ભર્તૃસ્થાનં પરિત્યજ્ય સ્વપિતુર્વાપિ વર્જિતમ્
પતિનું સ્થાન કે પિતાનું ઘર છોડીને,
સર્વધર્મવિહીનાપિ નારી ભવતિ સૂકરી
સ્ત્રી જો બધાં ધર્મો છોડે તો પણ, કદી અપવિત્ર થતી નથી.
મમિષ્યામિત્વયા સાર્દ્ધમીશસ્ત્વં સુખદુઃખયોઃ
"હું તારી સાથે જઇશ; સુખ-દુઃખમાં તું જ મારો સ્વામી છે."
પરિષ્વજ્ય વરારોહામિદં વચનમબ્રવીત્
તેણે એ શ્રેષ્ઠા સ્ત્રીને વળગી, આ રીતે કહ્યું:
મા શઙ્કાં કુરુ વામોરુ યતો દુઃખં ભવિષ્યતિ
"હે સુકુમારાંગિ, ચિંતામાં ન પડ, કેમ કે એથી દુઃખ જ આવશે."
એહિ ગચ્છાવ તન્વઙ્ગિ સુખાય નગરં પ્રતિ
"આ, ચાલીએ શહેર તરફ સુખ માટે, હે સુકુમારાંગિ."
ભુઙ્ક્ષ્વ ભોગાન્મયા સાર્દ્ધં તત્રસ્થા સ્વેચ્છયા પ્રિયે
"ત્યાં મારી સાથે મનગમતાં ભોગ ભોગવીશ, હે પ્રિયે."
સંપ્રસ્થિતા નૂપુરગોષયુક્તા વિકર્ષયન્તી ગિરિજાતશોભામ્
તેણી પગમાં પાયલની ઝંકાર સાથે ચાલી, અને પર્વતકન્યાની સુંદરતા ખેંચી રહી હતી.
પશ્યમાનૌ બહૂન્ભાવાન્ગિરિજાતાન્મનોહરમનોહરાન્
તેઓએ પર્વતમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા અનેક મનોહર રૂપો જોયા, જે મનને ભાવે એવા હતા.
કેચિન્નીલસમપ્રખ્યાઃ કેચિત્કાઞ્ચનસત્વિષઃ
કેટલાક ગાઢ વાદળી જેવા લાગતા, તો કેટલાક સોનાની જેમ તેજસ્વી હતા.
અન્યોન્યશ્લેષતાં પ્રાપ્તૌ સકલૈઃ સ્થાવરૈરિવ
તેઓ પરસ્પર એટલા એકમેક થયા, જાણે સ્થાવર વસ્તુઓ સાથે એક થઈ ગયા હોય.
ખન્યમાનં ખુરેણોર્વી કુલિશાભેન વેગિના
પૃથ્વી વીજળી જેવી ઝડપથી દોડતા ખુરથી ખોદાઈ રહી હતી.
ગૃહગોધાભવત્તસ્મિન્ ભૂભાગાન્તર્ગતા કિલ
એ જમીનના અંદર એક ઘરગિધડી હતી.
વિદીર્યમાણાં નૃપતિરપશ્યત્સ દયાપરઃ
દયાળુ રાજાએ જોઈu કે એ ફાટી રહી છે.
તતઃ સ વૃક્ષપત્રેણ કોમલેન મહીપતિઃ
પછી રાજાએ નરમ પાનથી,
તતસ્તુ મોહિનીં પ્રાહ પ્રેક્ષ્ય મૂર્ચ્છાગતાં હિ તામ્
પછી, જ્યારે તેણે જોઈu કે એ બેહોશ પડી છે, ત્યારે તેણે મોહિનીને કહ્યું:
યેન મૂર્ચ્છાગતાં સિંચે ગૃહગોધાં વિમર્દ્દિતામ્
"આથી એ પીસાઈ ગયેલી અને બેહોશ ઘરગિધડી પર છાંટો."
તેનાભ્યષિં ચન્નૃપતિર્ગૃહગોધાં વિમૂર્ચ્છિતામ્
પછી રાજાએ એ બેહોશ ઘરગિધડી પર એ છાંટ્યું.
અભિઘાતેષુ સર્વેષુ શસ્તં વારિપ્રસેચનમ્
બધા પ્રકારની ઇજા થાય ત્યારે પાણી છાંટવું શુભ માનવામાં આવે છે.
સંપ્રાપ્તચેતના ભૂપ ગોધા વચનમબ્રવીત્
રાજાને જ્યારે ફરી સંજાન આવી, ત્યારે ગોધાએ એમને કહ્યું.
રુક્માઙ્ગદ મહાબાહો નિબોધ મમ ચેષ્ટિતમ્
રુક્માંગદ, બલવાન ભાઈ, હવે મારી કરેલી વાતો સાંભળ.
રૂપયૌવનસંપન્ના તસ્ય નાતિપ્રિયા વિભો
એ સ્ત્રી સુંદરતા અને યુવાનીથી ભરપૂર હતી, છતાં રાજા, એ એને બહુ પ્રિય નહોતી.
નાન્યસ્ય કસ્યચિદ્દ્વેષ્ટા સ તુ મે નૃપતે પતિઃ
એ કોઈના પણ દુશ્મન નથી, પણ રાજા, એ તો મારો પતિ છે.
અપૃચ્છં પ્રમદા રાજન્યાસ્ત્યક્તાઃ પતિભિઃ કિલ
હું રાજપરિવારની એવી સ્ત્રીઓ પાસે ગઈ હતી, જેમને પતિએ છોડી દીધેલી હતી.
અસ્માકં પ્રત્યયો જાતો ભર્તૃત્યાગાવમાનનાત્
પતિએ છોડી દીધા પછી મળેલી અવમાનીના કારણે અમને પૂરો વિશ્વાસ થયો.
ત્વં પૃચ્છ તાં વરારોહે દાસ્યતે ભેષજં શુભમ્
તમે એ સુંદર સ્ત્રીને પૂછો, એ તમને શુભ ઉપાય આપશે.
તતો ઽહં ત્વરિતં ગત્વા તાસાં વાક્યેન ભૂપતે
પછી, રાજા, હું તરત જ એમના કહ્યા પ્રમાણે ત્યાં પહોંચી.
શતસ્તંભસમાયુક્તઃ કાન્તિમત્સુધયા યુતઃ
એ સ્ત્રી શતસ્તંભવાળી મહેલમાં હતી અને સુંદર તેજથી ઝગમગતી હતી.
પ્રાવૃતાં દીર્ઘવસ્ત્રેણ સન્ધ્યારાગસવર્ણિનીમ્
એ લાંબા વસ્ત્રથી ઢંકાયેલી હતી, જે સંધ્યાના રંગ જેવું લાગતું હતું.
પરિચારકૈસ્તુ સંયુક્તા વીજ્યમાના શનૈઃ શનૈઃ
એની આસપાસ સેવકીઓ હતી, જે ધીમે ધીમે પંખો કરી રહી હતી.