તત્સર્વં લભતે વત્સ પુરાણસ્યાસ્ય કીર્તનાત્
વત્સ, આ પુરાણનું કીર્તન કરવાથી એ બધું ફળ મળે છે.
મહત્પુણ્યપ્રદં નૄણાં શૃણ્વતાં પઠતાં મુદા
જે લોકો આનંદથી સાંભળે કે વાંચે છે, તેમને આ મહાપુણ્ય આપે છે.
તથેદં પઞ્ચભિઃ ખણ્ડૈરુદિતં પાપનાશનમ્
આ પાંજ વિભાગોમાં પાપનો નાશ કરનાર તરીકે વર્ણવાયું છે.
નાનાખ્યાનેતિહાસાદ્યૈર્યત્રોક્તો ધર્મવિસ્તરઃ
અહીં વિવિધ કથાઓ, દંતકથાઓ અને ઇતિહાસો દ્વારા ધર્મનું વિસ્તૃત વર્ણન આપવામાં આવ્યું છે.
બ્રહ્મયજ્ઞવિધાનં ચ વેદપાઠાદિલક્ષણમ્
બ્રહ્મયજ્ઞની રીત અને વેદપાઠ વગેરેની વિશેષતા પણ અહીં સમજાવવામાં આવી છે.
વિવાહઃ શૈલજાયાશ્ચતારકાખ્યાનકં મહત્
પર્વતપુત્રીનું લગ્ન અને તારકાનું મહાન કથાનક પણ અહીં છે.
કાલકેયાદિદૈત્યાનાં વધો યત્ર પૃથક્પૃથક્
કાળકેય અને અન્ય દૈત્યોના અલગ અલગ વિનાશની વાત અહીં કરવામાં આવી છે.
તત્સૃષ્ટિખણ્ડમુદ્દિષ્ટં વ્યાસેન સુમહાત્મના
આ સર્જન વિભાગ મહાન આત્મા વ્યાસ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
સુવ્રતસ્ય કથા પશ્ચાદ્વૃત્રસ્ય ચ વધસ્તથા
પછી સુવ્રતાની કથા અને વૃત્રના વિનાશની વાત આવે છે.
સુકલાખ્યાનકં ચૈવ ધર્માખ્યાનં તતઃ પરમ્
પછી સુકલા કથાનક અને આગળ ધર્મની વાર્તા આવે છે.
યયાતિચરિતં ચૈવ ગુરુતીર્થનિરૂપણમ્
યયાતિના કાર્યો અને મુખ્ય તીર્થોનું વર્ણન પણ અહીં છે.
કથા હ્યશોકસુંદર્યાહુણ્ડદૈત્યવધાન્વિતા
અશોકસુંદરીની કથા અને હુંડા દૈત્યના વિનાશ સાથે જોડાયેલી વાર્તા છે.
કુઞ્જલસ્ય ચ સંવાદશ્ચ્યવનેન મહાત્મના
કુંજલ અને મહાન આત્મા ચ્યવન વચ્ચે સંવાદ પણ અહીં છે.
સૂતશૌનકસંવાદં ભૂમિખણ્ડમિદં સ્મૃતમ્
સૂત અને શૌનકના સંવાદને ભૂમિકંડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સભૂમિલોકસંસ્થાનં તીર્થાખ્યાનં તતઃ પરમ્
પછી ધરતી અને તેના લોકોના વર્ણન, અને પછી તીર્થોની વાર્તા આવે છે.
કુરુક્ષેત્રાદિતીર્થાનાં કથા પુણ્યા પ્રકીર્તિતા
કુરુક્ષેત્ર જેવા પવિત્ર તીર્થોની પવિત્ર કથાઓ અહીં વર્ણવાઈ છે.
ગયાયાશ્ચૈવ માહાત્મ્યં પ્રયાગસ્ય ચ પુણ્યકમ્
ગયાની મહિમા અને પ્રયાગના પુણ્યનું વર્ણન પણ અહીં છે.
વ્યાસજમિનિસંવાદઃ પુણ્યકર્મકથાન્વિતઃ
વ્યાસ અને જમિની વચ્ચે સંવાદ, અને પુણ્ય કાર્યોની વાર્તાઓ પણ છે.
ઊર્જ્જપઞ્ચાહમાહામ્યં સ્તોત્રં સર્વાપરાધનુત્
ઊર્જા પંચાહના મહિમા અને સર્વ પાપો દૂર કરનાર સ્તોત્ર પણ અહીં છે.
રામાશ્વમેધં પ્રથમં રામરાજ્યાભિષેચનમ્
પ્રથમ રામના અશ્વમેધ અને રામના રાજ્યાભિષેકનું વર્ણન છે.
અશ્વમેધોપદેશશ્ચ હયચર્યા તતઃ પરમ્
અશ્વમેધ યજ્ઞના ઉપદેશ અને પછી ઘોડા યજ્ઞ કેવી રીતે કરવો તેની સમજ આપવામાં આવી છે.
વૃન્દાવનસ્ય માહાત્મ્યં સર્વપાપપ્રણાશનમ્
વૃંદાવનનું મહાત્મ્ય, જે બધા પાપોનો નાશ કરે છે, તે અહીં વર્ણવાયું છે.
માધવસ્નાનમાહાત્મ્યં સ્નાનદાનાર્ચને ફલમ્
માધવમાં સ્નાન કરવાનું મહાત્મ્ય અને સ્નાન, દાન તથા પૂજાના ફળની વાત કરવામાં આવી છે.
સંવાદો રાજદૂતાનાં કૃષ્ણસ્તોત્રનિરૂપણમ્
રાજદૂતો વચ્ચેનો સંવાદ અને શ્રીકૃષ્ણની સ્તુતિઓનું વર્ણન અહીં આવે છે.
ભસ્મમાહાત્મ્યમતુલં શિવમાહાત્મ્યમુત્તમમ્
પવિત્ર ભસ્મનું અનન્ય મહાત્મ્ય અને મહાદેવનું શ્રેષ્ઠ મહાત્મ્ય અહીં જણાવાયું છે.
ગૌતમાખ્યાનકં ચૈવ શિવગીતા તતઃ સ્મૃતા
ગૌતમની કથા અને પછી યાદ રાખવામાં આવતી શિવગીતા અહીં આવે છે.
પાતાલખણ્ડમેતદ્ધિ શૃણ્વતાં પઠતાં સદા
આ પાતાળખંડનું પવિત્ર વર્ણન હંમેશા સાંભળવું અને વાંચવું જોઈએ.
પર્વતાખ્યાનકં પૂર્વં ગૌર્થૈ પ્રોક્તં શિવેન વૈ
પહેલાં પર્વતની કથા, જે મહાદેવે ગૌરવર્ગને કહી હતી, તે અહીં આવે છે.
સગરસ્ય કથા પુણ્યા તતઃ પરમુદીરિતમ્
પછી સગરની પુણ્યમય કથા અહીં વર્ણવવામાં આવી છે.
અન્નાદિ દાનમાહાત્મ્યં તન્મહાદ્વાદશીવ્રતમ્
અન્નાદિ દાનનું મહાત્મ્ય અને મહાન દ્વાદશી વ્રતનું વર્ણન અહીં છે.