તતશ્છુછુન્દરી સ્યાચ્ચ સપ્ત જન્માનિ ભારતે
પછી ચુચુંદરીને ભારતમાં સાત જન્મ મળશે.
ભર્તુરર્થે તુ યા વિત્તેં વિદ્યમાનં ન યચ્છતિ
પણ જે સ્ત્રી પતિના હિત માટે હાજર ધન આપતી નથી—
ક્રિમિયોનિવિનિર્મુક્તા કાષ્ઠીલા જાયતે શુભે
હે શુભે, કૃમિ-યોનિમાંથી મુક્ત થઈ, એ લાકડાની જીવ બની જન્મે છે.
અગ્નિપ્રજ્વાલનાથ હિ કાષ્ઠં પાટયતે ચિરમ્
જ્યારે અગ્નિ પ્રજ્વલિત થાય છે, ત્યારે લાંબા સમય સુધી લાકડું ફાટી જાય છે.
કાષ્ઠં પાટયતસ્તસ્ય સમીપમગમં તદા
જ્યારે લાકડું ફાટતું હતું, ત્યારે હું ત્યાં નજીક ગયો.
નવનીતનિભં દેહં બિભ્રાણા ચાઞ્જનત્વિષમ્
એના શરીરનું તેજ તાજા મકખણ જેવું અને રંગ કાજળ જેવો હતો.
તાં દૃષ્ટ્વા પતિતાં ભૂમૌ હન્તું ધ્વાઙ્ક્ષઃ સમાગતઃ
જ્યારે એ જમીન પર પડી ગઈ, ત્યારે એક ગીધ તેને મારવા આવ્યો.
તાવન્નિવારિતઃ સદ્યો મયા લોષ્ટેન તત્ક્ષણાત્
ત્યાં જ, મેં તરત જ માટીની ડીંકથી તેને દૂર હાંકી દીધો.
સક્ષતા તુણ્ડસંસ્પૃષ્ટા ન ચ શક્તા પલાયિતુમ્
ગીધના ચાંચથી ઘાયલ થઈ અને સ્પર્શાયેલી, એ ભાગી શકી નહીં.
સિક્તા કિઞ્ચિજ્જલૈનૈવ તતઃ સ્વાસ્થ્યમુપાગતા
થોડું પાણી છાંટતાં, પછી એ ફરી સ્વસ્થ થઈ.
સંધ્યાવલીતિ સંબોધ્ય સખીમધ્યસમાસ્થિતામ્
સખી મંડળી વચ્ચે બેઠેલી સંધ્યાવલીને સંબોધી ને કહ્યું,
પૂર્વજન્મનિ પત્ની ચ કૈણ્ડિન્યસ્ય શુભાનને
હે શુભમુખી, પૂર્વ જન્મમાં હું કૈંડિન્યની પત્ની હતી.
જનન્યા બન્ધુવર્ગસ્ય પિતુરિષ્ટતમા હ્યહમ્
મારા માતા, પિતા અને આખા કુટુંબમાં હું બધાની સૌથી પ્રિય હતી.
કુલીનાય સરૂપાય સ્ત્રીસંગરહિતાય ચ
મને એક ઉંચા કુળના, સુંદર અને બીજાં સ્ત્રીઓથી રહિત પતિને આપવામાં આવી હતી.
શ્વશુરેણાપિ મે દત્તં સુવર્ણસ્યાયુતં પુરા
કેટલાય વર્ષો પહેલાં મારા સસરાએ પણ મને દસ હજાર સોનાના સikka આપ્યા હતા.
ગોમહિષ્યાદિસંયુક્તા ધનધાન્યસમન્વિતા
મારે પાસે ગાય, ભેંસ અને બીજાં પશુઓ હતા, અને ધન-ધાન્યથી પણ હું સમૃદ્ધ હતી.
કાલેન પઞ્ચતાં પ્રાપ્તઃ શ્વશુરો વેદતત્ત્વવિત્
સમય જતાં મારા સસરા, જે વેદના તત્વ જાણનારા હતા, અવસાન પામ્યા.
તતો ભર્તાઞ્જલિં દત્વા પિત્રોઃ શ્રાદ્ધમથાકરોત્
પછી મારા પતિએ વિનમ્રતાથી હાથ જોડીને માતા-પિતાનું શ્રાદ્ધ કર્યું.
ગતઃ કૌતુકભાવેનહૃચ્છયેન પ્રપીડિતઃ
પછી તે ઉત્સુકતાથી અને મનમાં તીવ્ર ઇચ્છા લઈને ગયો.
પ્રવિશત્યાં નૃપગૃહે દૃષ્ટાસ્તેન દ્વિજન્મના
જ્યારે તે રાજાના મહેલમાં પ્રવેશ્યો, ત્યારે તેને તે દ્વિજએ જોઈ લીધો.
સ્વગૃહે ધારયામાસ ક્રીડાર્થં દુર્મતિઃ પતિઃ
મારો મૂર્ખ પતિ મારેને પોતાના ઘરમાં રમણ માટે રાખતો.
વર્ષત્રયે ગતે દેવિ નિસ્વો જાતઃ પતિર્મમ
ત્રણ વર્ષ વીતી ગયા પછી, હે દેવી, મારો પતિ ગરીબ બની ગયો.
તન્મયા નહિ દત્તં તુ ભર્ત્રે વ્યસનિને તદા
તે સમયે, દુઃખી પતિને મેં કશું આપ્યું નહોતું.
તતઃ પિતૃગૃહે વિત્તં ભૃત્યાદિકમશેષતઃ
પછી મારા પિતાના ઘરમાં રહેલું બધું ધન અને નોકર-ચાકર,
ક્ષેત્રધાન્યાદિકં યચ્ચ સભાણ્ડં સપરિચ્છદમ્
અને ખેતર, અનાજ, ઘરનાં વાસણો અને સહાયક બધું,
નાવમારુહ્ય મે ભર્તા વિવેશાન્તર્મહોદધેઃ
મારો પતિ નાવમાં બેઠો અને મહાસાગરનાં ઊંડાણમાં ગયો.
શુભે સમુદ્રજાતાનિ જીવચેષ્ઠાઙ્કિતાનિ ચ
હે શુભે, સમુદ્રમાં જન્મેલા જીવ અને જીવનનાં ચિહ્નો હતા.
ગતા વિશીર્ણતાં તત્ર મૃતાસ્તે નાવમાશ્રિતાઃ
ત્યાં નાવ તૂટી ગઈ અને તેમાં બેઠેલા બધા લોકો મૃત્યુ પામ્યા.
વાયુના નીયમાનો ઽસૌ પ્રાચીનેન સ્વકર્મણા
પવનના પ્રવાહે, પોતાના કર્મના પ્રભાવે, એ પૂર્વ દિશામાં આગળ વધ્યો.
બહુનિર્ ઝરણોપેતં બહુપક્ષિસમન્વિતમ્
એ બહુ જરા વહી રહી હતી અને અનેક પક્ષીઓથી ભરેલું સ્થાન ત્યાં પહોંચ્યો.