మహాభూతతరఙ్గౌఘం గ్రహనక్షత్రబుద్బుదమ్ విమానవిహగవ్యాతం తోయదాడమ్బరాకులమ్
మహాభూతాల తరంగాల సమాహారంగా, గ్రహ నక్షత్రాల బుడబుడలతో, విమానాల పక్షుల వలె వ్యాపించి, మేఘాల కోలాహలంతో నిండిపోయాడు.
జన్తుమత్స్యగణాకీర్ణం శైలశఙ్ఖకులైర్యుతమ్ త్రైగుణ్యవిషయావర్తం సర్వలోకతిమిఙ్గిలమ్
జంతువులు, చేపల సమూహాలతో నిండిపోయి, పర్వతాలు, శంఖాల వంశాలతో కలసి, మూడు గుణాల వలయంగా, అన్ని లోకాల్ని మింగే తిమింగలంలా ఉన్నాడు.
వీరవృక్షలతాగుల్మం భుజగోత్కృష్టశైవలమ్ ద్వాదశార్కమహాద్వీపం రుద్రైకాదశపత్తనమ్
వీర వృక్షాలు, లతలు, పొదలతో అడవిలా, పాములతో లాగబడిన సముద్రపు తుప్పతో, పన్నెండు సూర్యుల మహాద్వీపంలా, పదకొండు రుద్రుల పట్టణంలా ఉన్నాడు.
వస్వష్టపర్వతోపేతం త్రైలోక్యామ్భోమహోదధిమ్ సంధ్యాసంఖ్యోర్మిసలిలం సుపర్ణానిలసేవితమ్
ఎనిమిది వసువులు, పర్వతాలతో కూడి, మూడు లోకాల నీటితో మహాసముద్రంలా, సంధ్యాకాలపు అనేక తరంగాలతో కలిసిపోయి, సుపర్ణుని వాయువు సేవతో ఉన్నాడు.
దైత్యరక్షోగణగ్రాహం యక్షోరగఝషాకులమ్ పితామహమహావీర్యం సర్వస్త్రీరత్నశోభితమ్
దైత్యులు, రాక్షసులు, యక్షులు, పాములు, పెద్ద పెద్ద జలజంతువులతో నిండినది, బ్రహ్మదేవుని అపారమైన శక్తితో, అన్ని రకాల స్త్రీమణులతో అలంకరించబడినది.
శ్రీకీర్తికాన్తిలక్ష్మీభిర్ నదీభిర్ ఉపశోభితమ్ కాలయోగిమహాపర్వప్రలయోత్పత్తివేగినమ్
శ్రీ, కీర్తి, కాంతి, లక్ష్మి వంటి నదులతో అందంగా కనిపించే ఈ స్థలం, కాలబలంతో, యోగశక్తితో, పెద్ద అలలతో, సృష్టి, లయాలతో ఉప్పొంగుతోంది.
తం తు యోగమహాపారం నారాయణమహార్ణవమ్ దేవాధిదేవం వరదం భక్తానాం భక్తివత్సలమ్
ఆ యోగ సముద్రాన్ని, నారాయణుని మహాసముద్రాన్ని, దేవతలకు దేవుడైన వరదాతను, భక్తులను ఎంతో ప్రేమించే వానిని వారు చూశారు.
అనుగ్రహకరం దేవం ప్రశాన్తికరణం శుభమ్ హర్యశ్వరథసంయుక్తే సుపర్ణధ్వజసేవితే
అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించే దేవుడు, శాంతిని, మంగళాన్ని కలిగించేవాడు, హర్యశ్వుని రథంతో, గరుత్మంతుడు ఉన్న జెండాతో సేవించబడుతున్నాడు.
గ్రహచన్ద్రార్కరచితే మన్దరాక్షవరావృతే అనన్తరశ్మిభిర్యుక్తే విస్తీర్ణే మేరుగహ్వరే
గ్రహాలు, చంద్రుడు, సూర్యుడు అలంకరించిన ఈ స్థలం, మందర పర్వతంతో, మహా పాముతో చుట్టుముట్టబడి, అనంతమైన కిరణాలతో మెరిసిపోతూ, మెరు గుహలో విస్తరించి ఉంది.
తారకాచిత్రకుసుమే గ్రహనక్షత్రబన్ధురే భయేష్వభయదం వ్యోమ్ని దేవా దైత్యపరాజితాః
నక్షత్రాలతో అలంకరించబడిన పుష్పాలతో, గ్రహాలు, నక్షత్రాలతో అందంగా, భయాల్లో భయాన్ని తొలగించేవాడు, దైత్యుల చేత ఓడిపోయిన దేవతలు ఆకాశంలో నివసించారు.
దదృశుస్తే స్థితం దేవం దివ్యే లోకమయే రథే తే కృతాఞ్జలయః సర్వే దేవాః శక్రపురోగమాః
అక్కడ దేవతలు ఆ దివ్యునిని, లోకాలన్నింటినీ కలిగిన ఆ రథంలో నిలబడి ఉన్నవాడిని చూశారు. ఇంద్రుని నాయకత్వంలో ఉన్న అందరు దేవతలు చేతులు జోడించి నమస్కరించారు.
జయశబ్దం పురస్కృత్య శరణ్యం శరణం గతాః స తేషాం తాం గిరం శ్రుత్వా విష్ణుర్దైవతదైవతమ్
విజయధ్వని చేస్తూ, రక్షకుడైన వానిని ఆశ్రయించారు. వారి మాటలు విని, దేవతలకు దేవుడైన విష్ణువు స్పందించాడు.
మనశ్చక్రే వినాశాయ దానవానాం మహామృధే ఆకాశే తు స్థితో విష్ణుర్ ఉత్తమం వపురాస్థితః
ఆ మహాయుద్ధంలో దానవులను నశింపజేయాలని మనసులో నిర్ణయించుకున్నాడు. ఆ సమయంలో విష్ణువు ఆకాశంలో నిలబడి, తన పరమ రూపాన్ని ధరించాడు.
ఉవాచ దేవతాః సర్వాః సప్రతిజ్ఞమిదం వచః శాన్తిం వ్రజత భద్రం వో మా భైష్ట మరుతాం గణాః
అప్పుడు ఆయన ప్రతిజ్ఞతో కూడిన మాటలు అన్నాడు: 'మీరు శాంతిగా ఉండండి, మేలు కలుగుగాక, మరుత్ గణమా, భయపడకండి.'
జితా మే దానవాః సర్వే త్రైలోక్యం పరిగృహ్యతామ్ తే తస్య సత్యసంధస్య విష్ణోర్వాక్యేన తోషితాః
'నేను దానవులను అంతా జయించాను; మీరు మూడు లోకాలను స్వాధీనం చేసుకోండి.' విష్ణువు చెప్పిన నిజమైన మాటలకు దేవతలు సంతోషించారు.
దేవాః ప్రీతిం సమాజగ్ముః ప్రాశ్యామృతమివోత్తమమ్ తతస్తమః సంహృతం తద్ వినేశుశ్చ బలాహకాః
దేవతలు అమృతాన్ని రుచి చూసినట్టు ఆనందాన్ని పొందారు. వెంటనే అంధకారం తొలగిపోయింది, మేఘాలు కూడా కనుమరుగయ్యాయి.
ప్రవవుశ్చ శివా వాతాః ప్రశాన్తాశ్చ దిశో దశ శుద్ధప్రభాణి జ్యోతీంషి సోమశ్చక్రుః ప్రదక్షిణామ్
మంగళకరమైన గాలులు వీశాయి, పది దిశలు ప్రశాంతంగా మారాయి, నిర్మలమైన వెలుతురులు మెరిశాయి, చంద్రుడు దక్షిణవైపు తిరిగాడు.
న విగ్రహం గ్రహాశ్చక్రుః ప్రశాన్తాశ్చాపి సిన్ధవః విరజస్కాభవన్మార్గా నాకవర్గాదయస్త్రయః
గ్రహాలు కలహించలేదు, నదులు ప్రశాంతంగా మారాయి, మార్గాలు నిర్మలంగా మారాయి, ఆకాశంలోని మూడు వర్గాలు పవిత్రంగా మారాయి.
యథార్థమూహుః సరితో నాపి చుక్షుభిరే ఽర్ణవాః ఆసఞ్ఛుభానీన్ద్రియాణి నరాణామన్తరాత్మసు
నదులు సహజంగా ప్రవహించాయి, సముద్రాలు అలలేకుండా నిలకడగా ఉన్నాయి, మనుషుల హృదయాల్లో పవిత్రమైన ఇంద్రియాలు ఉట్టిపడాయి.
మహర్షయో వీతశోకా వేదాన్ ఉచ్చైరధీయత యజ్ఞేషు చ హవిః పాకం శివమాప చ పావకః
మహర్షులు దుఃఖం లేకుండా, వేదాలను గట్టిగా పారాయణం చేశారు. యజ్ఞాల్లో అగ్ని హవిస్సును స్వీకరించి, మంగళకరంగా మారింది.
ప్రవృత్తధర్మాః సంవృత్తా లోకా ముదితమానసాః విష్ణోర్దత్తప్రతిజ్ఞస్య శ్రుత్వారినిధనే గిరమ్
విష్ణువు శత్రువులను నశింపజేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేసిన మాటలు విని, లోకాలు ధర్మంలో స్థిరంగా, హృదయపూర్వకంగా ఆనందించాయి.
తతో ఽభయం విష్ణువచః శ్రుత్వా దైత్యాశ్చ దానవాః ఉద్యోగం విపులం చక్రుర్ యుద్ధాయ విజయాయ చ
అప్పుడు విష్ణువు భరోసా ఇచ్చిన మాటలు విని, దైత్యులు, దానవులు గొప్పగా యుద్ధానికి, విజయానికి సన్నద్ధమయ్యారు.
మయస్తు కాఞ్చనమయం త్రినల్వాయతమక్షయమ్ చతుశ్చక్రం సువిపులం సుకల్పితమహాయుగమ్
నాకు మాత్రం బంగారు తో చేసిన, మూడు అర్ధ యోజనాల పొడవు, ఎప్పటికీ చెక్కు పోని, నాలుగు గొప్ప చక్రాలతో, విస్తారంగా, అద్భుతంగా నిర్మించిన గొప్ప యోగంతో కూడిన రథం ఉండేది.
కిఙ్కిణీజాలనిర్ఘోషం ద్వీపిచర్మపరిష్కృతమ్ రుచిరం రత్నజాలైశ్చ హేమజాలైశ్చ శోభితమ్
ఆ రథం చిన్న గంటల మ్రోగుతో గంభీరంగా వినిపించేది, పులి, చిరుత చర్మాలతో అలంకరించబడింది, రత్నాల వలయాలు, బంగారు జాలాలతో అందంగా మెరిసేది.
ఈహామృగగణాకీర్ణం పక్షిపఙ్క్తివిరాజితమ్ దివ్యాస్త్రతూణీరధరం పయోధరవినాదితమ్
ఆ రథం చుట్టూ నీలగాయల గుంపులతో నిండి, పక్షుల వరుసలతో అలంకరించబడి, దివ్యమైన బాణాల తుంపాలతో సిద్ధంగా ఉండి, మేఘగర్జనల వంటి శబ్దంతో మారుమోగేది.
స్వక్షం రథవరోదారం సూపస్థం గగనోపమమ్ గదాపరిఘసమ్పూర్ణం మూర్తిమన్తమివార్ణవమ్
దాని అక్షం విశాలంగా, గొప్పదిగా, బాగా అమర్చబడింది; ఆకాశాన్ని పోలి ఉండేది. గదలు, ఇనుప దండాలతో నిండినది, మూర్తిరూపమైన సముద్రంలా కనిపించేది.
హేమకేయూరవలయం స్వర్ణమణ్డలకూబరమ్ సపతాకధ్వజోపేతం సాదిత్యమివ మన్దరమ్
బంగారు కంకణాలు, వడలు, బంగారు వలయాకార కూబరాలతో అలంకరించబడింది. పతాకాలు, జెండాలతో కూడి, సూర్యుడు మంద్రపర్వతాన్ని అలంకరించినట్లు మెరిసేది.
గజేన్ద్రాభోగవపుషం క్వచిత్కేసరివర్చసమ్ యుక్తమృక్షసహస్రేణ సమృద్ధామ్బుదనాదితమ్
కొన్ని చోట్ల ఆ రథం ఏనుగు ప్రభావంతో, సింహపు కాంతితో మెరిసి, వేల ఎలుగుబంట్లతో జోడించబడి, నిండిన మేఘం గర్జించునట్లు శబ్దించేది.
దీప్తమాకాశగం దివ్యం రథం పరరథారుజమ్ అధ్యతిష్ఠద్రణాకాఙ్క్షీ మేరుం దీప్త ఇవాంశుమాన్
ఆ ప్రకాశవంతమైన, ఆకాశంలో పోయే దివ్య రథాన్ని, శత్రు రథాలను ఛేదించగలదిగా, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్న యోధుడు, మెరుపుతో మెరుస్తూ, మెరుపు పర్వతంపై సూర్యునిలా అధిష్టించాడు.
తారముత్క్రోశవిస్తారం సర్వం హేమమయం రథమ్ శైలాకారమసంబాధం నీలాఞ్జనచయోపమమ్
ఆ రథం మొత్తం బంగారు తో తయారై, పర్వతాన్ని పోలి, విస్తారమైన, ఎక్కడా అడ్డంకులు లేని, నీలపు అంజనపు మేఘాన్ని పోలి కనిపించేది.