ભૂત્વા તુ ગુપ્તો વનનિર્ઝરેષુ રમ્યેષુ દિવ્યેષુ નદીતટેષુ
એ સુંદર અને દિવ્ય જંગલના ઝરણાં અને નદીના કિનારે છુપાઈ રહ્યો.
અસ્યાસ્તુ હેતોર્વિબુધા વિમૂઢા યથા રમાયૈ ધરણીશસંઘાઃ
આ સ્ત્રી માટે, વિદ્વાનો પણ મૂર્ખ બની ગયા, જેમ રામા માટે ધરતીના રાજાઓ થયા હતા.
નૃપોત્તમં તં નૃપનન્દનો ઽસૌ દિદેશ ભોગાર્થમનેકવિત્તમ્
રાજાઓના આનંદરૂપ એ યુવાને, તેને આનંદ માટે ઘણું ધન આપ્યું.
મત્સ્યધ્વજાર્ત્તસ્ય સુખાય પુત્રસ્તતો મહીરક્ષણમાચચાર
મચ્છધ્વજ દુઃખી હતો, ત્યારે તેના પુત્રે તેના સુખ માટે રાજ્યની રક્ષા સંભાળી.
તસ્યેત્થમુર્વીં ચરતશ્ચ ભૂપ ન પાપબુદ્ધિં કુરુતે જનૈઘઃ
હે રાજા, જ્યારે એ ધરતી પર ફરતો હતો, ત્યારે કોઈપણ લોકો દુષ્ટ વિચારો કરતા નહોતાં.
સ્રવન્તિ ગાવો ઘટપૂરદુગ્ધં ઘૃતાધિકં શર્કરવત્સુમિષ્ટમ્
ગાયોએ ઘી કરતાં વધુ મીઠું અને સુગંધિત દુધ ઘડાંમાં ભરાય એટલું આપ્યું.
જનો ન કશ્ચિદ્વિભવસ્ય ગોપ્તા ભર્તુહિં ભાર્યા ન કટૂક્તિવાદિની
લોકોમાં કોઈએ બીજાના ધનની લાલસા નહોતી રાખી, અને પત્નીઓએ પતિને કડવી વાતો નહોતી કહી.
દ્વિજોપદેશે હિ જનો વ્યવસ્થિતો વેદોક્તધર્માચરણાદ્દ્વિજોત્તમાઃ
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, લોકો બ્રાહ્મણોના ઉપદેશ પ્રમાણે રહેતા અને વેદોમાં જણાવેલા ધર્મોનું પાલન કરતા.
સંભુજ્ય માના નહિ યાન્તિ સંપદઃ સંભોગયુક્તૈરપિ માનવૈઃ ક્ષયમ્
માન આપીને ભોગવેલી સંપત્તિ, આનંદમાં પણ વહેંચાય તો કદી ઘટતી નથી.
કૃતી ચ લોકો હ્યભવત્સમસ્તો ધર્માઙ્ગદે પાલનસંપ્રવૃત્તે
ધર્માંગદે રાજ્યની રક્ષા શરૂ કરી ત્યારે આખી પ્રજાએ સારા કાર્યો કરવા લાગ્યા.
દ્વારાણિ સધ્વાન્તનિશાસુ ભૂપ ગુપ્તાનિ કુર્વન્તિ ન દસ્યુ ભીતાઃ
હે રાજા, રાતે દરવાજા ખુલ્લા અને સુરક્ષિત રહેતા, કારણ કે કોઈને ચોરનો ડર નહોતો.
ક્ષીરં ક્ષરન્ત્યો ઘટવત્સુભૂરિશો વત્સપ્રિયાઃ શાન્તિકરાશ્ચ ગાવઃ
ગાયોએ પોતાના વાછરડાંને પ્રેમથી અને શાંતિ આપતી રીતે ઘડાં ભર દુધ આપ્યું.
માતુઃ પયોભિઃ શિશવઃ સુપુષ્ટા ભર્તુઃ પ્રયોગૈઃ પ્રમદાઃ સુપુષ્ટાઃ
માતાના દુધથી બાળકો સારી રીતે પોષાયાં, અને પતિના પ્રેમથી સ્ત્રીઓ પણ સુખી અને તંદુરસ્ત રહી.
સંરક્ષ્યમાણે હિ નૃપાત્મજેન જગામ કાલઃ સુખહે તુભૂતઃ
રાજકુમારે રાજ્યની રક્ષા કરતાં, સમય આનંદથી ભરેલો પસાર થયો.
પૃથ્વીપતિશ્ચાતિવિમોહિતશ્ચ વિમોહિનીચેષ્ટિતસૌખ્યયુક્તઃ
પૃથ્વીપતિ એ મોહિનીના લલચાવનારા વલણથી ખૂબ જ મોહીત અને આનંદમાં ડૂબી ગયો.
અતીવ મુગ્ધઃ સુરતેન તસ્યા વિરઞ્ચિપુત્ર્યાઃ શુભચેષ્ટિતાયાઃ પક્ષેષુ શુક્લેષ્વિવ શીતભાનુર્ન ક્ષીયતે સંતતસેવનેન
બ્રહ્માની પુત્રીની શુભ ચાલથી એ એટલો મંત્રમુગ્ધ થયો કે, જેમ શુક્લ પક્ષમાં ચંદ્ર કદી ઘટતો નથી, તેમ સતત આનંદ માણતાં પણ તે કદી થાક્યો નહીં.
પિબંસ્તુ પાનં સુમનોહરં હિ શૃણ્વંસ્તુ ગીતં સુપદપ્રયુક્તમ્
સુંદર મદિરા પીતા અને મીઠાં ગીતો સાંભળતા તે આનંદ માણતો હતો.
વિમર્દ્દમાનસ્તુ કરેણ તુઙ્ગૌ સુખેન પીનૌ પિશિતોપરૂઢૌ
એણે આનંદથી હાથથી તેના ઊંચા અને ગાઢ સ્તનો દબાવ્યાં.
વલિત્રયં નાતિવિવર્દ્ધમાનં મનોહરં લોમશરાજિશોભમ્
તેના શરીર પરના ત્રણ વળય, વધારે દેખાતા નહોતા, પણ સુંદર વાળની પંક્તિઓથી તેની સુંદરતા વધતી હતી.
નહીદૃશં ચારુતરં નિતાન્તં નિતંબિનીનાં મનસો ઽભિરામમ્
પાતળી કમરની સ્ત્રીઓમાં આવું મનોહર અને મનને ભાવે એવું સૌંદર્ય બીજું ક્યાંય નહોતું.
મૃગેન્દ્રશત્રોઃકરસન્નિકાશે જઙ્ઘે વિલોમે દ્રુતકાઞ્ચનાભે
એના જાંઘો સિંહના દુશ્મનના હાથ જેવી છે, અને ઝડપથી વહેતા સોનાની જેમ ચમકતી અને મૃદુ છે.
આપાદશીર્ષં કિલ તત્સ્વરૂપં સંપશ્યતચ્ચારુવિશાલનેત્ર્યાઃ
પગથી માથા સુધી તેનું રૂપ જોવાય છે, અને એના સુંદર, વિશાળ આંખોથી એ નિહાળે છે.
અહો સુતન્વી વિપુલેક્ષણેયં યાચિષ્યતે યચ્ચ તદેવ દેયમ્
આ સુકુમાર અને વિશાળ આંખોવાળી સ્ત્રી જે પણ માગે, એ જ આપવું જોઈએ.
સુદુર્લભં દેયમદેયમન્યૈર્દાસ્યામિ ચાસ્યા યદિ વાપ્યદેયમ્
જે બહુ દુર્લભ છે અને બીજાઓએ ન આપ્યું હોય, એ પણ હું એને આપીશ; અને જો ન આપી શકાય, તો પણ ચાલે.
દાસ્યામિ ચેદં ન વિચારયિષ્યે પુત્રં વિના નાસ્તિ નદેયમસ્યાઃ
હું આ આપું તો વિચાર નહીં કરું; પુત્ર વિના એને કશું આપવું યોગ્ય નથી.
ત્રીણિ પઞ્ચ ચ વર્ષાણિ વ્યતીતાનિ સુખેન વૈ
ત્રણ અને પાંચ વર્ષ આનંદથી વીતી ગયા છે.
જિત્વા વિદ્યાધરાન્પઞ્ચ મલયે પર્વતોત્તમે
મલય પર્વત પર પાંચ વિદ્યાધરાઓને જીત્યા પછી,
એકં કાઞ્ચનદાતારં કોટિકોટિગુણં શુભમ્
એક, સોનાનો દાતા, કરોડો ગણી શુભ છે.
તૃતીયમમૃતસ્રાવિ પુનર્યૌવનકારકમ્
ત્રીજું, અમૃત વહાવનાર, ફરી યુવાની આપે છે.
પઞ્ચમં વ્યોભગતિદં ત્રૈલોક્યપરિસર્પણમ્
પાંચમું, આકાશમાં ફરવાની શક્તિ આપે છે અને ત્રણેય લોકમાં ફરાવી શકે છે.