గణ్డశైలైశ్చ శైలైశ్చ పరిఘైశ్చోత్తమాయసైః చక్రైశ్చ దైత్యప్రవరాశ్ చక్రుర్ ఆనన్దితం బలమ్
పర్వత శిఖరాలు, రాళ్లు, మెరుగైన ఇనుప పరఘాలు, చక్రాలతో, అగ్రగణ్య దైత్యులు తమ సైన్యాన్ని ఆనందింపజేశారు.
ఏతద్దానవసైన్యం తత్ సర్వం యుద్ధమదోత్కటమ్ దేవానభిముఖే తస్థౌ మేఘానీకమివోద్ధతమ్
ఆ దైత్యుల సైన్యం అంతా యుద్ధ మత్తులో, దేవతలను ఎదుర్కొంటూ, ఉద్ధృతమైన మేఘాల సమూహంలా నిలిచింది.
తదద్భుతం దైత్యసహస్రగాఢం వాయ్వగ్నిశైలామ్బుదతోయకల్పమ్ బలం రణౌఘాభ్యుదయే ఽభ్యుదీర్ణం యుయుత్సయోన్మత్తమ్ ఇవాబభాసే
వాయువు, అగ్ని, పర్వతాలు, మేఘాలు, నీటిలా ఘనంగా ఉన్న వేలాది దైత్యుల ఆ అద్భుతమైన సైన్యం, యుద్ధ ప్రవాహంలో ఉప్పొంగి, పోరాడాలనే మత్తుతో కనిపించింది.
శ్రుతస్తే దైత్యసైన్యస్య విస్తారో రవినన్దన సురాణామపి సైన్యస్య విస్తారం వైష్ణవం శృణు
ఓ సూర్యుని కుమారా! దైత్యుల సైన్యం విస్తారాన్ని నీవు వినావు. ఇప్పుడు దేవతల వైష్ణవ సైన్యం విస్తారాన్ని విను.
ఆదిత్యా వసవో రుద్రా అశ్వినౌ చ మహాబలౌ సబలాః సానుగాశ్చైవ సంనహ్యన్త యథాక్రమమ్
ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, మహాబలశాలి అశ్వినులు, తమ సైన్యాలతో, అనుచరులతో, క్రమంగా సిద్ధమయ్యారు.
పురుహూతస్తు పురతో లోకపాలః సహస్రదృక్ గ్రామణీః సర్వదేవానామ్ ఆరురోహ సురద్విపమ్
లోకాల అధిపతి, సహస్ర కంటి పురుహూతుడు, అన్ని దేవతలకు నాయకుడు, ముందుగా దివ్య ఏనుగుపై ఎక్కాడు.
మధ్యే చాస్య రథః సర్వపక్షిప్రవరహంసః సుచారుచక్రచరణో హేమవజ్రపరిష్కృతః
అతని మధ్యలో ఉన్న రథం, పక్షులలో అగ్రగణ్యమైన హంసలు లాగుతున్నది, అందమైన చక్రాలు, పాదాలతో, బంగారు వజ్రాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
దేవగన్ధర్వయక్షౌఘైర్ అనుయాతః సహస్రశః దీప్తిమద్భిః సదస్యైశ్చ బ్రహ్మర్షిభిరభిష్టుతః
అతనితో పాటు వేలాది దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, ప్రకాశవంతమైన సభ్యులు, బ్రహ్మర్షులు స్తుతిస్తూ అనుసరించారు.
వజ్రవిస్ఫూర్జితోద్భూతైర్ విద్యుదిన్ద్రాయుధోదితైః యుక్తో బలాహకగణైః పర్వతైరివ కామగైః
మెరుపు మిన్నలతో, ఇంద్రుని ఆయుధ ధ్వనితో ఉద్భవించిన మేఘాల సమూహాలతో కూడి, ఆ ప్రభువు మనసు కోరినట్లు సంచరించే కొండలు కూడినట్లు కనబడుతున్నాడు.
యమారూఢః స భగవాన్ పర్యేతి సకలం జగత్ హవిర్ధానేషు గాయన్తి విప్రా మఖముఖే స్థితాః
యమునిపై ఆ భగవంతుడు ఎక్కి, మొత్తం లోకాన్ని సంచరిస్తూ, యజ్ఞాలలో ముందుండి బ్రాహ్మణులు ఆయనను స్తుతిస్తూ పాడుతున్నారు.
స్వర్గే శక్రానుయాతేషు దేవతూర్యనినాదిషు సున్దర్యః పరినృత్యన్తి శతశో ఽప్సరసాం గణాః
స్వర్గంలో, ఇంద్రుడు తన అనుచరులతో ముందుకు సాగుతుండగా, దేవతల మేళాలు మోగుతుంటే, వందలాది అందమైన అప్సరసలు ఆనందంగా నృత్యం చేస్తారు.
కేతునా నాగరాజేన రాజమానో యథా రవిః యుక్తో హయసహస్రేణ మనోమారుతరంహసా
పాము జెండాతో అలంకరించబడి, సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, వేల కొద్దీ గుర్రాలతో, మనస్సు, గాలి వేగంతో ప్రయాణిస్తున్నాడు.
స స్యన్దనవరో భాతి గుప్తో మాతలినా తదా కృత్స్నః పరివృతో మేరుర్ భాస్కరస్యేవ తేజసా
ఆ అద్భుత రథం మాతలి రక్షణలో మెరిసిపోతూ, చుట్టూ పూర్తిగా వెలుగుతో మునిగిపోయిన మెరు పర్వతంలా కనిపిస్తోంది.
యమస్తు దణ్డముద్యమ్య కాలయుక్తశ్చ ముద్గరమ్ తస్థౌ సురగణానీకే దైత్యాన్నాదేన భీషయన్
యముడు తన దండాన్ని పైకి ఎత్తి, కాలంతో కూడిన గొప్ప గదను పట్టుకుని, దేవతల సైన్యంలో నిలబడి, దానవులను తన గర్జనతో భయపెట్టాడు.
చతుర్భిః సాగరైర్యుక్తో లేలిహానైశ్చ పన్నగైః శఙ్ఖముక్తాఙ్గదధరో బిభ్రత్తోయమయం వపుః
నాలుగు సముద్రాలతో, నాలుకలు చప్పరిస్తున్న పాములతో, శంఖం, ముత్యాల కంకణాలతో అలంకరించబడి, నీటిలా ప్రకాశించే రూపాన్ని ధరించాడు.
కాలపాశాన్సమావిధ్యన్ హయైః శశికరోపమైః వాయ్వీరితైర్ జలాకారైః కుర్వంల్లీలాః సహస్రశః
కాలపాశాలను ఊపుతూ, చంద్రునిలా మెరిసే గుర్రాలతో, గాలి వేగంతో, నీటి ఆకారంలో, వేలాది వినోదాలాడుతూ సంచరిస్తున్నాడు.
పాణ్డురోద్ధూతవసనః ప్రవాలరుచిరాఙ్గదః మణిశ్యామోత్తమవపుర్ హరిభారార్పితో వరః
తెల్లని వస్త్రాలు అలంకరించుకుని, పావల రంగు కంకణాలతో, మణిలా నలుపు దేహంతో, దేవతల భారాన్ని మోస్తూ ఉన్నాడు ఆ మహాత్ముడు.
వరుణః పాశధృఙ్ మధ్యే దేవానీకస్య తస్థివాన్ యుద్ధవేలామభిలషన్ భిన్నవేల ఇవార్ణవః
వరుణుడు పాశాన్ని పట్టుకుని, దేవతల మధ్య నిలబడి, యుద్ధానికి సిద్ధంగా, తీరును దాటి పోయిన సముద్రంలా కనిపించాడు.
యక్షరాక్షససైన్యేన గుహ్యకానాం గణైరపి యుక్తశ్చ శఙ్ఖపద్మాభ్యాం నిధీనామధిపః ప్రభుః
యక్ష, రాక్షస సైన్యాలతో, గుహ్యక గణాలతో కూడి, నిధుల అధిపతి శంఖం, పద్మంతో అలంకరించబడి, పరాక్రమంతో నిలిచాడు.
రాజరాజేశ్వరః శ్రీమాన్ గదాపాణిరదృశ్యత విమానయోధీ ధనదో విమానే పుష్పకే స్థితః
రాజరాజేశ్వరుడు, గదను చేత పట్టుకుని, ధనదుడు, పుష్పక విమానంలో యోధుడిగా, మహిమతో దర్శనమిచ్చాడు.
స రాజరాజః శుశుభే యుద్ధార్థీ నరవాహనః ఉక్షాణమాస్థితః సంఖ్యే సాక్షాదివ శివః స్వయమ్
ఆ రాజరాజుడు యుద్ధానికి ఉత్సాహంతో, నరవాహనంపై ఎక్కి, ఎద్దుపై యుద్ధంలో ఉన్న శివుడు లాగా ప్రకాశించాడు.
పూర్వపక్షః సహస్రాక్షః పితృరాజస్తు దక్షిణః వరుణః పశ్చిమం పక్షమ్ ఉత్తరం నరవాహనః
తూర్పు వైపున ఇంద్రుడు, దక్షిణ వైపున పితృరాజు, పడమర వైపున వరుణుడు, ఉత్తర వైపున నరవాహనుడు ఉన్నారు.
చతుర్షు యుక్తాశ్చత్వారో లోకపాలా మహాబలాః స్వాసు దిక్షు స్వరక్షన్త తస్య దేవబలస్య తే
నాలుగు దిక్కుల్లో, నాలుగు లోకపాలకులు తమ తమ వైపులను రక్షిస్తూ, ఆ దేవతల సైన్యానికి బలంగా నిలిచారు.
సూర్యః సప్తాశ్వయుక్తేన రథేనామితగామినా శ్రియా జాజ్వల్యమానేన దీప్యమానైశ్చ రశ్మిభిః
సూర్యుడు, ఏడు గుర్రాల రథంపై, అంతులేని వేగంతో, తన కాంతితో, ప్రకాశించే కిరణాలతో వెలిగిపోతున్నాడు.
ఉదయాస్తగచక్రేణ మేరుపర్వతగామినా త్రిదివద్వారచక్రేణ తపతా లోకమవ్యయమ్
ఉదయాస్తమయ చక్రంతో, మెరు పర్వతాన్ని దాటి, స్వర్గ ద్వారాన్ని తాకుతూ, ఈ అక్షయ లోకాన్ని కాల్చుతున్నాడు.
సహస్రరశ్మియుక్తేన భ్రాజమానేన తేజసా చచార మధ్యే లోకానాం ద్వాదశాత్మా దినేశ్వరః
వెయ్యి కిరణాలతో, ప్రకాశవంతమైన తేజస్సుతో, ద్వాదశ స్వరూపాలుగా సూర్యుడు లోకాల మధ్య సంచరిస్తున్నాడు.
సోమః శ్వేతహయే భాతి స్యన్దనే శీతరశ్మివాన్ హిమవత్తోయపూర్ణాభిర్ భాభిరాహ్లాదయఞ్జగత్
సోముడు తెల్లగుర్రంపై కూర్చొని, చల్లని కిరణాలతో ప్రకాశిస్తూ, హిమవంతపు నీటితో నిండిన తేజంతో లోకాన్ని ఆనందింపజేస్తున్నాడు.
తమృక్షపూగానుగతం శిశిరాంశుం ద్విజేశ్వరమ్ శశచ్ఛాయాఙ్కితతనుం నైశస్య తమసః క్షయమ్
నక్షత్ర సమూహాన్ని అనుసరిస్తూ, చల్లని కాంతులతో కూడిన, ద్విజుల అధిపతి అయిన ఆ చంద్రుడు, తన శరీరంపై శశిచ్ఛాయ ఉన్నవాడిగా, రాత్రి చీకటిని తొలగిస్తున్నాడు.
జ్యోతిషామీశ్వరం వ్యోమ్ని రసానాం రసదం ప్రభుమ్ ఓషధీనాం సహస్రాణాం నిధానమమృతస్య చ
ఆయన ఆకాశంలోని నక్షత్రాలకు అధిపతి, రసాన్ని ప్రసాదించేవాడు, అనేక ఔషధాలకు అధిపతి, అమృతానికి నిలయమైనవాడు.
జగతః ప్రథమం భాగం సౌమ్యం సత్యమయం రథమ్ దదృశుర్దానవాః సోమం హిమప్రహరణం స్థితమ్
దానవులు, లోకంలో మొదటి భాగంలో, మృదువైన, సత్యమయమైన రథంపై, మంచును ఆయుధంగా ధరించిన సోముడిని చూశారు.