સ નાસ્તિ ત્રિષુ લોકેષુ યઃ પુમાન્મમ દર્શનાત્
ત્રણે લોકમાં એવો કોઈ પુરુષ નથી, જે મને જોઈને—
આત્મસ્તુતિર્ન કર્તવ્યા કેનચિચ્છુભમિચ્છતા
જે સારા ફળ ઇચ્છે છે, તેને પોતાનો વખાણ કરવો જોઈએ નહીં.
તથાપિ સ્તવનં બ્રહ્મન્ કર્તવ્યં કાર્યહેતુના
તોય, હે બ્રાહ્મણ, કોઈ ખાસ કામ માટે વખાણ કરવો પડે તો કરવો જોઈએ.
તમાદિશ જગન્નાથ ક્ષોભયિષ્યે ન સંશયઃ
હે જગન્નાથ, મને આજ્ઞા આપો, હું તેને ચોક્કસ ચંચળ કરી દઈશ.
કિં પુનશ્ચેતનોપેતઃ શ્વાસોચ્છાસી નરસ્ત્વિતિ
તો પછી, જે પુરુષ ચેતનાવાન છે અને શ્વાસ લે છે— તેની શું વાત?
ઉન્માદકરણં નૄણાં દુશ્ચરવ્રતનાશનમ્
આ મનુષ્યોમાં ઉન્માદ પેદા કરે છે અને કઠિન વ્રતોને તોડી નાખે છે.
ભ્રૂચાપાક્ષેપયુક્તાઃ શ્રવણપથગતા નીલપક્ષ્માણ એતે યાવલ્લીલાવતીનાં ન હૃદિ ધૃતિમુષો દૃષ્ટિબાણાઃ પતન્તિ
જ્યારે સુધી આ રમતી યુવતીઓની ભ્રૂકમાની અને વાદળી પાંપણવાળી નજરના તીક્ષ્ણ બાણ કાન સુધી પહોંચતા નથી, ત્યાં સુધી એ દિલની સ્થિરતા હરી લઈ જતી નથી.
ભ્રૂક્ષેપવિસ્મિતકટાક્ષનિરીક્ષનિરીક્ષિતાનિ કોપપ્રસાદહસિતાનિ કુતઃ શશાઙ્કે
ભ્રૂ ઉંચકવી, આશ્ચર્ય, તિરછા નજર, રોષ, કૃપા અને હાસ્યથી ભરેલી એવી નજર ચંદ્રમાં ક્યાં છે?
સ્મૃતા ચ દૃષ્ટા યુવતી નરેણ વિમોહયેદેવ સુરાધિકા હિ
યુવતીને પુરુષ યાદ કરે કે જુએ, તે તેને મોહમાં પાડી દે છે, દેવી-દેવતાઓથી પણ વધારે.
તમાદિશજગન્નાથ ત્રૈલોક્યં મોહયામ્યહમ્
હે જગન્નાથ, મને આજ્ઞા આપો, હું ત્રણે લોકને મોહમાં પાડી દઈશ.
નાગનાસોરુ સુભગે મત્તમાતઙ્ગગામિનિ
હે સુન્દરી, તારી જાંઘો મસ્ત અને ગર્વીલા હાથી જેવી છે.
તન્મયા સુગૃહીતં તુ કૃતં જ્ઞાનાઙ્કુશેન હિ
તમે જ્ઞાનના અંકુશથી તેને સારી રીતે સંભાળી અને સિદ્ધ કરી છે.
સત્યમેતદ્વિશાલાક્ષિ તવ રૂપં વિમોહનમ્
હે વિશાળ નેત્રવાળી, ખરેખર તારો રૂપ મોહક છે.
યન્નિમિત્તં મયા સૃષ્ટા તત્સાધય વરાનને
હે સુંદરમુખી, જે હેતુથી મેં તને રચી છે, એ કાર્ય તું પૂર્ણ કર.
યસ્ય સન્ધ્યાવલી ભાર્યા તવ રૂપોપમા શુભે
હે શુભે, જેના પત્ની સંધ્યાવલી છે, તેનો રૂપ પણ તારા સમાન છે.
દશનાગાયુ તબલઃ પ્રતાપેન રવિર્યથા
તેની તાકાત દસ હાથી જેટલી છે અને તે તેજમાં સૂર્ય સમાન છે.
તેજસા વહ્નિવદ્દ્વીપ્તઃ ક્રોધે વૈવસ્વતોપમઃ
તે તેજથી અગ્નિ જેવો પ્રભાવી છે અને ક્રોધમાં યમરાજ સમાન છે.
સૌમ્યત્વે શશિતુલ્યસ્તુ રૂપવાન્ મન્મથો યથા
સૌમ્યતામાં તે ચંદ્ર જેવો છે અને રૂપમાં કામદેવ સમાન છે.
પિત્રા ભુક્તં સમસ્તૈકં જંબૂદ્વીપં વરાનને
હે સુંદરમુખી, તેણે પિતાની સાથે આખો જાંબુદ્વીપ ભોગવ્યો છે.
પિત્રોસ્તુ વ્રીડયા યેન ન જ્ઞાતં પ્રમદાસુખમ્
પિતાની લાજ રાખીને તેણે સ્ત્રીઓના સુખનો અનુભવ કર્યો નથી.
યો ન વાક્યાદ્વિચલતે સહૈવ હિ પિતુર્ગૃહે
તે પિતાના વચનથી કદી વિમુખ થતો નથી અને હંમેશા પિતાના ઘરે રહે છે.
શતાનિ કનકાભાસે ત્વવિશેષેણ પશ્યતિ
તે સોનાની જેમ તેજસ્વી અનેક સ્ત્રીઓને કોઈ ભેદભાવ વિના જુએ છે.
સમીપં ગચ્છ ચાર્વઙ્ગિ મન્દરે પર્વતોત્તમે
હે સુંદરાંગી, તું મન્દર પર્વત પાસે જા.
તવ ગીતેન ચાર્વઙ્ગિ મોહિતો ઽશ્વં વિહાય ચકત
હે સુંદરાંગી, તારા ગીતથી મોહિત થઈ, તેણે પોતાનો ઘોડો છોડી દીધો અને ફરતો રહ્યો.
તત્ર દેવિ ત્વયાવાચ્યં મિલિત્વા ભૂભુજા ત્વિહ
હે દેવી, ત્યાં તું અહીં મળી રાજા સાથે વાતચીત કર.
યદ્બ્રવીમિ હ્યહં નાથ તત્કાર્યં હિ ત્વયા ધ્રુવમ્
હું જે કહું છું, હે નાથ, એ તું નિશ્ચિતપણે કરવું જ જોઈએ.
યતસ્તં શપથૈર્ધૃત્વા દક્ષિણેન કરેણ વૈ
એટલે, શપથ લઈને તેનો જમણો હાથ પકડી લે.
સુરતે તવ ચાર્વઙ્ગિ યદા મુગ્ધો હિ લક્ષ્યતે
હે સુંદરાંગી, જ્યારે તે તારા સંગમાં મોહિત જણાય.
યસ્ત્વયા શપથો રાજન્કૃતો મદ્વાક્યપાલને
રાજા, તમે જે શપથ લીધો હતો, એ તો મારા વચનનું પાલન કરવા માટે હતો.
એવમુક્તે ત્વયા મુગ્ધો રાજા વૈ સત્યગૌરવાત્
જ્યારે તમે આવું કહ્યું, ત્યારે રાજાએ નિર્દોષપણે સત્યની મહિમાને માન આપીને એ પ્રમાણે વર્તન કર્યું.