ઋત્વિગ્વા શાસ્ત્રહીનશ્ચ મા મે રાજ્યે વસેદિહ
મારા રાજ્યમાં વિધિ વિના યજમાન કે શાસ્ત્રવિહોણો પુરોહિત ન રહે.
નિર્વાસ્યૌ તાવુભૌ પાપૌ યો વૈ મદ્યં કરોતિ ચ
જે દારૂ બનાવે કે પીવે, એ બંને પાપીઓને રાજ્યમાંથી કાઢી મૂકવા.
તસ્ય વાસો ન મે રાજ્યે સ્વકલત્રં ત્યજેચ્ચ યઃ
જે પોતાનાં રાજ્યમાં ન રહે કે પોતાની પત્નીને ત્યાગે, તેને દંડ આપવો જોઈએ.
ગચ્છેત્સગર્ભાં યુવતીં પ્રસૂતાં દણ્ડ્યશ્ચ વધ્યશ્ચ સ ચાસ્મદીયૈઃ
જે યુવાન ગર્ભવતી સ્ત્રી કે પ્રસૂતા પાસે જાય, તેને મારા લોકો દ્વારા મૃત્યુદંડ આપવો જોઈએ.
પિતુર્નનિયોગાદ્રાજેન્દ્ર પાલયન્ હરિવાસરમ્
રાજા, પિતાની આજ્ઞા વિના, તેણે હરિનો દિવસ પાળ્યો.
નાસુખી નાપ્રજઃ કશ્ચિન્ન વા ફુષ્ઠી મહીપતે
રાજા, ત્યાં કોઈ દુઃખી નહોતો, કોઈ સંતાનહીન નહોતો, અને કોઈ રોગી નહોતો.
ઘટદોગ્ધ્રીષુ નૃપતે તૃપ્તવત્સાસુ ધેનુષુ
રાજા, ગાયવાળીઓમાં અને જેમના વાછરડા તૃપ્ત હતા એવી ગાયોમાં,
પ્રહૃષ્ટાયાં તુ મેદિન્યાં સર્વધાન્યસમુદ્ભવઃ
જ્યારે ધરતી આનંદિત હતી, ત્યારે દરેક પ્રકારના અનાજ ઉગ્યા.
વ્યતીતે જલદાપાયે નિર્મલે ચાંબરે ગૃહે
જ્યારે વાદળો વિતી ગયા, આકાશ નિર્મળ હતું અને ઘર શુદ્ધ હતું,
મધ્યપ્રવાહયુક્તાસુ નિમ્નગાસુ સમન્તતઃ
મધ્યમાં વહેતી નદીઓમાં, દરેક જગ્યાએ,
ચન્દ્રાંશુધવલે લોકે નાતિતીવ્રે દિવાકરે
ચાંદનીથી પ્રકાશિત દુનિયામાં, જ્યાં સૂર્યની તીવ્રતા ઓછી હતી,
યત્રોત્સુકૈઃ પ્રયાતૈસ્તુ ભૂમિપાલૈઃ સમન્તતઃ
જ્યાં રાજાઓ ઉત્સાહભેર દરેક તરફ જતા,
મોહિની રમયામાસ તત્કાલે હૃચ્છયાર્દિતા
તે સમયે, પ્રેમથી વ્યાકુળ મોહિનીએ તેમને આનંદિત કર્યા.
વનેષુ ગિરિશૃઙ્ગેષુ નદીનાં સંગમેષુ ચ
વનોમાં, પર્વતોની ટોચ પર અને નદીઓના સંગમ પર,
મલયે મન્દરે વિન્ધ્યે મહેન્દ્રે વિબુધાલયે
મલય, મન્દર, વિંધ્ય, મહેન્દ્ર અને દેવસ્થાનમાં,
અન્યેષુ ચૈવ રાજાનં સ્વર્ગસ્થાનાદિકેષુ ચ
અને અન્ય સ્થળોએ, તેમજ સ્વર્ગાદિ સ્થાનોમાં રહેલા રાજાઓમાં,
રાજાપિ મોહિનીં પ્રાપ્ય સર્વં કૃત્યં પરિત્યજન્
રાજાએ પણ મોહિનીને પામી, પોતાના બધા કામકાજ છોડ્યા.
વ્રતં નોપેક્ષતે તત્તુ અતિમુગ્ધો ઽપિ પાર્થિવઃ
રાજા ખૂબ જ મોહિત હોવા છતાં, તે વ્રત ક્યારેય ભૂલ્યો નહીં.
એવં પ્રકીડતસ્તસ્ય પૂર્ણે સંવત્સરે ગતે
આ રીતે રમતાં રમતાં, જ્યારે પૂરું વર્ષ વીતી ગયું,
નિદ્રાછેદકરો વિષ્ણોઃ સ માસઃ પુણ્યદાયકઃ
વિષ્ણુનો એ મહિનો, જે પુણ્ય આપે છે, તેને ઊંઘ ન આવવા દીધી.
અક્ષયં હિ ભવેત્સર્વં વિષ્ણુલોકપ્રદાયકમ્
જે દાનથી વિષ્ણુનું લોક મળે છે, એ કદી ખૂટતું નથી.
ન ધર્મસ્તુ દયા તુલ્યો ન જ્યોતિશ્ચક્ષુષા સમમ્
દયાથી મોટો કોઈ ધર્મ નથી, અને આંખ જેટલું તેજ બીજું કશું નથી.
ન ભૂમ્યા સદૃશં દાનં ન સુખં ભાર્યયા સમમ્
પૃથ્વી જેટલું મહાન દાન બીજું નથી, અને પત્નીથી મળતું સુખ બીજું ક્યાંય નથી.
ન તપો ઽનશનાદન્યન્ન દમેન સમં શિવમ્
ઉપવાસ કરતાં મોટું તપ નથી, અને આત્મસંયમ જેટલું શુભ બીજું નથી.
ન ધર્મેણ સમં મિત્રં ન સત્યેન સમં યશઃ
ધર્મ જેટલો સારો મિત્ર બીજું કોઈ નથી, અને સત્ય જેટલી યશ બીજું કશું નથી.
ન કાર્તિકસમં લોકે પાવનં કવયો વિદુઃ
વિદ્વાનો જાણે છે કે કર્તિક મહિનો જેટલું પવિત્ર બીજું કશું નથી.
અવ્રતો હિ ક્ષિપેદ્યસ્તુ માસં દામોદરપ્રિયમ્
જે માણસ દામોદરપ્રિય કર્તિક માસમાં કોઈ વ્રત રાખ્યા વિના તેને અવગણે છે,
તિર્યગ્યોનિમવાપ્નોતિ સર્વધર્મબહિષ્કૃતઃ
એવો માણસ સર્વ ધર્મથી વંચિત રહી, પશુપક્ષી જેવી યોનિમાં જન્મે છે.
મોહિનીં મોહસંયુક્તાં કથં સ બુભુજે વદ
મને કહો, જે મોહથી ભરેલી મોહિનીને ભોગવી, એણે કેવી રીતે આનંદ માણ્યો?
તસ્મિન્પુણ્યતમે માસે કિં ચકાર નૃપોત્તમઃ
એ પવિત્રતમ માસમાં એ શ્રેષ્ઠ રાજાએ શું કર્યું હતું?