ఓషధ్యః ప్రవరాయాశ్చ సురస్యాస్తాః సముత్థితాః ధర్మాల్లక్ష్మీస్తథా కామం సాధ్యా సాధ్యాన్వ్యజాయత
ప్రధానమైన సురసా నుండి ఉత్తమమైన ఔషధాలు పుట్టాయి. ధర్ముని నుండి లక్ష్మీ, కాముడు, సాధ్యా నుండి సాధ్యులు జన్మించారు.
భవం చ ప్రభవం చైవ హీశం చాసురహం తథా అరుణం చారుణిం చైవ విశ్వావసుబలధ్రువౌ
భవుడు, ప్రభవుడు, ఈశుడు, అసురులను నాశనం చేసే వాడు, అరుణుడు, ఆరుణి, విశ్వావసు, బలుడు, ధ్రువుడు పుట్టారు.
హవిష్యం చ వితానం చ విధానశమితావపి వత్సరం చైవ భూతిం చ సర్వాసురనిషూదనమ్
హవిష్యుడు, విటానుడు, విధానుడు, శమితుడు, వత్సరుడు, భూతి, అన్ని అసురులను సంహరించే వాడు కూడా పుట్టారు.
సుపర్వాణం బృహత్కాన్తిః సాధ్యా లోకనమస్కృతాః వాసవానుగతా దేవీ జనయామాస వై సురాన్
సుపర్వాణుడు, బృహత్కాంతి, లోకమంతా పూజించే సాధ్యులు, వాసవుని అనుసరించిన దేవీ దేవతలను ప్రసవించింది.
వరం వై ప్రథమం దేవం ద్వితీయం ధ్రువమవ్యయమ్ విశ్వావసుం తృతీయం చ చతుర్థం సోమమీశ్వరమ్
మొదట వరుడు, రెండవవాడు నశించని ధ్రువుడు, మూడవవాడు విశ్వావసు, నాలుగవవాడు సోమేశ్వరుడు పుట్టారు.
తతో ఽనురూపమాయం చ యమస్తస్మాదనన్తరమ్ సప్తమం చ తథా వాయుమ్ అష్టమం నిరృతిం వసుమ్
ఆమె తను కలిగిన శక్తికి అనుగుణంగా, తరువాత యముడు జన్మించాడు. ఏడవవాడు వాయువు, ఎనిమిదవవాడు నిరృతి, వసువులు పుట్టారు.
ధర్మస్యాపత్యమ్ ఏతద్వై సుదేవ్యాం సమజాయత విశ్వే దేవాశ్చ విశ్వాయాం ధర్మాజ్జాతా ఇతి శ్రుతిః
ఈ సంతానం సుదేవి నుండి ధర్మునికి జన్మించింది. అలాగే విశ్వా నుండి ధర్ముని ద్వారా విశ్వదేవులు పుట్టారని శృతి చెబుతోంది.
దక్షశ్చైవ మహాబాహుః పుష్కరస్వన ఏవ చ చాక్షుషస్తు మనుశ్చైవ తథా మధుమహోరగౌ
దీర్ఘబాహువు అయిన దక్షుడు, పుష్కరస్వనుడు, చాక్షుషమను, అలాగే మధువు, మహా పాము కూడా పుట్టారు.
విశ్రాన్తకవపుర్బాలో విష్కమ్భశ్చ మహాయశాః గరుడశ్చాతిసత్త్వౌజా భాస్కరప్రతిమద్యుతిః
విశ్రాంతకుడు, విశ్రాంతమైన శరీరంతో బాలుడు, మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన విష్కంభుడు, అపారమైన శక్తి, ఓజస్సుతో ఉన్న గరుడుడు, సూర్యుని వంటి కాంతితో పుట్టారు.
విశ్వాన్దేవాన్దేవమాతా విశ్వేశాజనయత్ సుతాన్ మరుత్వతీ మరుత్వతో దేవానజనయత్సుతాన్
విశ్వదేవుల తల్లి విశ్వదేవులను ప్రసవించింది. మరుత్వతీ మరుత్వంతుడికి కుమారులైన దేవతలను ప్రసవించింది.
అగ్నిం చక్షుం రవిర్జ్యోతిః సావిత్రం మిత్రమేవ చ అమరం శరవృష్టిం చ సుకర్షం చ మహాభుజమ్
అగ్ని, కన్ను, సూర్యుడు, వెలుగు, సావిత్రుడు, మిత్రుడు, అమరుడు, బాణాల వర్షం, సుకర్షుడు, మహాబుజుడు — వీరందరూ.
విరాజం చైవ వాచం చ విశ్వావసుమతిం తథా అశ్వమిత్రం చిత్రరశ్మిం తథా నిషధనం నృప
విరాజ్, వాక్కు, విశ్వావసు, మతి, అశ్వమిత్రుడు, చిత్రరశ్మి, నిషధనుడు — ఓ రాజా, వీరందరూ.
హూయన్తం వాడవం చైవ చారిత్రం మన్దపన్నగమ్ బృహన్తం వై బృహద్రూపం తథా వై పూతనానుగమ్
హూయంతుడు, వాడవుడు, చారిత్రుడు, మందపన్నగుడు, బృహంతుడు, బృహద్రూపుడు, పూతనానుగుడు కూడా.
మరుత్వతీ పురా జజ్ఞ ఏతాన్వై మరుతాం గణాన్ అదితిః కశ్యపాజ్జజ్ఞ ఆదిత్యాన్ద్వాదశైవ హి
మరుత్వతీ పూర్వం ఈ మరుతుల గణాలను ప్రసవించింది; అదితి కశ్యపునుంచి ద్వాదశ ఆదిత్యులను కనింది.
ఇన్ద్రో విష్ణుర్భగస్త్వష్టా వరుణో హ్యర్యమా రవిః పూషా మిత్రశ్చ ధనదో ధాతా పర్జన్య ఏవ చ
ఇంద్రుడు, విష్ణువు, భగుడు, త్వష్ట, వరుణుడు, అర్యమన్, రవి, పూష, మిత్రుడు, ధనదుడు, ధాత, పర్జన్యుడు కూడా.
ఇత్యేతే ద్వాదశాదిత్యా వరిష్ఠాస్త్రిదివౌకసః ఆదిత్యస్య సరస్వత్యాం జజ్ఞాతే ద్వౌ సుతౌ వరౌ
ఈ ద్వాదశ ఆదిత్యులు దేవలోకంలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నారు; ఆదిత్యునికి సరస్వతిలో ఇద్దరు ఉత్తమ కుమారులు జన్మించారు.
తపఃశ్రేష్ఠౌ గుణశ్రేష్ఠౌ త్రిదివస్యాపి సంమతౌ దనుస్తు దానవాఞ్జజ్ఞే దితిర్దైత్యాన్వ్యజాయత
తపస్సులో, గుణాల్లో అగ్రస్థానంలో ఉండి, స్వర్గంలో కూడా గౌరవింపబడిన వారు; దను దానవులను, దితి దైత్యులను కనింది.
కాలా తు వై కాలకేయాన్ అసురాన్సురసా తు వై అనాయుషాయాస్తనయా వ్యాధయః సుమహాబలాః
కాలా కాలకేయాసురులను కనింది; సురసా మహాబలమున్న, తక్కువ ఆయుష్షు కలిగిన వ్యాధులను కనింది.
సింహికా గ్రహమాతా వై గన్ధర్వజననీ మునిః తామ్రా త్వప్సరసాం మాతా పుణ్యానాం భారతోద్భవ
సింహికా గ్రహాల తల్లి, గంధర్వుల తల్లి ముని; తామ్రా అప్సరసల తల్లి, పుణ్యవంతుల తల్లి, ఓ భారత వంశజా.
క్రోధాయాః సర్వభూతాని పిశాచాశ్చైవ పార్థివ జజ్ఞే యక్షగణాంశ్చైవ రాక్షసాంశ్చ విశాంపతే
క్రోధ నుండి అన్ని జీవులు, పిశాచులు, యక్ష గణాలు, రాక్షసులు జన్మించారు, ఓ రాజా.
చతుష్పదాని సత్త్వాని తథా గావస్తు సౌరభాః సుపర్ణాన్పక్షిణశ్చైవ వినతా చ వ్యజాయత
నాలుగు కాళ్లున్న జంతువులు, సుగంధ గోవులు, సుపర్ణులు, పక్షులు, వీటన్నింటినీ వినతా కనింది.
మహీధరాన్సర్వనాగాన్ దేవీ కద్రూర్వ్యజాయత ఏవం వృద్ధిం సమగమన్ విశ్వే లోకాః పరంతప
దేవి కద్రూ అన్ని పర్వతాలు, నాగులను కనింది; ఇలా అన్ని లోకాలు అభివృద్ధిని పొందాయి, ఓ శత్రువులను కాల్చేవాడా.
తదా వై పౌష్కరో రాజన్ ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః ప్రాదుర్భావః పౌష్కరస్తే మయా ద్వైపాయనేరితః
అప్పుడు, ఓ రాజా, మహాత్ముడైన పౌష్కరుని అవతారం జరిగింది; ఆ పౌష్కరుని అవతారాన్ని నేను ద్వైపాయనుడు నీకు వివరించాను.
పురాణః పురుషశ్చైవ మయా విష్ణుర్హరిః ప్రభుః కథితస్తే ఽనుపూర్వేణ సంస్తుతః పరమర్షిభిః
పురాతన పురుషుడు అయిన విష్ణువు, హరి, ప్రభువు గురించి నేను నీకు క్రమంగా వివరించాను; ఆయనను పరమ ఋషులు స్తుతించారు.
యశ్చేదమగ్ర్యం శృణుయాత్ పురాణం సదా నరః పర్వసు గౌరవేణ అవాప్య లోకాన్స హి వీతరాగః పరత్ర చ స్వర్గఫలాని భుఙ్క్తే
ఈ అగ్ర పురాణాన్ని ఎవరైనా పవిత్ర సమయాల్లో భక్తితో ఎల్లప్పుడూ వినితే, అతడు వాసనల నుండి విముక్తుడై లోకాలను పొందుతాడు, పరలోకంలో స్వర్గఫలాలు అనుభవిస్తాడు.
చక్షుషా మనసా వాచా కర్మణా చ చతుర్విధమ్ ప్రసాదయతి యః కృష్ణం తం కృష్ణో ఽనుప్రసీదతి
కళ్ళతో, మనసుతో, వాక్కుతో, కార్యంతో — ఈ నాలుగు విధాలుగా కృష్ణుడిని ప్రసన్నపరిచే వాడిని, కృష్ణుడు కూడా ప్రసన్నతతో ఆశీర్వదిస్తాడు.
రాజా చ లభతే రాజ్యమ్ అధనశ్చోత్తమం ధనమ్ క్షీణాయుర్లభతే చాయుః పుత్రకామః సుతం తథా
రాజు రాజ్యాన్ని పొందుతాడు, దరిద్రుడు ఉత్తమ ధనాన్ని పొందుతాడు, ఆయుష్షు తగ్గినవాడు దీర్ఘాయుష్షును పొందుతాడు, కుమారసంతానాన్ని కోరేవాడు కుమారుడిని పొందుతాడు.
యజ్ఞా వేదాస్తథా కామాస్ తపాంసి వివిధాని చ ప్రాప్నోతి వివిధం పుణ్యం విష్ణుభక్తో ధనాని చ
యజ్ఞాలు, వేదాలు, కోరికలు, వివిధ తపస్సులు — ఇవన్నీ లభిస్తాయి; విష్ణుభక్తుడు అనేక పుణ్యాలు, ధనాలు పొందుతాడు.
యద్యత్కామయతే కించిత్ తత్తల్లోకేశ్వరాద్ భవేత్ సర్వం విహాయ య ఇమం పఠేత్పౌష్కరకం హరేః
ఈ హరిదేవుని పౌష్కరకాన్ని ఎవరు ఇతరమైన వాటిని వదిలిపెట్టి పఠిస్తారో, వారు ఏదైనా కోరుకున్నదాన్ని లోకేశ్వరుడైన భగవంతుని నుండి పొందగలుగుతారు.
ప్రాదుర్భావం నృపశ్రేష్ఠ న తస్య హ్యశుభం భవేత్ ఏష పౌష్కరకో నామ ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః కీర్తితస్తే మహాభాగ వ్యాసశ్రుతినిదర్శనాత్
ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, అతనికి ఎలాంటి అశుభం కలుగదు. ఈ మహాత్ముడి పౌష్కరక ప్రాదుర్భావాన్ని, వ్యాసుని వచనాల ప్రకారం, నీకు వివరంగా చెప్పాను, ఓ మహాభాగుడా.