కార్ష్ణాయసమయం దివ్యం లోహేషాబద్ధకూబరమ్ తిమిరోద్గారికిరణం గర్జన్తమివ తోయదమ్
ఆ రథం నల్ల ఇనుముతో తయారై, దివ్యంగా, ఇనుప కూబరాలతో బలంగా, పెరుగుతున్న చీకటి కిరణాల్లా వెలిగుతూ, వర్షమేఘంలా గర్జించేది.
లోహజాలేన మహతా సగవాక్షేణ దంశితమ్ ఆయసైః పరిఘైః పూర్ణం క్షేపణీయైశ్చ ముద్గరైః
దాని మీద గొప్ప ఇనుప జాలితో, కిటికీలతో కూడి, ఇనుప దండాలు, విసిరే ముద్గరాలతో నిండినది.
ప్రాసైః పాశైశ్చ వితతైర్ అసంయుక్తైశ్చ కణ్టకైః శోభితం త్రాసయానైశ్చ తోమరైశ్చ పరశ్వధైః
ప్రాసాలు, పాశాలు విస్తరించి, కలిపి పెట్టని ముల్లు తో అలంకరించబడి, భయంకరమైన తుంపాలు, పరశువులతో మెరిసింది.
ఉద్యన్తం ద్విషతాం హేతోర్ ద్వితీయమివ మన్దరమ్ యుక్తం ఖరసహస్రేణ సో ఽధ్యారోహద్రథోత్తమమ్
శత్రువులను నాశనం చేయటానికి పైకి ఎగసిన, రెండవ మంద్రపర్వతంలా, వేల గాడిదలతో జోడించబడి, అతడు ఆ ఉత్తమ రథాన్ని ఎక్కాడు.
విరోచనస్తు సంక్రుద్ధో గదాపాణిరవస్థితః ప్రముఖే తస్య సైన్యస్య దీప్తశృఙ్గ ఇవాచలః
విరోచనుడు కోపంతో, గదను చేతిలో పట్టుకొని, తన సైన్యం ముందు, అగ్నిశిఖరంతో ఉన్న పర్వతంలా నిలిచాడు.
యుక్తం రథసహస్రేణ హయగ్రీవస్తు దానవః స్యన్దనం వాహయామాస సపత్నానీకమర్దనః
హయగ్రీవుడు అనే దానవుడు, వేల రథాలతో జోడించబడి, శత్రు సైన్యాన్ని నశింపజేయాలని ఉద్దేశించి తన రథాన్ని ముందుకు నడిపించాడు.
వ్యాయతం కిష్కుసాహస్రం ధనుర్విస్ఫారయన్మహత్ వరాహః ప్రముఖే తస్థౌ సప్రరోహ ఇవాచలః
వరాహం ముందు నిలబడి, వేల బాణాల తంతులను లాగుతూ, గొప్ప ధనుస్సును ఎక్కిపట్టి, మొక్కలు మొలిచిన పర్వతంలా కనిపించాడు.
ఖరస్తు విక్షరన్దర్పాన్ నేత్రాభ్యాం రోషజం జలమ్ స్ఫురద్దన్తోష్ఠనయనః సఙ్గ్రామం సో ఽభ్యకాఙ్క్షత
ఖరం గర్వంతో ఉప్పొంగి, కన్నీళ్లను కోపంతో కళ్ల ద్వారా కార్చి, పళ్లూ, పెదవులూ, కళ్ళూ కంపించుతూ, యుద్ధాన్ని ఆత్రంగా ఎదురుచూశాడు.
త్వష్టా త్వష్టగజం ఘోరం యానమాస్థాయ దానవః వ్యూహితుం దానవవ్యూహం పరిచక్రామ వీర్యవాన్
త్వష్ట అనే దానవుడు, భయంకరమైన ప్రత్యేకంగా తయారైన ఏనుగుపై ఎక్కి, దానవ సైన్యాన్ని అమర్చేందుకు చుట్టూ తిరిగాడు.
విప్రచిత్తిసుతః శ్వేతః శ్వేతకుణ్డలభూషణః శ్వేతశైలప్రతీకాశో యుద్ధాయాభిముఖే స్థితః
విప్రచిత్తి కుమారుడు శ్వేతుడు, తెల్ల కుండలాలతో అలంకరించబడి, తెల్ల పర్వతంలా మెరిసి, యుద్ధానికి ఎదురుగా నిలిచాడు.
అరిష్టో బలిపుత్రశ్చ వరిష్ఠో ఽద్రిశిలాయుధః యుద్ధాయాభిముఖస్తస్థౌ ధరాధరవికమ్పనః
బలి కుమారుడు అరిష్టుడు, కొండ రాళ్లను ఆయుధాలుగా వాడడంలో అగ్రగణ్యుడు, యుద్ధానికి ఎదురుగా నిలబడి, భూమిని, పర్వతాలను కంపింపజేశాడు.
కిశోరస్త్వతిసంహర్షాత్ కిశోర ఇతి చోదితః సబలా దానవాశ్చైవ సంనహ్యన్తే యథాక్రమమ్
కిశోరుడు ఎంతో ఆనందంతో 'కిశోరుడు' అని పిలవబడ్డాడు. దానవులు తమ సైన్యాలతో క్రమంగా సిద్ధమయ్యారు.
అభవద్దైత్యసైన్యస్య మధ్యే రవిరివోదితః లమ్బస్తు నవమేఘాభః ప్రలమ్బామ్బరభూషణః
దైత్య సైన్య మధ్యలో, లంబుడు కొత్త మేఘంలా, నల్లని వస్త్రాలతో అలంకరించబడి, ఉదయించే సూర్యుడిలా ప్రకాశించాడు.
దైత్యవ్యూహగతో భాతి సనీహార ఇవాంశుమాన్ స్వర్భానురాస్యయోధీ తు దశనోష్ఠేక్షణాయుధః
దైత్యుల వ్యూహంలో ప్రవేశించిన స్వర్భాను, మబ్బులోని సూర్యుడిలా మెరిసాడు. అతడు యుద్ధానికి సిద్ధమై, నోరు, పళ్ళు, పెదవులు, కళ్లతో ఆయుధాలు పట్టుకున్నాడు.
హసంస్తిష్ఠతి దైత్యానాం ప్రముఖే స మహాగ్రహః అన్యే హయగతాస్తత్ర గజస్కన్ధగతాః పరే
ఆ మహాగ్రహుడు దైత్యుల ముందర నిలబడి నవ్వాడు. మరికొందరు గుర్రాలపై, ఇంకొందరు ఏనుగులపై ఎక్కి ఉన్నారు.
సింహవ్యాఘ్రగతాశ్చాన్యే వరాహర్క్షేషు చాపరే కేచిత్ఖరోష్ట్రయాతారః కేచిచ్ఛ్వాపదవాహనాః
ఇంకొందరు సింహాలు, పులులపై, మరికొందరు పందులు, ఎలుగుబంట్లపై, కొందరు గాడిదలు, ఒంటెలపై, మరికొందరు అడవి జంతువులను వాహనాలుగా చేసుకున్నారు.
పత్తినస్త్వపరే దైత్యా భీషణా వికృతాననాః ఏకపాదార్ధపాదాశ్చ ననృతుర్యుద్ధకాఙ్క్షిణః
ఇంకొందరు దైత్యులు కాలినడక సైనికులు, భయంకరమైనవారు, వక్రమైన ముఖాలతో, కొందరు ఒక కాలు, ఇంకొందరు అర కాలు కలవారు, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా నాట్యం చేశారు.
ఆస్ఫోటయన్తో బహవః క్ష్వేడన్తశ్చ తథా పరే హృష్టశార్దూలనిర్ఘోషా నేదుర్దానవపుంగవాః
చాలామంది చేతులు కొట్టారు, మరికొందరు గర్జించారు. ప్రముఖ దానవులు ఉత్సాహంతో ఉన్న పులుల గర్జనలతో అరచారు.
తే గదాపరిఘైరుగ్రైః శిలాముసలపాణయః బాహుభిః పరిఘాకారైస్ తర్జయన్తి స్మ దేవతాః
వారు భయంకరమైన గదలు, పరఘాలు, రాళ్లు, ముషలాలతో, తమ చేతులు పరఘాల్లా చేసి దేవతలను బెదిరించారు.
పాశైః ప్రాసైశ్చ పరిఘైస్ తోమరాఙ్కుశపట్టిశైః చిక్రీడుస్తే శతఘ్నీభిః శతధారైశ్చ ముద్గరైః
వారు కట్టెలు, కటారాలు, పరఘాలు, తుంగాలు, అంకుశాలు, కత్తులతో, శతఘ్నులు, అనేక ముఖాల ముద్గరాలతో ఆడుకున్నారు.
గణ్డశైలైశ్చ శైలైశ్చ పరిఘైశ్చోత్తమాయసైః చక్రైశ్చ దైత్యప్రవరాశ్ చక్రుర్ ఆనన్దితం బలమ్
పర్వత శిఖరాలు, రాళ్లు, మెరుగైన ఇనుప పరఘాలు, చక్రాలతో, అగ్రగణ్య దైత్యులు తమ సైన్యాన్ని ఆనందింపజేశారు.
ఏతద్దానవసైన్యం తత్ సర్వం యుద్ధమదోత్కటమ్ దేవానభిముఖే తస్థౌ మేఘానీకమివోద్ధతమ్
ఆ దైత్యుల సైన్యం అంతా యుద్ధ మత్తులో, దేవతలను ఎదుర్కొంటూ, ఉద్ధృతమైన మేఘాల సమూహంలా నిలిచింది.
తదద్భుతం దైత్యసహస్రగాఢం వాయ్వగ్నిశైలామ్బుదతోయకల్పమ్ బలం రణౌఘాభ్యుదయే ఽభ్యుదీర్ణం యుయుత్సయోన్మత్తమ్ ఇవాబభాసే
వాయువు, అగ్ని, పర్వతాలు, మేఘాలు, నీటిలా ఘనంగా ఉన్న వేలాది దైత్యుల ఆ అద్భుతమైన సైన్యం, యుద్ధ ప్రవాహంలో ఉప్పొంగి, పోరాడాలనే మత్తుతో కనిపించింది.
శ్రుతస్తే దైత్యసైన్యస్య విస్తారో రవినన్దన సురాణామపి సైన్యస్య విస్తారం వైష్ణవం శృణు
ఓ సూర్యుని కుమారా! దైత్యుల సైన్యం విస్తారాన్ని నీవు వినావు. ఇప్పుడు దేవతల వైష్ణవ సైన్యం విస్తారాన్ని విను.
ఆదిత్యా వసవో రుద్రా అశ్వినౌ చ మహాబలౌ సబలాః సానుగాశ్చైవ సంనహ్యన్త యథాక్రమమ్
ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, మహాబలశాలి అశ్వినులు, తమ సైన్యాలతో, అనుచరులతో, క్రమంగా సిద్ధమయ్యారు.
పురుహూతస్తు పురతో లోకపాలః సహస్రదృక్ గ్రామణీః సర్వదేవానామ్ ఆరురోహ సురద్విపమ్
లోకాల అధిపతి, సహస్ర కంటి పురుహూతుడు, అన్ని దేవతలకు నాయకుడు, ముందుగా దివ్య ఏనుగుపై ఎక్కాడు.
మధ్యే చాస్య రథః సర్వపక్షిప్రవరహంసః సుచారుచక్రచరణో హేమవజ్రపరిష్కృతః
అతని మధ్యలో ఉన్న రథం, పక్షులలో అగ్రగణ్యమైన హంసలు లాగుతున్నది, అందమైన చక్రాలు, పాదాలతో, బంగారు వజ్రాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
దేవగన్ధర్వయక్షౌఘైర్ అనుయాతః సహస్రశః దీప్తిమద్భిః సదస్యైశ్చ బ్రహ్మర్షిభిరభిష్టుతః
అతనితో పాటు వేలాది దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, ప్రకాశవంతమైన సభ్యులు, బ్రహ్మర్షులు స్తుతిస్తూ అనుసరించారు.
వజ్రవిస్ఫూర్జితోద్భూతైర్ విద్యుదిన్ద్రాయుధోదితైః యుక్తో బలాహకగణైః పర్వతైరివ కామగైః
మెరుపు మిన్నలతో, ఇంద్రుని ఆయుధ ధ్వనితో ఉద్భవించిన మేఘాల సమూహాలతో కూడి, ఆ ప్రభువు మనసు కోరినట్లు సంచరించే కొండలు కూడినట్లు కనబడుతున్నాడు.
యమారూఢః స భగవాన్ పర్యేతి సకలం జగత్ హవిర్ధానేషు గాయన్తి విప్రా మఖముఖే స్థితాః
యమునిపై ఆ భగవంతుడు ఎక్కి, మొత్తం లోకాన్ని సంచరిస్తూ, యజ్ఞాలలో ముందుండి బ్రాహ్మణులు ఆయనను స్తుతిస్తూ పాడుతున్నారు.