યદિદં વર્તુલં વક્ત્રં સોન્નતં દૃશ્યતે શુભમ્
જ્યારે પણ આ ગોળ અને ઉંચું, શુભ મુખ દેખાય છે,
વસા મેદો ઽથ નયને સોજ્વલે સ્ત્રીષુ સંસ્થિતે
ચરબી, મજ્જા અને તેજસ્વી આંખો સ્ત્રીઓમાં જોવા મળે છે.
નિમ્નાંશતાં દર્શયતિ ત્રિવલી જઠરસ્થિતા
પેટ પર આવેલી ત્રણ વાંકીયાં રેખાઓ એના નીચે વળેલા સ્વરૂપને બતાવે છે.
મૂત્રદ્વારમિદં ગુહ્યં યત્ર મુગ્ધં જગત્ત્રયમ્
આ ગુપ્ત સ્થાન છે, જ્યાં મૂત્રનું દ્વાર છે અને જ્યાં ત્રણેય લોક મોહમાં પડે છે.
ભસ્ત્રાવર્ગાધિકં ક્ષિપ્તં માંસં જઘનવર્ત્મનિ
કમરના ભાગે, ધમણી કરતાં પણ વધુ માંસનો ઢગલો છે.
શુક્રાસ્થિપૂરિતં માંસૈઃ કથં સુન્દરતાં વ્રજેત્
જેમાં વીરસ્ખલન અને હાડકાં ભરેલા છે અને ઉપરથી માંસથી ઢંકાયેલું છે, એ કેવી રીતે સુંદર લાગી શકે?
વિષ્ઠામૂત્રમલૈઃ પુષ્ટે કો દેહે રજ્યતે નરઃ
મળ, મૂત્ર અને ગંદકીથી પોષાયેલી દેહમાં કોણ રુચિ રાખે?
ધૈર્યં કૃત્વા વ નારીં તામુવાચ ગજગામિનીમ્
પછી તેણે હિંમત ભેગી કરી અને હાથી જેવી ચાલવાળી એ સ્ત્રીને કહ્યું.
તથા ભૂતાસિ ચાર્વઙ્ગિ માનસોન્માદકારિણી
હે સુંદર અંગવાળી, તું મનમાં ઉન્માદ પેદા કરતી એવી છે.
પશ્ય મૂચ્છાન્વતનાથ જગત્સ્થાવરજઙ્ગમમ્
હે બેભાન થયેલાઓના સ્વામી, જગતમાં ચાલતા અને અચળ બધા જીવોને જો.
સ નાસ્તિ ત્રિષુ લોકેષુ યઃ પુમાન્મમ દર્શનાત્
ત્રણે લોકમાં એવો કોઈ પુરુષ નથી, જે મને જોઈને—
આત્મસ્તુતિર્ન કર્તવ્યા કેનચિચ્છુભમિચ્છતા
જે સારા ફળ ઇચ્છે છે, તેને પોતાનો વખાણ કરવો જોઈએ નહીં.
તથાપિ સ્તવનં બ્રહ્મન્ કર્તવ્યં કાર્યહેતુના
તોય, હે બ્રાહ્મણ, કોઈ ખાસ કામ માટે વખાણ કરવો પડે તો કરવો જોઈએ.
તમાદિશ જગન્નાથ ક્ષોભયિષ્યે ન સંશયઃ
હે જગન્નાથ, મને આજ્ઞા આપો, હું તેને ચોક્કસ ચંચળ કરી દઈશ.
કિં પુનશ્ચેતનોપેતઃ શ્વાસોચ્છાસી નરસ્ત્વિતિ
તો પછી, જે પુરુષ ચેતનાવાન છે અને શ્વાસ લે છે— તેની શું વાત?
ઉન્માદકરણં નૄણાં દુશ્ચરવ્રતનાશનમ્
આ મનુષ્યોમાં ઉન્માદ પેદા કરે છે અને કઠિન વ્રતોને તોડી નાખે છે.
ભ્રૂચાપાક્ષેપયુક્તાઃ શ્રવણપથગતા નીલપક્ષ્માણ એતે યાવલ્લીલાવતીનાં ન હૃદિ ધૃતિમુષો દૃષ્ટિબાણાઃ પતન્તિ
જ્યારે સુધી આ રમતી યુવતીઓની ભ્રૂકમાની અને વાદળી પાંપણવાળી નજરના તીક્ષ્ણ બાણ કાન સુધી પહોંચતા નથી, ત્યાં સુધી એ દિલની સ્થિરતા હરી લઈ જતી નથી.
ભ્રૂક્ષેપવિસ્મિતકટાક્ષનિરીક્ષનિરીક્ષિતાનિ કોપપ્રસાદહસિતાનિ કુતઃ શશાઙ્કે
ભ્રૂ ઉંચકવી, આશ્ચર્ય, તિરછા નજર, રોષ, કૃપા અને હાસ્યથી ભરેલી એવી નજર ચંદ્રમાં ક્યાં છે?
સ્મૃતા ચ દૃષ્ટા યુવતી નરેણ વિમોહયેદેવ સુરાધિકા હિ
યુવતીને પુરુષ યાદ કરે કે જુએ, તે તેને મોહમાં પાડી દે છે, દેવી-દેવતાઓથી પણ વધારે.
તમાદિશજગન્નાથ ત્રૈલોક્યં મોહયામ્યહમ્
હે જગન્નાથ, મને આજ્ઞા આપો, હું ત્રણે લોકને મોહમાં પાડી દઈશ.
નાગનાસોરુ સુભગે મત્તમાતઙ્ગગામિનિ
હે સુન્દરી, તારી જાંઘો મસ્ત અને ગર્વીલા હાથી જેવી છે.
તન્મયા સુગૃહીતં તુ કૃતં જ્ઞાનાઙ્કુશેન હિ
તમે જ્ઞાનના અંકુશથી તેને સારી રીતે સંભાળી અને સિદ્ધ કરી છે.
સત્યમેતદ્વિશાલાક્ષિ તવ રૂપં વિમોહનમ્
હે વિશાળ નેત્રવાળી, ખરેખર તારો રૂપ મોહક છે.
યન્નિમિત્તં મયા સૃષ્ટા તત્સાધય વરાનને
હે સુંદરમુખી, જે હેતુથી મેં તને રચી છે, એ કાર્ય તું પૂર્ણ કર.
યસ્ય સન્ધ્યાવલી ભાર્યા તવ રૂપોપમા શુભે
હે શુભે, જેના પત્ની સંધ્યાવલી છે, તેનો રૂપ પણ તારા સમાન છે.
દશનાગાયુ તબલઃ પ્રતાપેન રવિર્યથા
તેની તાકાત દસ હાથી જેટલી છે અને તે તેજમાં સૂર્ય સમાન છે.
તેજસા વહ્નિવદ્દ્વીપ્તઃ ક્રોધે વૈવસ્વતોપમઃ
તે તેજથી અગ્નિ જેવો પ્રભાવી છે અને ક્રોધમાં યમરાજ સમાન છે.
સૌમ્યત્વે શશિતુલ્યસ્તુ રૂપવાન્ મન્મથો યથા
સૌમ્યતામાં તે ચંદ્ર જેવો છે અને રૂપમાં કામદેવ સમાન છે.
પિત્રા ભુક્તં સમસ્તૈકં જંબૂદ્વીપં વરાનને
હે સુંદરમુખી, તેણે પિતાની સાથે આખો જાંબુદ્વીપ ભોગવ્યો છે.
પિત્રોસ્તુ વ્રીડયા યેન ન જ્ઞાતં પ્રમદાસુખમ્
પિતાની લાજ રાખીને તેણે સ્ત્રીઓના સુખનો અનુભવ કર્યો નથી.