પટલે તુ પ્રયોગાંશ્ચ વક્ષ્યામ્યગ્રે સવિસ્તરમ્
આગળના વિભાગમાં હું પ્રયોગો વિગતે સમજાવીશ.
કામેશ્વરીતિ તાં સર્વકામદાં શૃણુ નારદ
હવે, નારદ, સર્વ ઇચ્છા પૂરક કામેશ્વરી વિશે સાંભળ.
શૂન્યમગ્નિયુતં પશ્ચાદ્રયોવ્યાપ્તેન સંયુતમ્
પછી, શૂન્ય અને અગ્નિ સાથે જોડાયેલી અને કિરણોથી વ્યાપ્ત થયેલી છે.
નભોગોત્રા પુનશ્ચૈષાં દાહેન સમયોજિતા
પછી ફરી, તેમનાં વંશ આકાશ અને દાહથી જોડાય છે.
એષા કામેશ્વરી નિત્યા કામદૈકાદશાક્ષરી
આ કામેશ્વરી છે, સદા રહેતી, ઈચ્છા પૂરી કરનારી અને એનું એકાદશ અક્ષરનું મંત્ર છે.
એકેન હૃદયં શીર્ષં તાવતાથો દ્વયં દ્વયાત્
એક અક્ષરથી હૃદય અને શીર્ષ, પછી બે, અને એમાંથી ફરી બે થાય છે.
દૃક્શ્રોત્રનાસાદ્વિતયે જિહ્વાહૃન્નાભિગુહ્યકે
આંખ, કાન અને નાકના જોડા, તેમજ જીભ, હૃદય, નાભિ અને ગુપ્ત અંગો પર.
ન્યસેદ્વિદ્યાક્ષરાણ્યેષુ સ્થાનેષુ તદનન્તરમ્
પછી, મંત્રના અક્ષરોને આ સ્થાનો પર ક્રમશઃ સ્થાપિત કરવું.
અથ ધ્યાનં પ્રવક્ષ્યામિ નિત્યપૂજાસુ ચોદિતમ્
હવે હું રોજની પૂજામાં જે ધ્યાન કહેવામાં આવ્યું છે, તે જણાવું છું.
બાલાર્કકોટિસંકાશાં માણિક્યમુકુટોજ્જ્વલામ્
તે બાળસૂર્યની કરોડો કિરણો જેટલી તેજસ્વી છે અને મણિક્યના મુકડથી શોભાયમાન છે.
મણ્ડિતાં રક્તવસનાં રત્નાભરણશોભિતામ્
તે લાલ વસ્ત્ર પહેરેલી છે, રત્નોના આભૂષણોથી શોભાયમાન છે.
પઞ્ચાષ્ટષોડશદ્વન્દ્વષટ્કોણચતુરસ્રગામ્
તે પંચકોણ, અષ્ટકોણ, ષટ્કોણ અને ચતુરસ્રના જોડામાં નિવાસ કરે છે.
પાશાઙ્કુશૌ ચ પુણ્ડ્રેક્ષુચાપં પુષ્પશિલીમુખમ્
તે હાથમાં પાસ, અંકુશ, શ્વેત કમળ, ઈખના ધનુષ્ય અને ફૂલના તીરો ધરાવે છે.
તતઃ પ્રયોગાન્કુર્વીત સિદ્ધે મત્રે તુ સાધકઃ
પછી, મંત્ર સિદ્ધ થયા પછી સાધકે વિધિ કરવી.
કામેશ્વર્યાદિરાદિઃ સ્યાદ્રસશ્ચાપસ્થિરારસઃ
શરૂઆત કામેશ્વરીથી થાય છે; રસ ધનુષ્ય જેવો સ્થિર છે.
સ્થિરાશૂન્યે ઽગ્નિસંયુક્તે રસઃ સ્યાત્તદનન્તરમ્
સ્થિર શૂન્યમાં, અગ્નિ સાથે જોડાઈને, પછી રસ સ્થિર થાય છે.
નભશ્ચ મરુતા યુક્તં રસવર્ણસમન્વિતમ્
આકાશ પવન સાથે જોડાય છે અને રસના રંગથી યુક્ત છે.
અંબહંસચરો ઽથિક્તો રસો ઽથ સ્યાત્સ્થિરા પુનઃ
હંસ સાથે ચાલતો રસ પછી તીખો થાય છે; ફરીથી તે સ્થિર બને છે.
રસઃ સ્થિરા તતો વ્યાપ્તં ભૂયુતં શૂન્યમગ્નિયુક્
પછી સ્થિર થયેલો રસ સર્વત્ર વ્યાપે છે; ફરીથી શૂન્ય અગ્નિ સાથે જોડાય છે.
રયઃ શૂન્યં ચાગ્નિયુતં હૃદાહંસાચ્ચ તત્પરમ્
કિરણ શૂન્ય અને અગ્નિ સાથે જોડાયેલું છે; હૃદય અને હંસમાંથી તે પરમ થાય છે.
સચરઃ સ્યાજ્જવીપૂર્વવિદ્યા તર્તીયતઃ ક્રમાત્
તે ચાલે છે, 'જવી'થી પૂર્વે, અને વિદ્યા ક્રમશઃ આગળ વધે છે.
હૃદંબુયુક્ ક્ષ્મયા દાહઃ સચરઃ સ્યાજ્જવી ચ હૃત્
હૃદય જળ સાથે, પૃથ્વી અને દાહથી જોડાય છે; તે ચાલે છે અને 'જવી' પણ હૃદયમાં છે.
સ્થિરા તુ મરુતા યુક્તા શૂન્યં સાગ્નિનભશ્ચરૌ
સ્થિર જે છે, તે પવન સાથે જોડાયેલી છે, ખાલી છે અને અગ્નિ તથા આકાશ સાથે ચાલે છે.
દાહો ગોત્રાચરયુતા તથા દાહસ્તથા રયઃ
દાહ, જે ગોત્રના ગતિ સાથે જોડાયેલો છે, એ જ રીતે દાહ અને એ જ રીતે રોગ થાય છે.
રસઃ સ્થિરા તતઃ પ્રાણો રસાગ્નિસહિતો ભવેત્
રસ સ્થિર છે; પછી પ્રાણ ઉત્પન્ન થાય છે, જે રસ અને અગ્નિ સાથે જોડાયેલો છે.
શૂન્યયુગ્મં ચ ગોત્રા સ્યાદ્વાહયુક્તાંબુના ચરઃ
શૂન્ય અને ગોત્રનું જોડાણ, અથવા વાહન અને પાણી સાથે ચાલનારી ગતિ.
ગોત્રાદાહમરુદ્યુક્તા ત્વંબુન્યાસમતો ભવેત્
ગોત્રથી દાહ પવન સાથે જોડાય છે; પાણી સાથે સમતા સ્થાપિત થાય છે.
ગ્રાસો ધરાયુતઃ પશ્ચાદ્રસઃ શક્ત્યા સમન્વિતઃ
ગ્રાસો, જે ધરા સાથે જોડાયેલો છે; પછી રસ, શક્તિથી યુક્ત થાય છે.
દાહોનાંબુ ચ હૃત્પશ્ચાદ્રયેંઽબુમરુદન્વિતઃ
પાણી વિના દાહ, પછી હૃદયમાં, રોગ જે પાણી અને પવન સાથે જોડાયેલો છે.
વિયદંબુયુતં દાહસ્ત્વગ્નિયુક્સયુતઃ શુચિઃ
આકાશ અને પાણી સાથે જોડાયેલો દાહ, શુદ્ધ છે, અગ્નિ અને ક્ષય સાથે જોડાયેલો છે.