પ્રજા અરક્ષન્નૃપતિઃ સધર્મ્મો ઽપિ વ્રજત્યધઃ
પ્રજાની રક્ષા ન કરનાર—even ધર્મી—રાજા પણ પતન પામે છે.
વિમુક્તભાવો ઽહમિતિ મેરુશૃઙ્ગે રવિર્યથા
હું બધાથી નિર્લિપ્ત છું, જેમ મેરુ શિખરે સૂર્ય હોય છે.
દોષાપતિસમપ્રખ્યં નિર્દેષં ક્ષિતિભૂષણમ્
દોષોના રાજા સમાન, નિર્દોષ એવા ધરતીના શોભકને,
ધરામાદૃત્ય ભૂપાલો દત્વા તં દક્ષિણં કરમ્
રાજાએ ધરતીને વંદન કરીને યોગ્ય દક્ષિણા આપી.
અશોકપલ્લવાકારં વજ્રાઙ્કુશવિરોહણમ્
તાજા અશોકના પાંદડા જેવી છાયા અને વજ્રાંકુશના ચડાવાથી,
સાધયાનો યયૌ દેશાન્કાનનં સ નૃપોત્તમઃ
કામ પૂરું કરીને એ શ્રેષ્ઠ રાજા વનોમાં ગયો.
પદાતયો નિપેતુસ્તે મૂર્ચ્છિતાઃ ક્ષિતિમણ્ડલે
તેમના પગ લથડી ગયા અને તેઓ બેભાન થઈ જમીન પર પડી ગયા.
યોજનાનાં સમુત્તીર્ય શતમષ્ટોત્તરં નૃપ
હે રાજા, એકસો આઠ યોજનનું અંતર પાર કરીને,
અશોકબકુલોપેતં પુન્નાગસરલાવૃતમ્
તેઓ અશોક અને બકુલ વૃક્ષોથી શોભાયમાન, પુન્નાગ અને સરળ વૃક્ષોથી ઘેરાયેલું સ્થાન પહોંચ્યા.
નારિકેલૈસ્તથા તાલૈઃ કેતકૈઃ સિંદુવારકૈઃ
ત્યાં નાળિયેર, તાડ, કેતકી અને સિંદુવારના ઝાડ પણ હતા.
ક્રમુકૈર્દાડિમૈશ્ચૈવ ધાત્રીવૃક્ષૈઃ સહસ્રશઃ
ત્યાં ક્રમુક, દાડમ અને હજારો ધાત્રીના વૃક્ષો પણ હતા.
પરિપક્વફલૈર્નમ્રૈઃ ખગારૂઢૈઃ સમાવૃતમ્
પાકેલા ફળોથી ઝૂકેલા ડાળીઓ અને તેના પર બેઠેલા પંખીઓથી તે સ્થાન ભરેલું હતું.
પશ્યમાનો મુનિં રાજા દદર્શ હુતભુક્પ્રભમ્
આ બધું જોઈને રાજાએ અગ્નિ જેવો તેજસ્વી મુનિને જોયા.
અવરુહ્ય હયાદ્દૃષ્ટ્વા પ્રણનામ ચ સાદરમ્
ઘોડા પરથી નીચે ઉતરીને, રાજાએ તેમને જોઈ શ્રદ્ધાપૂર્વક નમસ્કાર કર્યો.
ઉપવિશ્યાસને કૌશે પ્રાહ સંહૃષ્ટયા ગિરા
કૌશેય આસન પર બેસીને, તેણે આનંદભેર વાત કરી.
દૃષ્ટ્વા તવ પદાંભોજં સમ્યગ્ધ્યાનપરસ્ય ચ
તમારા કમળ જેવા પગ જોઈને, જે સાચા ધ્યાનમાં લીન છો,
સંપૃષ્ટ્વા કુશલં પ્રાહ વામદેવો મુદાન્વિતઃ
વામદેવે સુખપૂર્વક તેમની ખેરખબર પૂછીને વાત કરી.
મમાશ્રમો મહાભાગ પુણ્યો જાતો ધરાતલે
હે મહાભાગ્યશાળી, મારા આશ્રમને પૃથ્વી પર પવિત્રતા મળી છે,
યેન વૈવસ્વતો માગ્રો ભગ્નો નિર્જિત્ય વૈ યમમ્
જેણે વૈવસ્વતના મુખ્યને, યમને જીતીને, હરાવ્યો હતો.
ઉપોષયિત્વા નૃપતેદ્વાદશીં પાપનાશિનીમ્
હે રાજા, પાપ નાશક દ્વાદશીનું વર્ત રાખીને,
સ્વકર્મસ્થા વિકર્મસ્થા નીતા મધુભિદઃ પદમ્
પોતાના કર્મમાં સ્થિર હોય કે પાપમાં લાગેલા હોય, બધા મધુનાશકના ધામે પહોંચી ગયા.
શ્વપચો ઽપિ મહીપાલ વિષ્ણુભક્તો દ્વિજાધિકઃ
હે રાજા, શ્વપચ પણ જો વિષ્ણુભક્ત હોય તો તે દ્વિજોથી શ્રેષ્ઠ છે.
દુર્લભા ભૂપ રાજાનો વિષ્ણુભક્તા મહીતલે
હે રાજા, પૃથ્વી પર વિષ્ણુભક્ત રાજાઓ દુર્લભ છે.
યો ન રાજા રહેર્ભક્તો દેવેષ્વન્યેષુ ભક્તિમાન્
જે રાજા નથી પણ હરિભક્ત છે અને અન્ય દેવોમાં પણ ભક્તિ રાખે છે,
એવં વ્યતિક્રમસ્તસ્ય નૃપતેર્ભવતિ ધ્રુવમ્
આવી રીતે એ રાજાને આ પ્રકારની ભૂલ ચોક્કસ થાય છે.
તત્ત્વયા ન્યાયવિહિતં કૃતં વિષ્ણોઃ પ્રપૂજનમ્
તમે ન્યાય પ્રમાણે જે વિષ્ણુની પૂજા કરી છે, એ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.
ઇત્યેવં ભાષમાણં તુ વામદેવં નૃપોત્તમઃ
વામદેવ આવી રીતે બોલી રહ્યા હતા ત્યારે, એ શ્રેષ્ઠ રાજાએ—
ક્ષામયે ત્વા દ્વિજશ્રેષ્ઠ નાહમેતાદૃશો વિભો
હું તમને માફી માગું છું, દ્વિજશ્રેષ્ઠ, હું એવો માણસ નથી, પ્રભુ.
ન વિપ્રેભ્યો ઽધિકા દેવા ભવન્તીહ કદાચન
અહીં દેવતાઓ ક્યારેય બ્રાહ્મણો કરતાં વધુ નથી.
દ્વેષ્યો ભવતિ તૈ રુષ્ટૈઃ સત્યમેતન્મયેરિતમ્
જ્યારે તેઓ ગુસ્સે થાય ત્યારે તેઓ દુશ્મન બની જાય છે; આ વાત સાચી છે, જે મેં કહી છે.