રુક્માઙ્ગદ મહાબાહો નિબોધ મમ ચેષ્ટિતમ્
રુક્માંગદ, બલવાન ભાઈ, હવે મારી કરેલી વાતો સાંભળ.
રૂપયૌવનસંપન્ના તસ્ય નાતિપ્રિયા વિભો
એ સ્ત્રી સુંદરતા અને યુવાનીથી ભરપૂર હતી, છતાં રાજા, એ એને બહુ પ્રિય નહોતી.
નાન્યસ્ય કસ્યચિદ્દ્વેષ્ટા સ તુ મે નૃપતે પતિઃ
એ કોઈના પણ દુશ્મન નથી, પણ રાજા, એ તો મારો પતિ છે.
અપૃચ્છં પ્રમદા રાજન્યાસ્ત્યક્તાઃ પતિભિઃ કિલ
હું રાજપરિવારની એવી સ્ત્રીઓ પાસે ગઈ હતી, જેમને પતિએ છોડી દીધેલી હતી.
અસ્માકં પ્રત્યયો જાતો ભર્તૃત્યાગાવમાનનાત્
પતિએ છોડી દીધા પછી મળેલી અવમાનીના કારણે અમને પૂરો વિશ્વાસ થયો.
ત્વં પૃચ્છ તાં વરારોહે દાસ્યતે ભેષજં શુભમ્
તમે એ સુંદર સ્ત્રીને પૂછો, એ તમને શુભ ઉપાય આપશે.
તતો ઽહં ત્વરિતં ગત્વા તાસાં વાક્યેન ભૂપતે
પછી, રાજા, હું તરત જ એમના કહ્યા પ્રમાણે ત્યાં પહોંચી.
શતસ્તંભસમાયુક્તઃ કાન્તિમત્સુધયા યુતઃ
એ સ્ત્રી શતસ્તંભવાળી મહેલમાં હતી અને સુંદર તેજથી ઝગમગતી હતી.
પ્રાવૃતાં દીર્ઘવસ્ત્રેણ સન્ધ્યારાગસવર્ણિનીમ્
એ લાંબા વસ્ત્રથી ઢંકાયેલી હતી, જે સંધ્યાના રંગ જેવું લાગતું હતું.
પરિચારકૈસ્તુ સંયુક્તા વીજ્યમાના શનૈઃ શનૈઃ
એની આસપાસ સેવકીઓ હતી, જે ધીમે ધીમે પંખો કરી રહી હતી.
સર્વવશ્યકરં મન્ત્રં ક્ષોભકં પ્રત્યયાવહમ્
એ મંત્ર બધાને વશ કરે છે, મનમાં ઉથલપાથલ કરે છે અને વિશ્વાસ પેદા કરે છે.
મૃદુકાઞ્ચનસંભૂતં અતિરિક્તપ્રભાન્વિતમ્
એ મૃદુ સોનાથી બનેલું હતું અને તેમાં વિશેષ તેજ હતો.
અપૃષ્ટયા તયા જ્ઞાતં મમ ભર્ત્તુર્વિમાનનમ્
એ સ્ત્રીએ મને પૂછ્યા વિના જ મારા પતિએ મને આપેલી અવમાની જાણીને લીધી.
ચૂર્ણો રક્ષાન્વિતો હ્યેષ સર્વભૂતવશાનુગઃ
આ ચૂરણ રક્ષા સાથે છે અને બધાને પોતાના વશમાં કરે છે.
ભવિષ્યતિ પતિર્વશ્યો નાન્યાં યાસ્યતિ સુન્દરીમ્
પતિ હવે વશમાં રહેશે અને બીજી કોઈ સુંદર સ્ત્રી પાસે નહીં જાય.
પ્રદોષે પયસા યુક્તશ્ચૂર્ણો ભર્તરિ યોજિતઃ
સાંજના સમયે દૂધમાં આ ચૂરણ મિક્સ કરીને પતિને આપવું.
યદા સ પીતચૂર્ણસ્તુ ભર્તા નૃપવરોત્તમા
હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, જ્યારે તેના પતિએ પીળા ચૂર્ણનું સેવન કર્યું,
ગુહ્યે તુ ક્રિમયો જાતાઃ ક્ષતદુષ્ટવ્રણોદ્ભવાઃ
ત્યારે તેના ગુપ્ત અંગોમાં લોહીથી દુષિત થયેલા ઘા પરથી કીડીઓ ઉત્પન્ન થયા.
હતતેજાસ્તથા ભર્ત્તા મામુવાચાકુલેન્દ્રિયઃ
પતિની તાકાત નષ્ટ થઈ ગઈ, ઇન્દ્રિયોમાં અશાંતિ આવી, અને તેણે મને કહ્યું:
ત્રાહિ માં શરણં પ્રાપ્તં ન ગચ્છેયં પરિસ્ત્રિયમ્
મને બચાવ, હું તારી શરણે આવ્યો છું; મને બીજી સ્ત્રી પાસે ન જવું પડે.
તસ્યાં નિવેદિતં સર્વં કથં ભર્તા ભવેત્સુખી
તેને બધું જણાયું: પતિ કેવી રીતે સુખી રહી શકે?
દત્તે તુ ભેષજે તસ્મિન્સુસ્થો ઽભૂત્તત્ક્ષણાત્પતિઃ
જ્યારે તેને દવા અપાઈ, ત્યારે પતિ તરત જ સ્વસ્થ થઈ ગયો.
તતઃ પ્રભૃતિ મે ભર્તા વશ્યો ઽભૂદ્વચને સ્થિતઃ
એ પછીથી મારો પતિ મારા વશમાં રહ્યો અને મારા કહેવા પ્રમાણે ચાલતો રહ્યો.
તામ્રભ્રાષ્ટ્રે હ્યહં દગ્ધા યુગાનિ દશ પઞ્ચ ચ
હું પંદર યુગ સુધી તાંબાના વાસણમાં સળગાવવામાં આવી.
કિઞ્ચિત્પાતકશેષેણ ધરાયામવતારિતા
થોડું પાપ બાકી હોવાથી, મને ધરા પર મોકલવામાં આવી.
સાહમત્ર સ્થિતા ભૂપ વર્ષાણામયુતં પુરા
હે રાજા, અહીં હું અગાઉ દસ હજાર વર્ષ રહી હતી.
વૃથાધર્મા દુરાચારા દહ્યતે તામ્રભ્રાષ્ટ્રકે
જે સ્ત્રી વ્યર્થ અને દુશ્ચરિત્ર હોય, તે તાંબાના વાસણમાં સળગે છે.
તસ્ય વશ્યં ચરેદ્યા તુ સા કથં સુખમાપ્નુયાત્
જો સ્ત્રી પતિના વશમાં રહીને વર્તે, તો તેને સુખ કેવી રીતે મળે?
તસ્માદ્ભૂપાલ કર્તવ્યં સ્ત્રીભિર્ભર્તૃવચઃ સદા
હે રાજા, તેથી સ્ત્રીઓએ હંમેશા પતિના કહેવા પ્રમાણે વર્તવું જોઈએ.
યદિ નોદ્ધરસે રાજન્નદ્ય માં શરણાગતામ્
હે રાજા, જો આજે તું મને, જે તારી શરણે આવી છું, બચાવશે નહીં,