કથિતં ચિત્રગુત્પેન ધર્મં સરસિસંભવમ્
ચિત્રગુપ્તે સરોવરમાંથી ઉત્પન્ન થયેલ ધર્મનું વર્ણન કર્યું હતું.
અધિત્યકાયાં ભૂપાલ સૈકતસ્ય ગિરેઃ પરા
હે રાજા, રેતાળ પર્વતની ઢાળની પાર, ત્યાં—
તતઃ કાલાન્તરે તેન વારાહેણ નૃપોત્તમ
પછી, થોડા સમય બાદ, એ જ વરાહ દ્વારા, હે શ્રેષ્ઠ રાજા—
તતો ઽન્યદામુયા કાલ્યાહસ્ત યુગ્મમિતઃ કૃતઃ
પછી, બીજાં સમયે, એ જ વરાહે અહીં બે સરોવરો બનાવ્યાં.
પીતં ક્ષુદ્રૈર્વનચરૈઃ સત્ત્વૈસ્તૃષ્ણાસમાકુલૈઃ
એ પાણી નાના જંગલના પ્રાણીઓએ, તરસથી પીડાતા, પીધું હતું.
હસ્તત્રયમિતઃ ખાતઃ કૃતસ્તત્રાધિકં જલમ્
ત્યાં ત્રણ હાથ ઊંડો ખાડો ખોદાયો અને વધુ પાણી ભેગું કરાયું.
ભવાંસ્તત્ર સમાયાતો જલશોષાદ નન્તરમ્
પાણી સુકાઈ ગયું પછી, તમે ત્યાં આવ્યા હતા.
તતસ્તસ્યોપદેશેન મન્ત્રિણો નૃપતે ત્વયા
પછી, તમારા મંત્રીના ઉપદેશથી, હે રાજા, તમે—
વૃક્ષાશ્ચ રોપિતાસ્તત્ર સર્વલોકોપકારિણઃ
ત્યાં બધા લોકોના કલ્યાણ માટે વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા.
વિમાનં ધર્મ્યમારુઢાસ્ત્વમાણ્યેનં સમારુહ
પછી તમે ધર્મમય વિમાન પર આરૂઢ થઈ એ વાહન પર બેઠા.
આરુરોહ વિમાનં તત્ષષ્ઠો રાજા સમાંશભાક્
એ છઠ્ઠો રાજા, પુણ્યમાં ભાગીદાર બની, એ વિમાન પર ચઢ્યો.
શ્રુત્વૈતન્મુચ્યતે પાપાદાજન્મમરણાન્તિકાત્
આ સાંભળવાથી મનુષ્ય પાપથી, જન્મ અને મરણથી મુક્ત થાય છે.
સો ઽપ્યાપ્નોત્યખિલં પુણ્યં સરોનિર્માણસંભવમ્
એ પણ સરોવર નિર્માણથી મળતું બધું પુણ્ય પ્રાપ્ત કરે છે.
શિવસ્યાપિ હરેર્વાપિ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
હવે સાંભળો, શિવ કે હરિ માટે આવું કરવાથી મળતું પુણ્યફળ.
કલ્પત્રયં વિષ્ણુપદે તિષ્ટત્યેવ ન સંશયઃ
ત્રણ કલ્પ સુધી એ નિશ્ચયે વિષ્ણુના ચરણો પાસે રહે છે—આમાં શંકા નથી.
યાવત્પુણ્યં ભવેત્તસ્ય તન્મે નિગદતઃ શૃણુ
એને જેટલું પુણ્ય મળે છે, એ હું તમને વિગતે કહું છું, સાંભળો.
કલ્પત્રયં વિષ્ણુપદે તિષ્ટત્યેવ ન સંશયઃ
ત્રણ કલ્પ સુધી એ નિશ્ચયે વિષ્ણુના ચરણો પાસે રહે છે—આમાં શંકા નથી.
યાવત્પુણ્યં ભવેત્તસ્ય તન્મે નિગદતઃ શૃણુ
એને જેટલું પુણ્ય મળે છે, એ હું તમને વિગતે કહું છું, સાંભળો.
કલ્પત્રયં વિષ્ણુપદે સ્થિત્વા બ્રહ્મપુરં વ્રજેત્
ત્રણ કલ્પ સુધી વિષ્ણુના ચરણોમાં રહીને, પછી મનુષ્ય બ્રહ્માના લોકને પામે છે.
તતસ્તુ યોગિનામેવ કુલે જાતો દયોન્વિતાઃ
પછી તે દયાળુ યોગીઓના કુટુંબમાં જન્મે છે.
દારુભિઃ કુરુતે યસ્તુ તસ્ય સ્યાદ્દિગુણં ફલમ્
જે લાકડાથી બનાવે છે, તેને ફળ બે ગણું મળે છે.
સ્ફુટિકાભિઃ શિલાભિસ્તુ જ્ઞેયં દશગુણોત્તરમ્
કાચ કે પથ્થરથી બનાવવામાં ફળ દસ ગણું વધારે મળે છે.
દેવાલયં તડાગં વા ગ્રામં વા પાલયેત્તુ યઃ
જે દેવમંદિર, તળાવ કે ગામનું રક્ષણ કરે છે,
દેવાલયસ્ય શુશ્રૂષાં લેપસેચનમણ્ડનૈઃ
મંદિરની સેવા, લિપાઈ, પાણી છાંટવું અને શણગારથી થાય છે.
વેતનાદ્વિષ્ટિતો વાપિ પુણ્યકર્મપ્રવર્ત્તિતાઃ
મજૂરી માટે કે પુણ્ય માટે, બંને રીતે કરનારને ફળ મળે છે.
તાડાગાર્દ્ધફલં રાજન્કાસારે પરિકીર્તિતમ્
રાજા, તળાવ માટેનું ફળ, સરોવર માટે અડધું ગણાય છે.
વાપીશતગુણં પ્રોક્તં કુલ્યાયાં ભૂપતેઃ ફલમ્
રાજા, વાવ માટેનું ફળ, નહેર કરતાં સો ગણું વધારે કહેવાય છે.
તયોઃ ફલં સમાનં સ્યાદિત્યાહ કમલોદ્ભવઃ
બન્નેનું ફળ સમાન છે, એમ કમલથી જન્મેલા બ્રહ્માએ કહ્યું છે.
ભુવં તયોઃ સમફલં પ્રાહુર્વેદવિદો જનાઃ
વેદ જાણનારા કહે છે કે, પૃથ્વી પર બન્નેનું ફળ સરખું છે.
દરિદ્રઃ કુરુતે કૂપં સમં પુણ્યં પ્રકીર્તિતમ્
ગરીબ માણસ વાવ બનાવે તો તેનું પુણ્ય પણ સમાન ગણાય છે.