ઉત્તરે ઽસ્યા વિભાગે તુ પુરા ગીતૈશ્વરી તતઃ
આના ઉત્તર વિભાગમાં, અગાઉ દેવીની સ્તુતિ ગવાઈ હતી,
નાનાવિધાનાં તીર્થાનાં માહાત્મ્યં ચ પૃથક્ તતઃ
પછી વિવિધ તીર્થોનું મહાત્મ્ય પણ અલગથી વર્ણવાયું,
અતઃ પરં ભાગવતીસંહિતાર્થ નિરૂપણમ્
આ પછી ભાગવતી સંહિતાના અર્થનું નિરૂપણ આવ્યું,
પાદઽસ્યાઃ પ્રથમે પ્રોક્તા બ્રાહ્મણાનાં વ્યવસ્થિતિઃ
આના પ્રથમ પાદમાં બ્રાહ્મણોની સ્થિતિ જણાવાઈ છે,
દ્વિતીયે ક્ષત્ત્રિયાણાં તુ વૃત્તિઃ સમ્યક્પ્રકીર્તિતા
બીજામાં ક્ષત્રિયોની જીવનવ્યવસ્થા યોગ્ય રીતે વર્ણવાઈ છે,
તૃતીયે વૈશ્યજાતીનાં વૃત્તિરુક્તા ચતુર્વિધા
ત્રીજામાં વૈશ્ય જાતિના લોકોની ચારે પ્રકારની જીવનવ્યવસ્થા કહેવામાં આવી છે.
ચતુર્થે ઽસ્યાસ્તથા પાદે શૂદ્રવૃત્તિરુદાહૃતા
ચોથા પદમાં શૂદ્રોની ચાલચલનનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.
પઞ્ચમે ઽસ્યાસ્તતઃ પાદે વૃત્તિઃ સંકરજોદિતા
પાંચમા પદમાં વિવિધ જાતિઓમાંથી ઉદ્ભવેલી વર્તનાનું વર્ણન છે.
ઇત્યેષા પઞ્ચપદ્યુક્તા દ્વિતીયા સંહિતા મુને
હે મુનિ, આ રીતે બીજી સંહિતા પાંચ પદોથી યુક્ત છે એવું કહેવામાં આવ્યું છે.
ષોઢા ષટ્કર્મસિર્દ્ધિ બોધયન્તી ચ કામિનામ્
આમાં છ પ્રકારના કર્મો અને ઇચ્છાઓની સિદ્ધિ સમજાવવામાં આવી છે.
ચતુષ્પદી દ્વિજાતીનાં સાક્ષાદ્બ્રહ્મસ્વરૂરિણી
દ્વિજાતિઓ માટે ચતુષ્પદી શ્લોક બ્રહ્મનું સ્વરૂપ છે.
તાઃ ક્રમાત્ષટ્ચતુર્દ્વીષુસાહસ્રાઃ પરિકીર્તિતાઃ
આ શ્લોકો ક્રમશઃ છ, ચાર, બે અને હજાર તરીકે વર્ણવાયા છે.
પઠતાં શૃણ્વતાં નૄણાં સર્વોત્કૃષ્ટગતિપ્રદમ્
જે લોકો આનું પાઠન કરે છે કે સાંભળે છે, તેમને સર્વોત્કૃષ્ટ ગતિ મળે છે.
બ્રાહ્મણાયા યને દદ્યાત્સ યાતિ પરમાં ગતિમ્
જે વ્યક્તિ બ્રાહ્મણને આ ગ્રંથ આપે છે, તેને પરમ ગતિ પ્રાપ્ત થાય છે.
યત્રોક્તં સપ્તકલ્પાનાં વૃત્તં સંક્ષિપ્ય ભૂતલે
જ્યાં પૃથ્વી પર સાત કલ્પોની વાત સંક્ષિપ્તમાં કહેવામાં આવી છે,
ઉપક્રમ્ય તદુદ્દિષ્ટં ચતુર્દ્દશસહસ્રકમ્
તેની શરૂઆત કરીને, જેનું વર્ણન થયું છે તે ચૌદ હજાર સુધી પહોંચે છે.
બ્રહ્મદેવાસુરોત્પત્તિર્મારુતોત્પત્તિરેવ ચ
બ્રહ્મા, દેવો અને અસુરોનું તથા પવનદેવનું ઉત્પત્તિ વર્ણવાયું છે.
મન્વન્તરસમુદ્દેશો વૈશ્યરાજ્યાભિવર્ણનમ્
મન્વંતરનો સંક્ષિપ્ત ઉલ્લેખ અને વૈશ્યોના રાજ્યનું વર્ણન છે.
પિતૃવંશાનુકથનં શ્રદ્ધાકાલસ્તથૈવ ચ
પિતૃઓના વંશની વાર્તા અને શ્રદ્ધાનો સમય પણ જણાવવામાં આવ્યો છે.
કીર્તનં સોમવંશસ્ય યયાતિચરિતં તથા
સોમવંશની મહિમા અને યયાતિની કથા પણ ગાઈ છે.
ભૃગુશાપસ્તથા વિષ્ણોર્દશધા જન્મને ક્ષિતૌ
ભૃગુનો શાપ અને વિષ્ણુના પૃથ્વી પર દસ અવતારનું વર્ણન છે.
ક્રિયાયોગસ્તતઃ પશ્ચાત્પુરાણપરિકીર્તનમ્
પછી કર્મકાંડની રીત અને પુરાણોના ઉલ્લેખ છે.
કૃષ્ણાષ્ટમીવ્રતં તદ્વદ્રોહિણીચન્દ્રસંજ્ઞિતમ્
કૃષ્ણાષ્ટમીનું વ્રત, જેને રોહિણીચંદ્ર પણ કહે છે, તેનું વર્ણન છે.
સૌભાગ્યશયનં તદ્વદગસ્ત્યવ્રતમેવ ચ
સૌભાગ્યશયન અને અગસ્ત્યવ્રતનું પણ વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.
તથૈવાનં દકર્યાશ્ચ વ્રતં સારસ્વતં પુનઃ
આ રીતે ઉપવાસનું વ્રત અને સારસ્વત વ્રત પણ વર્ણવાયું છે.
ભીમાખ્યા દ્વાદશી તદ્વદનઙ્ગશયનં તથા
એ જ રીતે ભીમ નામની દ્વાદશી અને અનંગશયન વ્રત પણ જણાવાયું છે.
સપ્તમીસપ્તકં તદ્વદ્વિશોકદ્વાદશીવ્રતમ્
તેમજ સાત સપ્તમીનું વર્ણન અને વિશોક દ્વાદશી વ્રત પણ કહેવામાં આવ્યું છે.
ગ્રહસ્વરૂપકથનં તથા શિવચતુર્દશી
ગ્રહોના સ્વરૂપની વાત અને શિવચતુર્દશીનું વર્ણન પણ કરવામાં આવ્યું છે.
સંક્રાન્તિસ્નપનં તદ્વદ્વિભૂતિદ્વાદશીવ્રતમ્
એ જ રીતે સંક્રાંતિના દિવસે સ્નાન અને વિભૂતિ દ્વાદશી વ્રત પણ જણાવાયું છે.
પ્રયાગસ્ય તુ માહાત્મ્યં દ્વીપલોકાનુવર્ણનમ્
પ્રયાગનું મહાત્મ્ય અને બે દ્વીપોની વાત પણ અહીં વર્ણવાઈ છે.