వపుర్దీప్తాన్తరాత్మానమ్ ఏతత్కృత్వా మనోమయమ్ దారయోగం వినా స్రక్ష్యే పుత్రమ్ ఆత్మతనూరుహమ్
ఈ దేహాన్ని, లోపల వెలిగే ఆత్మతో, మనస్సుతో తయారుచేసి, కలయిక లేకుండా నా శరీరంలో నుండే ఒక కుమారుడిని సృష్టిస్తాను.
ఏవమాత్మానమాత్మా మే ద్వితీయం జనయిష్యతి వన్యేనానేన విధినా దిధక్షన్తమివ ప్రజాః
ఇలా నా ఆత్మే, ఈ అడవి విధానంతో, మరో ఆత్మను సృష్టిస్తుంది; ప్రజలను కాల్చాలని తపిస్తున్నట్టు ఉంటుంది.
ఊర్వస్తు తపసావిష్టో నివేశ్యోరుం హుతాశనే మమన్థైకేన దర్భేణ సుతస్య ప్రభవారణిమ్
తపస్సుతో మునిగిపోయి, తొడను అగ్నిలో పెట్టి, ఒక్క దర్భతో ఆ తొడను మదించి కుమారుడి జననానికి అరణిని తయారుచేశాడు.
తస్యోరుం సహసా భిత్త్వా జ్వాలామాలీ హ్యనిన్ధనః జగతో దహనాకాఙ్క్షీ పుత్రో ఽగ్నిః సమపద్యత
తన తొడను ఒక్కసారిగా చీల్చి, ఇంధనం లేకుండా, జ్వాలలతో అలంకరించిన, లోకాన్ని కాల్చాలని కోరుకున్న కుమారుడు అగ్ని జన్మించాడు.
ఊర్వస్యోరుం వినిర్భిద్య ఔర్వో నామాన్తకో ఽనలః దిధక్షన్నివ లోకాంస్త్రీఞ్ జజ్ఞే పరమకోపనః
ఊర్వశి తొడను చీల్చి, మూడు లోకాలను కాల్చాలని తపించే, భయంకరమైన, అంతం చేసే అగ్ని, ఔర్వుడు జన్మించాడు.
ఉత్పన్నమాత్రశ్చోవాచ పితరం క్షీణయా గిరా క్షుధా మే బాధతే తాత జగద్భక్ష్యే త్యజస్వ మామ్
పుట్టిన వెంటనే, ఆకలితో స్వరం బలహీనంగా, తండ్రిని ఇలా అడిగాడు: 'తండ్రీ, నాకు ఆకలి బాధిస్తోంది; లోకాన్ని తినేందుకు నన్ను విడిచిపెట్టు.'
త్రిదివారోహిభిర్జ్వాలైర్ జృమ్భమాణో దిశో దశ నిర్దహన్సర్వభూతాని వవృధే సో ఽన్తకో ఽనలః
ఆ అగ్ని, జ్వాలలు స్వర్గాన్ని తాకుతూ, పది దిశల్లో వ్యాపించి, అన్ని జీవులను కాల్చుతూ పెరిగిపోయాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే బ్రహ్మా మునిమూర్వం సభాజయన్ ఉవాచ వార్యతాం పుత్రో జగతశ్చ దయాం కురు
అంతలో బ్రహ్మా, ఔర్వ మునిని గౌరవిస్తూ, ఇలా అన్నాడు: 'నీ కుమారుడిని అదుపులో పెట్టు, లోకానికి దయ చూపు.'
అస్యాపత్యస్య తే విప్ర కరిష్యే స్థానముత్తమమ్ తథ్యమేతద్వచః పుత్ర శృణు త్వం వదతాం వర
'ఓ మునీశ్వరా, నీ ఈ కుమారుడికి నేను ఉత్తమమైన నివాసాన్ని ఏర్పరుస్తాను. ఇది నిజమే, కుమారా, నా మాట విను.'
ధన్యో ఽస్మ్యనుగృహీతో ఽస్మి యన్మే ఽద్య భగవాఞ్ఛిశోః మతిమేతాం దదాతీహ పరమానుగ్రహాయ వై
'ఈ రోజు భగవంతుడు నా కుమారునికి ఈ జ్ఞానం ప్రసాదించడం వల్ల నేను ధన్యుడిని, అనుగ్రహితుడిని.'
ప్రభాతకాలే సమ్ప్రాప్తే కాఙ్క్షితవ్యే సమాగమే భగవంస్తర్పితః పుత్రః కైర్హవ్యైః ప్రాప్స్యతే సుఖమ్
'కాంక్షించిన సమయం ఉదయం వచ్చినప్పుడు, పితృదేవతల నైవేద్యంతో సంతృప్తి చెందిన నీ కుమారుడు సుఖంగా ఉంటాడు.'
కుత్ర చాస్య నివాసః స్యాద్ భోజనం వా కిమాత్మకమ్ విధాస్యతీహ భగవాన్ వీర్యతుల్యం మహౌజసః
'అతని నివాసం ఎక్కడ ఉంటుంది? అతని ఆహారం ఏమిటి? ఈ మహాశక్తివంతుడికి భగవంతుడు సముచితంగా ఏర్పాటుచేస్తాడు.'
వడవాముఖే ఽస్య వసతిః సముద్రే వై భవిష్యతి మమ యోనిర్జలం విప్ర తస్య పీతవతః సుఖమ్
'సముద్రంలో వడవాముఖంలో అతని నివాసం ఉంటుంది; ఓ మునీశ్వరా, నా గర్భం నీరు, దాన్ని తాగినవారికి సుఖం కలుగుతుంది.'
యత్రాహమాస నియతం పిబన్వారిమయం హవిః తద్ధవిస్తవ పుత్రస్య విసృజామ్యాలయం చ తత్
'నేను ఎక్కడ నిరంతరం నీటిని హవిగా పుచ్చుకున్నానో, ఆ హవిని నీ కుమారునికి ఇస్తున్నాను; అదే అతని నివాసమవుతుంది.'
తతో యుగాన్తే భూతానామ్ ఏష చాహం చ పుత్రక సహితౌ విచరిష్యావో నిష్పుత్రాణామృణాపహః
'యుగాంతంలో, కుమారా, నేను ఈ అగ్నితో కలిసి, సంతానం లేని వారి ఋణాలను తొలగిస్తూ సంచరిస్తాను.'
ఏషో ఽగ్నిర్ అన్తకాలే తు సలిలాశీ మయా కృతః దహనః సర్వభూతానాం సదేవాసురరక్షసామ్
'ఈ అగ్ని, నీటిని తాగుతూ, నా చేత యుగాంతానికి సిద్ధమైంది; దేవతలు, అసురులు, రాక్షసులతో సహా అన్ని భూతాలను కాల్చే అగ్నిగా ఏర్పడింది.'
ఏవమస్త్వితి తం సో ఽగ్నిః సంవృతజ్వాలమణ్డలః ప్రవివేశార్ణవముఖం ప్రక్షిప్య పితరి ప్రభామ్
అగ్ని తన చుట్టూ జ్వాలలు మెరిపిస్తూ, "అలా జరగనీ" అని అనీ, తన తండ్రిపై ప్రకాశాన్ని ప్రసరించి, సముద్రపు నోటిలో ప్రవేశించాడు.
ప్రతియాతస్తతో బ్రహ్మా యే చ సర్వే మహర్షయః ఔర్వస్యాగ్నేః ప్రభాం జ్ఞాత్వా స్వాం స్వాం గతిముపాశ్రితాః
ఆ తర్వాత బ్రహ్మ, అందరు మహర్షులు, ఔర్వుని అగ్నిప్రభను గమనించి, ఒక్కొక్కరు తమ తమ స్థలాలకు వెళ్ళిపోయారు.
హిరణ్యకశిపుర్దృష్ట్వా తదా తన్మహదద్భుతమ్ ఉచ్చైః ప్రణతసర్వాఙ్గో వాక్యమేతదువాచ హ
ఆ అద్భుతమైన ఘట్టాన్ని చూసిన హిరణ్యకశిపుడు, తన శరీరం అంతా వంగి నమస్కరించి, గట్టిగా ఇలా అన్నాడు:
భగవన్నద్భుతమిదం సంవృత్తం లోకసాక్షికమ్ తపసా తే మునిశ్రేష్ఠ పరితుష్టః పితామహః
"భగవన్, ఈ అద్భుతం ప్రపంచమంతా చూస్తుండగానే జరిగింది. మునిశ్రేష్ఠా! నీ తపస్సుతో బ్రహ్మదేవుడే సంతృప్తి చెందాడు."
అహం తు తవ పుత్రస్య తవ చైవ మహావ్రత భృత్య ఇత్యవగన్తవ్యః సాధ్యో యదిహ కర్మణా
"మహావ్రతుడా! నేను నీ కుమారుడి, నీ సేవకుడిని అని తెలుసుకో. ఇది కార్యంగా సాధ్యమైతే, నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను."
తన్మాం పశ్య సమాపన్నం తవైవారాధనే రతమ్ యది సీదేన్మునిశ్రేష్ఠ తవైవ స్యాత్పరాజయః
"ఇప్పుడు నన్ను చూడు, నీ ఆరాధనలో నిశ్చలంగా లీనమై ఉన్నాను. మునిశ్రేష్ఠా! నేను ఓడిపోతే, అది నా పరాజయమే అవుతుంది."
ధన్యో ఽస్మ్యనుగృహీతో ఽస్మి యస్య తే ఽహం గురుః స్థితః నాస్తి మే తపసానేన భయమద్యేహ సువ్రత
"నాకు మహా అదృష్టం, నీ అనుగ్రహం లభించింది. గురువుగా నువ్వు నన్ను ఎదురుగా నిలబడి ఉన్నావు. ఓ సువ్రతా! నీ తపస్సుతో నాకు ఇప్పుడు భయం లేదు."
తామేవ మాయాం గృహ్ణీష్వ మమ పుత్రేణ నిర్మితామ్ నిరిన్ధనామగ్నిమయీం దుర్ధర్షాం పావకైరపి
"నా కుమారుడు సృష్టించిన, ఇంధనం లేని, అగ్నిలా భయంకరమైన, అగ్నికిరణాలతో కూడా జయించలేని ఈ మాయను తీసుకో."
ఏషా తే స్వస్య వంశస్య వశగారివినిగ్రహే సంరక్షత్యాత్మపక్షం చ విపక్షం చ ప్రధక్ష్యతి
"ఇది నీ వంశాన్ని అదుపులో పెట్టడానికి, నీవారిని కాపాడటానికి, శత్రువులను నాశనం చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది."
ఏవమస్త్వితి తాం గృహ్య ప్రణమ్య మునిపుంగవమ్ జగామ త్రిదివం హృష్టః కృతార్థో దానవేశ్వరః
"అలా జరగనీ" అని ఆ శక్తిని స్వీకరించి, మునిపుంగవునికి నమస్కరించి, తన కోరిక నెరవేరిన దానవేశ్వరుడు ఆనందంగా స్వర్గానికి వెళ్ళిపోయాడు.
ఏషా దుర్విషహా మాయా దేవైరపి దురాసదా ఔర్వేణ నిర్మితా పూర్వం పావకేనోర్వసూనునా
దేవతలకూ తట్టుకోలేని ఈ మాయను, పూర్వంలో ఔర్వుడు, అగ్నిస్వరూపంగా సృష్టించాడు.
తస్మింస్తు వ్యుత్థితే దైత్యే నిర్వీర్యైషా న సంశయః శాపో హ్యస్యాః పురా దత్తః సృష్టా యేనైవ తేజసా
ఆ దైత్యుడు ఓడిపోయిన తర్వాత, ఈ శక్తికి ప్రభావం లేకుండా పోయింది. ఎందుకంటే, దాన్ని సృష్టించినవాడే దీనిపై శాపం పెట్టాడు.
యద్యేషా ప్రతిహన్తవ్యా కర్తవ్యో భగవాన్సుఖీ దీయతాం మే సఖా శక్ర తోయయోనిర్నిశాకరః
"ఈ మాయను అడ్డుకోవాలంటే, భగవంతుడు సంతోషించాలంటే, సోముడు, ఇంద్రుడు, వరుణుడు, చంద్రుడు నాకు తోడుగా ఇవ్వబడాలి."
తేనాహం సహ సంగమ్య యాదోభిశ్చ సమావృతః మాయామేతాం హనిష్యామి త్వత్ప్రసాదాన్న సంశయః
"వారితో కలిసి, యాదవులతో చుట్టుముట్టి, నీ అనుగ్రహంతో ఈ మాయను నేను నాశనం చేస్తాను — ఇందులో సందేహం లేదు."