છે.
સુપ્તાં પિતૃગૃહે રાત્રૌ માં સમાસાદ્ય કામતઃ
રાત્રે, હું પિતાના ઘરમાં સુતી હતી ત્યારે, તે પોતાની ઇચ્છાથી મારા પાસે આવ્યો હતો.
ઇતીરિતમુપાકર્ણ્ય વચનં રાજકન્યયા
રાજકન્યાએ આ વચન કહ્યાં, તે સાંભળીને,
તસ્યાશ્ચ રૂપમાલોક્ય સત્યમેવાવધારયત્
અને તેનું રૂપ જોઈને, તેણે એ સાચું હોવાનું સમજ્યું.
અવશ્યં મૂર્ઘ્નિં કીલં મે રોષયિષ્યતિ રાક્ષસઃ
નક્કી છે કે રાક્ષસ મારા માથામાં કીલો ઘૂસી દેશે.
યા સાપત્ન્યેન દુઃખેન પીડ્યમાના હિ જીવતિ
જે સ્ત્રી સાપત્ની દુઃખથી પીડાય છે, તે જીવતી રહે છે.
સામાન્યદ્રવ્યભોગાદિ નિષ્ઠા ચૈવાપરા ભવેત્
સામાન્ય સંપત્તિ અને આનંદમાં બરાબરી હોવી જોઈએ અને બીજી વ્યવસ્થા પણ રાખવી જોઈએ.
મદીયા મમ ભક્ષ્યાર્થં ત્વયાનીતા સુલોચના
સુંદર આંખો ધરાવતી, તું તેને મારા ભોજન માટે લાવી છે.
તતઃ સ રાક્ષસઃ પ્રાહ ગચ્છગચ્છેતિ સત્વરમ્
પછી એ રાક્ષસે ઝડપથી કહ્યું: 'જા, જા!'
તતઃ સા રાક્ષસી ઘોરા શ્રુત્વા પતિસમીરિતમ્
પછી એ ભયાનક રાક્ષસી, પતિના આદેશ સાંભળીને,
રૂપયૌવનસંયુક્તં વિદ્યારત્નવિભૂષિતમ્
સુંદરતા અને યુવાનીથી ભરપૂર, જ્ઞાનના રત્નથી શોભાયમાન હતી.
હૃચ્છયેન સમાવિષ્ટા તદન્તિકમુપાગમત્
હૃદયમાં પ્રેમથી ભરાઈને, તે તેના પાસે આવી.
કસ્ત્વં કસ્માદિહાયતઃ કિમર્થમિહ તિષ્ઠસિ
"તમે કોણ છો? અહીં કેમ આવ્યા છો? અને અહીં શા માટે રોકાયા છો?"
સ્વભર્ત્રાહં પરિત્યક્તા ત્વાં પતિં કર્તુમાગતા
"મારા પતિએ મને છોડી દીધી છું; હવે હું તમને પતિ બનાવવા આવી છું."
ઉવાચ વચનં પ્રાજ્ઞો ધૈર્યમાલંબ્ય તાં શુભે
પંડિતે ધીરજ રાખીને, એ શુભ સ્ત્રીને કહ્યું:
માનુષાસ્તુ સ્મૃતા ભક્ષ્યા રાક્ષસાનાં ન સંશયઃ
"માણસો તો રાક્ષસો માટે ખોરાક ગણાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી."