જ્ઞેયં તદ્ભારતં વર્ષં સર્વકર્મફલપ્રદમ્
ભારત નામનું તે પ્રદેશ સર્વ કર્મોના ફળ આપનાર છે.
તત્ફલં ભુજ્યતે ચૈવ ભોગભૂમિધનક્રમાત્
તેનું ફળ ભોગ, ભૂમિ અને ધનના ક્રમ પ્રમાણે ભોગવાય છે.
તત્ફલં ક્ષયિ વિપ્રેન્દ્ર ભુજ્યતે ઽન્યત્રજન્તુભિઃ
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, તે ફળ અન્યત્ર જીવોથી ક્ષય પામે છે અને ભોગવાય છે.
સંચિતં સુમહત્પુણ્યમક્ષય્યમમલં શુભમ્
સંચિત પુણ્ય મહાન, અક્ષય, નિર્મળ અને શુભ હોય છે.
કદા પુણ્યેન મહતા યાસ્યામ પરમં પદમ્
ક્યારે મહાન પુણ્યથી આપણે પરમ અવસ્થાને પામીશું?
જગદીશંસમેષ્યામો નિત્યાનન્દમનામયમ્
અમે જગતના ઈશ્વર, શાશ્વત આનંદ અને નિર્વ્યાધિ સ્થિતિ સુધી પહોંચીશું.
ન તસ્ય સદૃશો ઽન્યો ઽસ્તિ ત્રિષુ લોકેષુ નારદા
હે નારદ, ત્રણેય લોકમાં એમના સમાન બીજો કોઈ નથી.
શુક્ષષુર્વાપિ મહતઃ સવેદ્યો દિવિજૈરપિ
શુદ્ધ કે અશુદ્ધ, મહાનને પણ દેવતાઓ જાણી શકે છે.
ભક્તોચ્છિષ્ટાન્નસેવી ચ યાતિ વિષ્ણોઃ પરં પદમ્
જે વ્યક્તિ ભક્તોના બચેલા અન્નનો સ્વીકાર કરે છે, તે વિષ્ણુનું પરમ સ્થાન પામે છે.
અહિંસાદિપરઃ શન્તિઃ સો ઽપિ વન્દ્યઃ સુરોત્તમૈઃ
જે હિંસા છોડીને દયાદી ગુણોમાં તત્પર રહે છે અને મનથી શાંત છે, તે પણ દેવતાઓ દ્વારા વંદનીય છે.
સર્વભૂતહિતો નિત્યં સો ઽભ્યર્ચ્યો દિવિજૈઃ સ્મૃતઃ
જે સદા સર્વ પ્રાણીઓના કલ્યાણમાં લાગેલા રહે છે, તે દેવતાઓ માટે પૂજનીય ગણાય છે.
અનસૂયુઃશુચિર્દક્ષો યઃ સો ઽપ્યર્ચ્યઃસુરેશ્વરૈઃ
જેમાં ઈર્ષ્યા નથી, જે શુદ્ધ છે અને કુશળ છે, તે પણ દેવતાઓના સ્વામી દ્વારા પૂજનીય છે.
વેદવાદરતો નિત્યં સ જ્ઞેયઃ પઙ્કિપાવનઃ
જે સતત વેદના વચન અને ચર્ચામાં રત રહે છે, તે પાપીઓનું પણ પાવન કરનાર માનવો જોઈએ.
સર્વં યો બ્રહ્મણ નિત્યમસ્મદાદિષુ કા કથા
જે સર્વેમાં બ્રહ્મને જુએ છે, તો પછી આપણા કે બીજાના વિષયમાં શું કહેવું?
અપરિગ્રહશી લશ્ચ દેવપૂજ્યઃ સ નારદ
જે કોઈ સંપત્તિની ઇચ્છા રાખતો નથી, એ પણ દેવતાઓ દ્વારા માનનીય છે, હે નારદ.
પરોપકારનિરતઃ પૂજનીયઃ સુરાસુરૈઃ
જે હંમેશાં પરોપકારમાં તત્પર રહે છે, તે દેવ અને દાનવ બંને માટે પૂજનીય છે.
સત્સંગે ઽપિ ચ યસ્યાસ્તિ સો ઽપિ વન્દ્યઃ સુરોત્તમૈઃ
જેને સારા લોકોનું સંગાથ મળે છે, તે પણ સર્વોત્તમ દેવતાઓ દ્વારા વંદનીય છે.
કરોતિ ભારતે વર્ષે સંબન્ધો ઽસ્માભિરેવ ચ
જે ભારતભૂમિમાં અમારો સંબંધ સ્થાપે છે—
સ એવ દુષ્કૃતિર્મૂઢો નાસ્ત્યન્યો ઽસ્માદચેતનઃ
એ જ દુષ્ટ અને મૂર્ખ છે; એના જેટલો અજ્ઞાન કોઈ નથી.
પીયૂષકલશં સુક્ત્વા વિષભાણ્ડમુપાશ્રિતઃ
જે અમૃતથી ભરેલું પાત્ર છોડીને ઝેરના વાસણ પાસે જાય છે.
સ એવાત્મવિધાતી સ્યાત્પાપિનામગ્રણીર્મુને
એ પોતાનો વિનાશક બની જાય છે અને પાપીઓમાં પ્રથમ સ્થાન પામે છે, હે મુનિ.
સ ચ સર્વાધમઃ પ્રોક્તો વેદવિદ્ભિર્મુનીશ્વર
વેદ જાણનારા મુનિઓએ તેને સર્વથી નીચો ગણાવ્યો છે, હે મુનિશ્રેષ્ઠ.
કામધેનું પરિત્યજ્ય અર્કક્ષીરં સં માર્ગતિ
જે કામધેનુ જેવી ઇચ્છાપૂર્તિ ગાયને છોડીને ગધેડાના દૂધની શોધ કરે છે.
બ્રહ્માદ્યા અપિ વિપ્રેન્દ્ર સ્વભોગક્ષયભીરવઃ
હે બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠ, બ્રહ્મા અને અન્ય દેવતાઓ પણ પોતાના ભોગના નાશથી ડરે છે.
દેવાનાં દુર્લભં વાપિ સર્વકર્મફલપ્રદમ્
દેવતાઓને પણ જે દુર્લભ છે અને સર્વ કર્મોના ફળ આપનાર છે—
ન તસ્ય સદૃશં કશ્ચિત્રિષુ વિદ્યતે
ત્રણે લોકમાં તેના જેવો બીજો કોઈ નથી.
નરરુપપરિચ્છન્નઃ સ હરિર્નાત્ર સંશયઃ
હરિ માનવ રૂપમાં છુપાયેલાં છે, આમાં કોઈ શંકા નથી.
નિવેદ્ય હરયે ભક્ત્યા તત્ફલં હ્યક્ષયં સ્મૃતમ્
જે ભક્તિપૂર્વક હરિને અર્પણ કરે છે, તેનું ફળ ક્યારેય નાશ પામતું નથી.
અર્પયેત્સુકૃતં કર્મ પ્રીયતામિતિં મે હરિઃ
સારા કર્મો હરિને પ્રસન્ન થવા માટે અર્પણ કરવા જોઈએ.
ફલાગૃધ્નુઃ કર્મણાં તત્પ્રાત્પ્રોતિ પરમં પદમ્
જે કર્મના ફળની લાલચ રાખતો નથી, તે સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પામે છે.