ઇષામાયાં વિશેષણ પિતૄણાં શ્રાદ્ધતર્પણમ્
ઈષા માસમાં પિતૃઓ માટે વિશેષ શ્રાદ્ધ અને તર્પણ કરવું જોઈએ.
ઊર્જ્જામાયાં દીપદાનં દેવા ગારગૃહેષુ ચ
ઊર્જા માસમાં દેવો અને ઘરગૃહમાં દીવો આપવાનો વિધાન છે.
સમર્ચનં તથા લક્ષ્મ્યાઃ સ્વર્ણરૌપ્યે કૃતાકૃતે
લક્ષ્મીની પૂજા સોનાં અને ચાંદીના, બનેલા કે અબનેલા, વસ્તુઓથી કરવી જોઈએ.
ગવાં પૂજાત્ર વિહિતા શૃઙ્ગાદ્યઙ્ગાનુરઞ્જનૈઃ
અહીં ગાયોની પૂજા, તેમના શિંગ અને અંગોને સજાવીને કરવી નિર્ધારિત છે.
માર્ગે ઽપિ પિતૃપૂજા સ્યાચ્છ્રદ્ધૈર્બ્રાહ્મણભોજનૈઃ
માર્ગમાં પણ પિતૃપૂજા, શ્રદ્ધા અને બ્રાહ્મણ ભોજનથી કરી શકાય છે.
પૌષે માઘે ચ વિપ્રેન્દ્ર પિતૃશ્રાદ્ધં ફલાધિકમ્
પૌષ અને માઘમાં, વિદ્વાન, પિતૃઓનું શ્રાદ્ધ વધારે ફળ આપે છે.
ફઆલ્ગુને કેવલં શ્રાદ્ધં દ્વિજાનાં ભોજનં તથા
ફાગણમાં માત્ર શ્રાદ્ધ અને દ્વિજોના ભોજનનું વિધાન છે.
ઇત્થં સંક્ષેપતઃ પ્રોક્તં તિથિકૃત્યં મુને તવ
આ રીતે સંક્ષેપમાં તિથિ અનુસાર કૃત્ય તને સમજાવ્યું છે, મુનિ.
સર્વત્રાપિ વિશેષો ઽસ્તિ સ પુરાણાન્તરે સ્થિતઃ
દરેક જગ્યાએ વિશેષતા છે, જે અન્ય પુરાણોમાં પણ દર્શાવવામાં આવી છે.
સંપૂજિતાઃ શાસ્ત્રવિદાં વરિષ્ઠાઃ કૃતાહ્નિકા જગ્મુરુમેશલોકમ્
શાસ્ત્રજ્ઞોમાં શ્રેષ્ઠ, પૂજા પામીને અને દૈનિક ક્રિયા કરીને, ઉમાના લોકમાં ગયા.
સુરાસુરેન્દ્રૈરભિવન્દ્યમુગ્રં નત્વાજ્ઞયા તસ્ય નિષેદુરુર્વ્યામ્
દેવ અને અસુરોના નેતાઓએ પણ જેમની પૂજા કરવી યોગ્ય છે, એ ઉગ્રને નમન કરીને, તેમની આજ્ઞાથી પૃથ્વી પર રહ્યા.
જગ્મુસ્તતો જ્ઞાનઘનસ્વરૂપા નત્વા પુરારિં સ્વપિતુર્નિકાશમ્
પછી જ્ઞાનથી ભરેલા સ્વરૂપોએ, પુરારિને નમન કરીને, સુતા રહેલા પાસે ગયા.
લબ્ધ્વાશિષો ઽદ્યાપિ ચરન્તિ શશ્વલ્લોકેષુ તીર્થાનિ ચ તીર્થભૂતાઃ
આશીર્વાદ મળ્યા પછી, આજે પણ તેઓ સતત દુનિયામાં ફરતા રહે છે, પોતે પવિત્ર સ્થાન બનીને પવિત્ર સ્થળોની મુલાકાત લે છે.
દધ્યુશ્ચિરં વિષ્ણુપદાબ્જમવ્યયં ધ્યાયન્તિ યદ્યતયો વીતરાગાઃ
તેઓએ લાંબા સમય સુધી અવિનાશી વિષ્ણુના કમળ જેવા પગ પર ધ્યાન કર્યું, જેમ વિરાગી સાધુઓ કરે છે.
લબ્ધ્વા જ્ઞાનં સવિજ્ઞાનં ભૃશં પ્રીતમના હ્યભૂત્
જ્ઞાન અને સમજણ પ્રાપ્ત કર્યા પછી, તેનું મન ખૂબ જ આનંદિત થયું.
પ્રણમ્ય સત્કૃતઃ પિત્રા બ્રહ્મણા નિષસાદ ચ
પિતા બ્રહ્માએ સન્માન આપ્યા પછી, તેણે નમન કરી બેઠો.
વર્ણયામાસ તત્ત્વેન સો ઽપિ શ્રુત્વા મુમોદ ચ
પછી તેણે તે વાત સાચી રીતે વર્ણવી, અને સાંભળીને તે પણ ખુશ થયો.
આજગામ ચ કૈલાસં મુનિસિદ્ધનિષેવિતમ્
તે કૈલાસ પર આવ્યો, જ્યાં મુનિ અને સિદ્ધો હાજર હતા.
મન્દારૈઃ પારિજાતૈશ્ચ ચંપકાશોકવઞ્જુલૈઃ
મંદાર, પારિજાત, ચંપક, અશોક અને બકુલ વૃક્ષોથી શોભાયમાન હતું,
વાતોદ્ધૂતશિખૈઃ પાન્થાનાહ્વયદ્ભિરિવાવૃતમ્
તેના રસ્તા પવનથી ઉડતા ફૂલો દ્વારા ઢંકાયેલાં હતાં, જાણે પથ પર બોલાવ્યા હોય.
સરોભિઃ સ્વચ્છસલિલૈર્લસત્કાઞ્ચનપઙ્કજૈઃ
પાણી સ્વચ્છ અને કાંતિમય, જેમાં સોનાના કમળો ઝળહળતા હતા.
સ્વર્દ્ધનીપાતનિર્ ઘૃષ્ટં ક્રીડદ્ભિશ્ચાપ્સરોગણૈઃ
સ્વર્ગીય ધારા વહેતા અને અપ્સરાઓના સમૂહો રમતા હતા, જેથી તે સ્થાન ચમકતું હતું.
આમોદમુદિતૈર્નાગૈઃ સલિલૈઃ પુષ્કરોદ્ધૃતૈઃ
કમળમાંથી ખેંચેલા પાણી અને આનંદિત હાથીઓથી પ્રસન્ન હતું.
અથ શ્વેતાભ્રસદૃશે શૃઙ્ગે તસ્ય ચ ભૂભૃતઃ
પછી, એ પર્વતના શ્વેત વાદળ જેવા શિખર પર,
તસ્યાધસ્તાત્સમાસીનં યોગિમણ્ડલમધ્યગમ્
તેના નીચે, યોગીઓના વર્તુળ વચ્ચે બેઠેલા,
ભૂતિભૂષિતસર્વાઙ્ગં નાગભૂષણભૂષિતમ્
તેના આખા શરીર પર ભસ્મ લગાવેલું અને સાપના આભૂષણોથી શોભાયમાન,
તં દૃષ્ટ્વા નારદો વિપ્રા ભક્તિનમ્રાત્મકન્ધરઃ
એને જોઈને, બ્રાહ્મણો, નારદે શ્રદ્ધાથી માથું ઝુકાવ્યું.
તતઃ પ્રસન્નમનસા સ્તુત્વા વાગ્ભિર્વૃષધ્વજમ્
પછી, પ્રસન્ન મનથી, તેણે વચનોથી વૃષભધ્વજનું સ્તુતિ કર્યું.
અથાપૃચ્છચ્ચ કુશલં નારદં જગતાં ગુરુઃ
પછી જગતના ગુરુએ નારદને સુખ-સલામતી વિશે પૂછ્યું.
સર્વેષાં યોગિવર્યાણાં શૃણ્વતાં તત્ર વાડવાઃ
ત્યાં બધા શ્રેષ્ઠ યોગીઓ સાંભળતા હતા, વાડવાં.