ઉલ્લિખન્તં હિ શિખરૈઃ ખમધ્યં સ્વાત્મનસ્ત્રિભિઃ
એ પહાડોની ચોટીઓ જાણે આકાશના મધ્ય સુધી પહોંચતી હોય એમ ઊંચી હતી, ત્રણ ત્રણ શિખરો જાણે પોતાનાં જ સ્વરૂપે આકાશને સ્પર્શતા હોય.
આરુરોહ મુદાયુક્તો વિત્તાકાઙ્ક્ષી સુલોચને
એ આનંદથી ભરાઈને, ધન મેળવવાની ઇચ્છાથી, એ પહાડ પર ચડી ગયો, હે સુંદર નેત્રવાળી.
તત ઉત્થાય ભક્ષ્યાર્થં વૃક્ષાંસ્તત્ર વ્યલોકયત્
પછી, ખોરાકની શોધમાં ઊભો રહીને, એ ત્યાંના વૃક્ષોને જોયા.
શાન્તિં પ્રાપ્તસ્તતો ઽપશ્યત્સાલમેકં સુનિર્મલમ્
શાંતિ પ્રાપ્ત કરીને, એ એકદમ શુદ્ધ અને સુંદર સાળનું એક ઝાડ જોયું.
તસ્યાધસ્તાત્સ સુષ્વાપ સ્વોત્તરીયં પ્રસાર્ય ચ
એ ઝાડની નીચે પોતાનું ઉપરનું વસ્ત્ર પાથરીને સુઈ ગયો.
તાવત્સુપ્તો ઽતિખિન્નો ઽસૌ યાવત્સૂર્યો ઽસ્તતાં ગતઃ
એ ખૂબ થાકી ગયો હતો અને સુતો રહ્યો, ત્યાં સુધી કે સૂર્ય અસ્ત થઈ ગયો.
અભ્યગાદ્રાક્ષસો ઘોરો ગર્જમાનો યથા ઘનઃ
એ સમયે એક ભયાનક રાક્ષસ ગર્જના કરતાં, જાણે મેઘ ગર્જે તેમ, ત્યાં આવી પહોંચ્યો.
શુભાં કાશીપતેઃ પુત્રીં નામ્ના રત્નાવલીં શુભામ્
કાશીનાં રાજાની સુંદર પુત્રી, નામ રત્નાવલી.
પતિકામા કુમારી સા નાવિન્દત્સદૃશં પતિમ્
એ કુમારી પતિની ઇચ્છાવાળી હતી, પણ તેને યોગ્ય પતિ મળ્યો નહીં.
પિતા તસ્યાઃ પ્રદાને તુ ચિન્તાવિષ્ટો હ્યહર્ન્નિશમ્
એના પિતા તેના લગ્નની ચિંતા કરીને, દિવસ-રાત ચિંતિત રહેતા.
અટમાનેન પાપેન દૃષ્ટા સા રૂપશાલિની
ભટકતો એ પાપી, રૂપવતી એ યુવતીને જોઈ.
ઉભયોર્દશ રત્નાનિ નિષ્કે ચ દશપઞ્ચ ચ
બન્ને તરફથી દસ દસ રત્નો અને પંદર સોનાના મુદ્રા.
એવં રત્નાચિતાં બાલાં શાતકુમ્ભસમપ્રભામ્
એ રીતે રત્નોથી શોભાયમાન અને શુદ્ધ સોનાની જેમ તેજવાળી એ બાળા હતી.
વાયુમાર્ગં સમાશ્રિત્ય ક્ષણાત્પ્રાપ્તઃ સ્વમાલયમ્
પવનના માર્ગે, પળમાં પોતાનાં ઘર પહોંચી ગયો.
તત્ર તસ્ય ગુહાં દૃષ્ટ્વા સુવર્ણસદૃશપ્રભામ્
ત્યાં તેણે પોતાની ગુફા જોઈ, જે સોનાની જેમ તેજવાળી હતી.
અનેકૈર્મણિવિન્યાસૈઃ સંયુક્તાં ચિત્રમન્દિરામ્
અનેક મણિથી શોભાયમાન, અદભુત રત્નમંદિર હતું.
ભોજનૈઃ પાનપાત્રૈશ્ચ ભક્ષ્યભોજ્યૈરનેકધા
વિવિધ ખાવાની વસ્તુઓ, પીવાની વાસણો અને અનેક પ્રકારના ભોજનથી,
રુદતીમતિસંત્રસ્તાં પીનશ્રોણિપયોધરામ્
એ રડતી અને ખૂબ જ ડરી ગયેલી, ભરપૂર નિતંબો અને ઉન્નત સ્તનો ધરાવતી હતી,
આજગામ ત્વરાયુક્તા યત્રાસૌ રાક્ષસઃ સ્થિતઃ
તે ઝડપથી ત્યાં પહોંચી, જ્યાં રાક્ષસ ઊભો હતો.
પપ્રચ્છ નિજભર્તારં ક્રુદ્ધા નિર્ભર્ત્સતી સતી
ક્રોધથી અને ઠપકો આપતી, પવિત્ર પત્નીએ પોતાના પતિને પૂછ્યું:
અન્યાં સમીહસે ભાર્યાં નાહં ભાર્યાં ભવામિ તે
તમે બીજી પત્ની ઇચ્છો છો; હું હવે તમારી પત્ની રહીશ નહીં.
ઉવાચ રાક્ષસો હર્ષાત્સ્વાં પ્રિયાં ચારુલોચનામ્
રાક્ષસે આનંદથી પોતાની સુંદર આંખો ધરાવતી પ્રિયાને કહ્યું:
દૈવોપપાદિતં દ્વારિ દ્વિતીયં મમ તિષ્ઠતિ
ભાગ્યે, મારા માટે બીજું એક દ્વારે ઊભું છે.
તમાનય ત્વરાયુક્તા યેનાહં ભક્ષ્યમાચરે
તેને ઝડપથી અહીં લાવ, જેથી હું તેને ભોગવી શકું.
મિથ્યા રાક્ષસિ ભર્તા તે ભાષતે ત્વદ્ભયાદયમ્
હે રાક્ષસી, તારો પતિ તારા ડરથી ખોટું બોલે છે.
સુપ્તાં પિતૃગૃહે રાત્રૌ માં સમાસાદ્ય કામતઃ
રાત્રે, હું પિતાના ઘરમાં સુતી હતી ત્યારે, તે પોતાની ઇચ્છાથી મારા પાસે આવ્યો હતો.
ઇતીરિતમુપાકર્ણ્ય વચનં રાજકન્યયા
રાજકન્યાએ આ વચન કહ્યાં, તે સાંભળીને,
તસ્યાશ્ચ રૂપમાલોક્ય સત્યમેવાવધારયત્
અને તેનું રૂપ જોઈને, તેણે એ સાચું હોવાનું સમજ્યું.
અવશ્યં મૂર્ઘ્નિં કીલં મે રોષયિષ્યતિ રાક્ષસઃ
નક્કી છે કે રાક્ષસ મારા માથામાં કીલો ઘૂસી દેશે.
યા સાપત્ન્યેન દુઃખેન પીડ્યમાના હિ જીવતિ
જે સ્ત્રી સાપત્ની દુઃખથી પીડાય છે, તે જીવતી રહે છે.