తమన్వయుర్దేవగణా మునయశ్చ సమాహితాః గీర్భిః పరమమన్త్రాభిస్ తుష్టువుశ్చ జనార్దనమ్
దేవతల సమూహం, ఏకాగ్రతతో ఉన్న మునులు, జనార్దనుడిని గొప్ప మంత్రాలతో, మధురమైన మాటలతో స్తుతిస్తూ ఆయన వెంట నడిచారు.
తద్వైశ్రవణసంశ్లిష్టం వైవస్వతపురఃసరమ్ ద్విజరాజపరిక్షిప్తం దేవరాజవిరాజితమ్
వైశ్రవణుడు ఆలింగనం చేసి, వైవస్వతుడు ముందుండి, బ్రాహ్మణుల రాజు చుట్టూ, దేవరాజు కాంతితో ఆ సభ ప్రకాశించింది.
చన్ద్రప్రభాభిర్విపులం యుద్ధాయ సమవర్తత పవనావిద్ధనిర్ఘోషం సంప్రదీప్తహుతాశనమ్
చంద్రుని వెలుగుతో విస్తరించి, యుద్ధానికి సమాయత్తమై, గాలివాటంతో ఉప్పొంగే శబ్దాలతో, ప్రज్వలితమైన అగ్నిలా దహించిపోతూ ఉంది.
విష్ణోర్జిష్ణోశ్చ భ్రాజిష్ణోస్ తేజసా తమసావృతమ్ బలం బలవదుద్వృత్తం యుద్ధాయ సమవర్తత
విష్ణువు, జయశీలుడు, ప్రకాశవంతుడు అయిన ఆయన సైన్యం, తన శక్తితో చీకటిలో ముంచిపడి, బలంగా, ఉల్లాసంగా యుద్ధానికి సిద్ధమైంది.
స్వస్త్యస్తు దేవేభ్య ఇతి బృహస్పతిరభాషత స్వస్త్యస్తు దానవానీక ఉశనా వాక్యమాదదే
బృహస్పతి, 'దేవతలకు శుభం కలగాలి' అని పలికాడు. ఉశనుడు, 'దానవుల సైన్యానికి శుభం కలగాలి' అని సమాధానమిచ్చాడు.
తాభ్యాం బలాభ్యాం సంజజ్ఞే తుములో విగ్రహస్తదా సురాణామసురాణాం చ పరస్పరజయైషిణామ్
ఆ రెండు బలమైన సైన్యాల మధ్య, పరస్పరం గెలవాలనే తపనతో, దేవతలు, అసురులు ఘోరమైన యుద్ధాన్ని ప్రారంభించారు.
దానవా దైవతైః సార్ధం నానాప్రహరణోద్యతాః సమీయుర్యుధ్యమానా వై పర్వతా ఇవ పర్వతైః
దానవులు, దేవతలతో కలిసి,色色 ఆయుధాలు చేతబట్టి, కొండలు కొండలతో ఢీకొన్నట్టు యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు.
తత్సురాసురసంయుక్తం యుద్ధమత్యద్భుతం బభౌ ధర్మాధర్మసమాయుక్తం దర్పేణ వినయేన చ
దేవతలు, అసురులు కలిసిన ఆ యుద్ధం అద్భుతంగా కనిపించింది. ధర్మం, అధర్మం, గర్వం, వినయం అన్నీ కలగలిసిన యుద్ధంగా అది మెరిసింది.
తతో రథైర్విప్రయుక్తైర్ వారణైశ్చ ప్రచోదితైః ఉత్పతద్భిశ్చ గగనమ్ అసిహస్తైః సమన్తతః
ఆ తరువాత, వేరుపడ్డ రథాలు, ముందుకు పరుగెత్తిన ఏనుగులు, చుట్టూ ఖడ్గాలు పట్టిన యోధులు ఆకాశంలో ఎగిరిపడుతూ కనిపించారు.
క్షిప్యమాణైశ్చ ముసలైః సంపతద్భిశ్చ సాయకైః చాపైర్విస్ఫార్యమాణైశ్చ పాత్యమానైశ్చ ముద్గరైః
అక్కడ ముసలులు విసిరిపడుతున్నాయి, బాణాలు ఎగిరిపోతున్నాయి, విల్లు లాగుతున్నారు, ముద్గరాలు పడిపోతున్నాయి.
తద్యుద్ధమభవద్ఘోరం దేవదానవసంకులమ్ జగతస్త్రాసజననం యుగసంవర్తకోపమమ్
ఆ యుద్ధం భయంకరంగా మారింది. దేవతలు, దానవులతో నిండిపోయి, ప్రపంచానికి భయాన్ని కలిగిస్తూ, యుగాంతపు వినాశనంలా కనిపించింది.
హస్తముక్తైశ్చ పరిఘైర్ విప్రయుక్తైశ్చ పర్వతైః దానవాః సమరే జఘ్నుర్ దేవానిన్ద్రపురోగమాన్
చేతితో విసిరిన గదలు, విసిరిపారేసిన కొండలతో, దానవులు యుద్ధంలో ఇంద్రుడు ముందుండి ఉన్న దేవతలను చిత్తుచేశారు.
తే వధ్యమానా బలిభిర్ దానవైర్జితకాశిభిః విషణ్ణవదనా దేవా జగ్మురార్తిం పరాం మృధే
బలవంతమైన, దిక్కులను జయించిన దైత్యులు దేవతలను గట్టిగా హింసించగా, వారి ముఖాలు మాడిపోయి, యుద్ధంలో తీవ్ర బాధకు లోనయ్యారు.
తే ఽస్త్రశూలప్రమథితాః పరిఘైర్భిన్నమస్తకాః భిన్నోరస్కా దితిసుతైర్ వేమూ రక్తం వ్రణైర్బహు
అస్త్రాలు, కటారులు, ఇనుప గొడ్డళ్లతో తలలు పగిలిపోయి, దితి కుమారుల చేత ఛాతీలు విరిగిపోయి, దేవతలు అనేక గాయాల నుంచి రక్తం కారుతూ పడిపోయారు.
వేష్టితాః శరజాలైశ్చ నిర్యత్నాశ్చాసురైః కృతాః ప్రవిష్టా దానవీం మాయాం న శేకుస్తే విచేష్టితుమ్
బాణవర్షంలో చిక్కుకుని, అసురులు వారిని బలహీనులను చేయగా, దానవ మాయలో చిక్కుకున్న దేవతలు కదలలేక పోయారు.
అస్తం గతమివాభాతి నిష్ప్రాణసదృశాకృతి బలం సురాణామసురైర్ నిష్ప్రయత్నాయుధం కృతమ్
అసురులు ఆయుధాలు లేని దేవతల సైన్యాన్ని బలహీనంగా చేయగా, అది ప్రాణం లేని వాళ్లలా, అస్తమించిన సూర్యుడిలా కనిపించింది.
దైత్యచాపచ్యుతాన్ ఘోరాంశ్ ఛిత్త్వా వజ్రేణ తాఞ్ఛరాన్ శక్రో దైత్యబలం ఘోరం వివేశ బహులోచనః
ఇంద్రుడు విశాలమైన కళ్లతో, దైత్యుల విల్లుల నుంచి వచ్చిన భయంకరమైన బాణాలను వజ్రాయుధంతో కోసి, దైత్యుల ఘోర సైన్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
స దైత్యప్రముఖాన్హత్వా తద్దానవబలం మహత్ తామసేనాస్త్రజాలేన తమోభూతమథాకరోత్
ఆయన దైత్యులలో ముఖ్యులను, ఆ మహా దానవ సైన్యాన్ని సంహరించి, తమసికాస్త్రాల వలతో అక్కడ అంతా చీకటిగా మార్చాడు.
తే ఽన్యోన్యం నావబుధ్యన్త దేవానాం వాహనాని చ ఘోరేణ తమసావిష్టాః పురుహూతస్య తేజసా
పురుహూతుని తేజస్సుతో ఏర్పడిన ఆ భయంకరమైన చీకటిలో, వారు ఒకరిని ఒకరు, దేవతల వాహనాలను కూడా గుర్తించలేకపోయారు.
మాయాపాశైర్విముక్తాస్తు యత్నవన్తః సురోత్తమాః వపూంషి దైత్యసింహానాం తమోభూతాన్యపాతయన్
మాయాబంధనాల నుంచి విముక్తులైన ఉత్తమ దేవతలు, శ్రమతో దైత్యసింహుల చీకటిలో మునిగిపోయిన శరీరాలను కూల్చిపారేశారు.
అపధ్వస్తా విసంజ్ఞాశ్చ తమసా నీలవర్చసా పేతుస్తే దానవగణాశ్ ఛిన్నపక్షా ఇవాద్రయః
దానవ గణాలు చీకటిలో తలకిందులై, జ్ఞానం కోల్పోయి, తమ కాంతి తగ్గిపోయి, రెక్కలు తెగిన కొండల్లా నేలపై పడిపోయారు.
తద్ఘనీభూతదైత్యేన్ద్రమ్ అన్ధకార ఇవార్ణవే దానవం దేవకదనం తమోభూతమివాభవత్
ఆ దైత్యేంద్రుడు, రాత్రిపూట సముద్రంలా ఘనమైన చీకటిలో మునిగిపోయి, దేవతలను సంహరించేవాడు కూడా చీకటిలో నిండిపోయినట్టు అయ్యాడు.
తదాసృజన్మహామాయాం మయస్తాం తామసీం దహన్ యుగాన్తోద్యోతజననీం సృష్టామౌర్వేణ వహ్నినా
అప్పుడు మాయుడు, యుగాంతంలో ప్రబలమైన అగ్నిలా, ఔర్వ అగ్నితో ఉద్భవించిన ఘోరమైన తమసిక మాయను సృష్టించాడు.
సా దదాహ తతః సర్వాన్ మాయా మయవికల్పితా దైత్యాశ్చాదిత్యవపుషః సద్య ఉత్తస్థురాహవే
మాయుడు సృష్టించిన ఆ మాయా అగ్ని అందరినీ కాల్చింది. దానవులు సూర్యుని రూపాలను ధరించి వెంటనే యుద్ధంలో పైకి వచ్చారు.
మాయామౌర్వీం సమాసాద్య దహ్యమానా దివౌకసః భేజిరే చన్ద్రవిషయం శీతాంశుసలిలప్రదమ్
ఔర్వ మాయ వల్ల కాలిపోతూ ఉన్న దేవతలు, చల్లదనం, నీరు ఇచ్చే చంద్ర లోకాన్ని ఆశ్రయించాయి.
తే దహ్యమానా హ్యౌర్వేణ వహ్నినా నష్టచేతసః శశంసుర్వజ్రిణం దేవాః సంతప్తాః శరణైషిణః
ఔర్వ అగ్నిలో కాలిపోతూ, మనస్సు కోల్పోయిన దేవతలు, బాధతో, శరణు కోరుతూ వజ్రాయుధధారి దేవేంద్రుని ప్రార్థించాయి.
సంతతే మాయయా సైన్యే హన్యమానే చ దానవైః చోదితో దేవరాజేన వరుణో వాక్యమబ్రవీత్
మాయ వల్ల సైన్యం నాశనం అవుతూ, దానవులు సంహరిస్తుండగా, దేవరాజు ప్రేరణతో వరుణుడు ఇలా పలికాడు.
పురా బ్రహ్మర్షిజః శక్ర తపస్తేపే సుదారుణమ్ ఊర్వః సపూర్వతేజస్వీ సదృశో బ్రహ్మణో గుణైః
ఓ ఇంద్రా! బ్రహ్మర్షుల వంశంలో జన్మించిన ఔర్వుడు, బ్రహ్మకు సమానమైన గుణాలతో, ఒకప్పుడు తీవ్రమైన తపస్సు చేశాడు.
తం తపన్తమివాదిత్యం తపసా జగదవ్యయమ్ ఉపతస్థుర్మునిగణా దివ్యా దేవర్షిభిః సహ
ఆయన సూర్యునిలా తపస్సు చేస్తుండగా, దివ్యమునులు, దేవర్షులతో కలిసి, ఆయనను దర్శించడానికి వచ్చారు.
హిరణ్యకశిపుశ్చైవ దానవో దానవేశ్వరః ఋషిం విజ్ఞాపయామాసుః పురా పరమతేజసమ్
దానవుల అధిపతి హిరణ్యకశిపుడు, ఒకసారి ఆ పరాకాష్ట తేజస్సుతో ఉన్న ఋషిని ఆశ్రయించి, తన కోరికను తెలియజేశాడు.