સ્વભવં ભૂતનિલયમોઙ્કારાખ્યમકલ્મષમ્
જે ભૂતોના નિવાસસ્થાન છે, પવિત્ર છે, ઓંકાર નામે ઓળખાય છે, એ પોતાનું સ્વરૂપ છે,
ઉપાસ્યમાનં વિવિધૈર્લોકપાલૈર્દિગીશ્વરૈઃ
વિભિન્ન લોકપાલો અને દિશાના ઇશ્વરો દ્વારા પૂજાય છે,
મૂર્તિમદ્ભિઃ સમુદ્રૈશ્ય નદીભિશ્ચ સરોવરૈઃ
રૂપ ધરાવતાં સમુદ્રો, નદીઓ અને સરોવરો દ્વારા,
વાપીકૂપતડાગાદ્યૈર્મૂર્તિમદ્ભિશ્ચ પર્વતૈઃ
વાપી, કૂવા, તળાવ અને રૂપ ધરાવતાં પર્વતો દ્વારા પણ.
કલાકાષ્ઠાનિમેષૈશ્ચ ઋતુભિશ્ચાયનૈર્યુગૈઃ
કલા, કાષ્ઠા, નિમેષ જેવા સમયના ભાગો, ઋતુઓ, અયન અને યુગો દ્વારા,
ઋક્ષૈર્યોગૈશ્ચ કરણૈઃ પૌર્ણમાસેંદુસંક્ષયૈઃ
નક્ષત્રો, ગ્રહયોગો, તિથિઓ, પૂર્ણિમા અને ચંદ્રના ક્ષય દ્વારા,
સત્યાનૃતૈશ્ચ દેવેશો વેષ્ટિતો ધર્મપાવકઃ
દેવતાઓના સ્વામી, ધર્મરૂપ અગ્નિ, સત્ય અને અસત્યથી ઘેરાયેલા છે.
સત્ત્વેન રજસા ચૈવ તમસા ચ પિતામહઃ
પિતામહ પણ સત્ત્વ, રજસ અને તમસથી આવરાયેલ છે.
વાયુના શ્લેષ્મપિત્તાભ્યાં મૂર્તૈરાતઙ્કનામભિઃ
પવન, કફ અને પિત્ત તથા રોગરૂપ અવસ્થાઓ દ્વારા,
અનુક્તૈરપિ ભૂતૈશ્ચ સંવૃતો લોકકૃત્સ્વયમ્
અને જે અપ્રગટ ભૂતો છે, તેમા પણ, જગતના સર્જનહાર સ્વયં ઘેરાયેલા છે.
તેષાં મધ્યે ઽવિશત્સૌરિઃ સવ્રીડેવ વધૂર્યથા
તેમના વચ્ચે, શૌરી શરમાળ વધૂની જેમ સંકોચથી પ્રવેશ્યા.
તે પ્રવિષ્ટં યમં દૃષ્ટ્વા સકાયસ્થં સનારદમ્
યમને, પોતાના શરીર સાથે તથા નારદ સાથે પ્રવેશેલા જોઈને,
સંપ્રાપ્તો હિ લોકકરં દ્રષ્ટું દેવં પિતામહમ્
એમને, જગતના સર્જનહાર દેવ પિતામહને જોવા આવ્યા હતા.
સો ઽયમભ્યાગતઃ કસ્માત્કઞ્ચિત્ક્ષેમં દિવૌકસામ્
આ વ્યક્તિ આવી છે—એ શા માટે આવ્યો છે? શું એ દેવતાઓ માટે કશું કલ્યાણ લાવ્યો છે?
લેખકઃ સમનુપ્રાપ્તો દૈન્યેન મહતાન્વિતઃ
લેખક પણ ભારે દુઃખ સાથે ત્યાં પહોંચ્યો.
યન્ન દૃષ્ટં શ્રુન્ત વાપિ તદિહૈવ પ્રદૃશ્યતે
જે કદી જોયું કે સાંભળ્યું નહતું, એ અહીં હવે સ્પષ્ટ દેખાય છે.
નિપપાતાગ્રતો વિપ્રા બ્રહ્મણો રવિનન્દનઃ
સૂર્યપુત્ર બ્રહ્માના આગળ પડી ગયા, હે વિદ્વાનો,
પરિભૂતો ઽસ્મિ દેવેશ યન્માર્જિતપટઃ કૃતઃ
હે દેવોના સ્વામી, મારું લખાણ કાઢી નાખવામાં આવ્યું છે, તેથી હું અપમાનિત થયો છું.
એવં બ્રુવન્સ નિશ્ચેષ્ટો બભૂવ દ્વિજસંત્તમાઃ
આ રીતે બોલીને, એ નિષ્ક્રિય થઈ ગયો, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.
યોર્ઽથં રોદયતે લોકાન્સર્વાન્સ્થાવરજ ગમાન્
જે સર્વ જીવજંતુઓને, સ્થાવર અને જંગમને, ધન માટે રડાવે છે,
અથવા સત્યગાથેયં લૌકિકી પ્રતિભાતિ નઃ
કદાચ આ લોકમાં ચાલતી સાચી કહેવત અમને સાચી લાગે છે:
નહિ દુષ્કૃતકર્મા હિ નરઃ પ્રાપ્નોતિ શોભનમ્
નિષ્ઠુર કર્મો કરનાર મનુષ્ય કદી શુભ ફળ પામતો નથી.
લોકાનાં સમચિત્તાનાં મતં જ્ઞાત્વા હિ વેધસઃ
વિશ્વના નિષ્પક્ષ લોકોનું અને સર્જનહારનું મત જાણી લીધું.
ભુજાભ્યાં સાધુપીનાભ્યાં લોકમૂર્તિરુદારધીઃ
મજબૂત અને સુંદર ભુજાવાળા, ઉદારમનના વિશ્વરૂપે દેખાતા હતા.
સકાયસ્થમુવાચેદં વ્યોમમૂર્તિં રવેઃ સુતમ્
પોતાના સાથીઓ સાથે રહીને, તેમણે આકાશરૂપ અને રવિપુત્રને કહ્યું.
કેનાપમાર્જિતો દેવપટો લોકપટસ્તવ
તમારો દેવવસ્ત્ર, જે વિશ્વનો પણ વસ્ત્ર છે, એ કોણે સાફ કર્યો?
અપનેષ્યતિ માર્તણ્ડે દુઃખં હૃદયસંસ્થિતમ્
માર્તંડ તમારા હૃદયમાં રહેલું દુઃખ દૂર કરશે.
વિલોક્ય વક્ત્રં કુશકેતુસૂનોઃ સગદ્ગદં મન્દમુદીરયન્વચઃ
કુશકેતુના પુત્રનું મુખ જોઈને, તેમણે ધીમે અને અડધા બોલે શબ્દો કહ્યા.
મરણાદધિકં દેવ યત્પ્રતાપસ્ય ખણ્ડનમ્
હે દેવ, પ્રતિષ્ઠાનો નાશ મૃત્યુ કરતાં પણ વધારે દુઃખદ છે.
અન્ધકૂપે નિપતતિ સ ચાશુ નરકે ધ્રુવમ્
એ અંધ ખાડામાં પડે છે અને ઝડપથી, નિશ્ચિત રીતે નરકમાં જાય છે.