కృష్యమాణౌ తతస్తస్య బాహునా బాహుశాలినః చేరతుస్తౌ విగలితౌ శకునావివ పీవరౌ
ఆ మహాశక్తివంతుడి భుజం ద్వారా లాగబడుతున్నప్పుడు, ఆ ఇద్దరూ విడివిడిగా, బరువైన పక్షుల్లా సంచరించారు.
తతస్తావాహతుర్గత్వా తదా దేవం సనాతనమ్ పద్మనాభం హృషీకేశం ప్రణిపత్య స్థితావుభౌ
తర్వాత, వారు ఇద్దరూ వెళ్లి, శాశ్వతుడైన పద్మనాభుడిని, హృషీకేశుడిని నమస్కరించి, ఆయన ఎదుట నిలబడ్డారు.
జానీవస్త్వాం విశ్వయోనిం త్వామేకం పురుషోత్తమమ్ త్వమావాం పాహి హేత్వర్థమ్ ఇదం నౌ బుద్ధికారణమ్
మేము నిన్ను విశ్వానికి మూలంగా, ఒక్కటైన పరమపురుషుడిగా తెలుసు. మమ్మల్ని రక్షించు, ఇదే మా రాకకు కారణం.
అమోఘదర్శనః స త్వం యతస్త్వాం విద్వః శాశ్వతమ్ తతస్త్వామాగతావావామ్ అభితః ప్రసమీక్షితుమ్
నీవు ఎప్పుడూ తప్పు చూపని వాడవు, శాశ్వతుడవు అని మేము తెలుసు. అందుకే మేము నిన్ను ప్రత్యక్షంగా దర్శించడానికి ఇక్కడికి వచ్చాము.
తదిచ్ఛామో వరం దేవ త్వత్తో ఽద్భుతమ్ అరిందమ అమోఘదర్శనో ఽసి త్వం నమస్తే సమితింజయ
ఓ అద్భుతమైన దేవా! శత్రువులను జయించేవాడా! నీ వద్ద నుండి మేము ఒక వరం కోరుకుంటున్నాం. నీవు ఎప్పుడూ తప్పు చూపని వాడవు. సమరంలో విజేతవు, నీకు నమస్కారం.
కిమర్థం హి ద్రుతం బ్రూతం వరం హ్యసురసత్తమౌ దత్తాయుష్కౌ పునర్భూయో రహో జీవితుమ్ ఇచ్ఛథః
ఓ అసురశ్రేష్ఠులారా! మిమ్మల్ని మళ్ళీ ఆయుష్షు ఇచ్చి, మీరు మరలా రహస్యంగా బ్రతకాలని ఎందుకు కోరుకుంటున్నారు? దయచేసి త్వరగా చెప్పండి.
యస్మిన్న కశ్చిన్మృతవాన్ దేవ తస్మిన్ప్రభో వధమ్ తమిచ్ఛావో వధశ్చైవ త్వత్తో నో ఽస్తు మహావ్రత
ప్రభూ, మీ సన్నిధిలో ఎవరూ మరణించలేదు. మేము మీ చేత మరణాన్ని కోరుతున్నాము, మహావ్రతుడా, మాకు మరణం మీ నుంచే కలగాలని ఆశిస్తున్నాము.
బాఢం యువాం తు ప్రవరౌ భవిష్యత్కాలసంభవే భవిష్యతో న సందేహః సత్యమేతద్బ్రవీమి వామ్
అవును, భవిష్యత్తులో మీరు ఇద్దరూ ముఖ్యులవుతారు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. నేను మీ ఇద్దరికీ నిజం చెబుతున్నాను.
వరం ప్రదాయాథ మహాసురాభ్యాం సనాతనో విశ్వవరః సురోత్తమః రజస్తమోవర్గభవాయనౌ యమౌ మమన్థ తావూరుతలేన వై ప్రభుః
ఆ ఇద్దరు మహాసురులకు వరం ఇచ్చి, శాశ్వతుడైన విశ్వేశ్వరుడు, దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడు, రజస్సు మరియు తమస్సు గుణాల నుంచి జన్మించిన యముడు, యమిని తన తొడతో కలిపి మథించాడు.
స్థిత్వా చ తస్మిన్కమలే బ్రహ్మా బ్రహ్మవిదాం వరః ఊర్ధ్వబాహుర్మహాతేజాస్ తపో ఘోరం సమాశ్రితః
ఆ కమలంపై కూర్చొని, బ్రహ్మవేత్తల్లో శ్రేష్ఠుడైన బ్రహ్మ, చేతులు పైకి ఎత్తి, మహాతేజస్సుతో, ఘోరమైన తపస్సు ఆచరించాడు.
ప్రజ్వలన్నివ తేజోభిర్ భాభిః స్వాభిస్తమోనుదః బభాసే సర్వధర్మస్థః సహస్రాంశురివాంశుభిః
తన స్వంత తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, తన కాంతులతో చీకటిని తొలగిస్తూ, అన్ని ధర్మాలలో స్థిరంగా ఉండి, వెయ్యి కిరణాల సూర్యుడిలా మెరిసిపోయాడు.
అథాన్యద్రూపమాస్థాయ శంభుర్నారాయణో ఽవ్యయః ఆజగామ మహాతేజా యోగాచార్యో మహాయశాః
అప్పుడు శంభువు, నాశ్వరతలేని నారాయణుడు, మహాతేజస్సుతో, యోగాచార్యుడిగా, మహాయశస్సుతో, మరో రూపాన్ని ధరించి అక్కడికి వచ్చాడు.
సాంఖ్యాచార్యో హి మతిమాన్ కపిలో బ్రాహ్మణో వరః ఉభావపి మహాత్మానౌ స్తువన్తౌ క్షేత్రతత్పరౌ
సాంఖ్యశాస్త్రంలో ప్రావీణ్యమున్న, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడైన కపిలుడు, ఇద్దరూ మహాత్ములు, క్షేత్రానికి అంకితమై, ఆయనను స్తుతించారు.
తౌ ప్రాప్తావూచతుస్తత్ర బ్రహ్మాణమమితౌజసమ్ పరావరవిశేషజ్ఞౌ పూజితౌ చ మహర్షిభిః
వారు ఇద్దరూ అక్కడికి వచ్చి, అపారమైన తేజస్సున్న బ్రహ్మను, పరమాధమాల తేడా తెలిసినవారిగా, మహర్షులచే పూజింపబడి, సంభాషించారు.
బ్రహ్మాత్మదృఢబన్ధశ్చ విశాలో జగదాస్థితః గ్రామణీః సర్వభూతానాం బ్రహ్మా త్రైలోక్యపూజితః
బ్రహ్మ స్వయాన్ని బలంగా అనుసంధానించుకుని, విశాలంగా, జగత్తులో స్థిరంగా ఉండి, సమస్త భూతాలకు నాయకుడై, మూడు లోకాల్లో పూజింపబడుతున్నాడు.
తయోస్తద్వచనం శ్రుత్వా బ్రహ్మాభ్యాహృతయోగవిత్ త్రీనిమాన్ కృతవాంల్లోకాన్ యథేయం బ్రహ్మణః శ్రుతిః
వారి మాటలు విని, యోగవిద్యలో నిపుణుడైన బ్రహ్మ, బ్రహ్మవేదంలో చెప్పిన ప్రకారం, ఈ మూడు లోకాలను సృష్టించాడు.
పుత్రం చ శంభవే చైకం సముత్పాదితవానృషిః తస్యాగ్రే వాగ్యతస్తస్థౌ బ్రహ్మా తామసమవ్యయమ్
అలాగే, శంభువుకు ఒక కుమారుడిని సృష్టించాడు. అతని ముందర బ్రహ్మ, మాటలను నియంత్రించి, ఆ చీకటి స్థితిలో మౌనంగా నిలిచాడు.
సోత్పన్నమాత్రో బ్రహ్మాణమ్ ఉక్తవాన్మానసః సుతః కిం కుర్మస్తవ సాహాయ్యం బ్రవీతు భగవానృషిః
ఆ మనసు పుట్టిన కుమారుడు పుట్టిన వెంటనే బ్రహ్మను అడిగాడు: 'మీకు సహాయం చేయడానికి మేమేమి చేయాలి? భగవంతుడైన ఋషి చెప్పాలి.'
య ఏష కపిలో బ్రహ్మ నారాయణమయస్తథా వదతే భవతస్తత్త్వం తత్కురుష్వ మహామతే
'ఇతడు కపిలుడు, బ్రహ్మా, నారాయణ స్వరూపుడూ. ఇతడు మీ సత్యస్వరూపాన్ని తెలిపాడు. మహామతివంతుడా, అదే చేయండి.'
బ్రహ్మణస్తు తదర్థం తు తదా భూయః సముత్థితః శుశ్రూషురస్మి యువయోః కిం కరోమి కృతాఞ్జలిః
అప్పుడు బ్రహ్మ ఆ ఉద్దేశ్యంతో మళ్లీ లేచి, 'మీరిద్దరికీ సేవ చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను; నేను ఏమి చేయాలి?' అని చేతులు జోడించి అన్నాడు.
యత్సత్యమక్షరం బ్రహ్మ హ్య్ అష్టాదశవిధం తు తత్ యత్సత్యం యదృతం తత్తు పరం పదమనుస్మర
'ఏది సత్యమైనది, అక్షరమైన బ్రహ్మ, అది పదహారురూపాలుగా ఉంది. ఏది సత్యం, ఏది ఋతం, అదే పరమపదాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకో.'
ఏతద్వచో నిశమ్యైవ యయౌ స దిశముత్తరామ్ గత్వా చ తత్ర బ్రహ్మత్వమ్ అగమజ్జ్ఞానతేజసా
ఈ మాటలు విని, అతడు ఉత్తర దిశకు వెళ్లి, అక్కడ జ్ఞానతేజస్సుతో బ్రహ్మత్వాన్ని పొందాడు.
తతో బ్రహ్మా భువం నామ ద్వితీయమసృజత్ప్రభుః సంకల్పయిత్వా మనసా తమేవ చ మహామనాః
తర్వాత ప్రభువైన బ్రహ్మ, తన గొప్ప మనస్సుతో, భూమి అనే రెండవ లోకాన్ని మనసులో ఊహించి సృష్టించాడు.
తతః సో ఽథాబ్రవీద్వాక్యం కిం కరోమి పితామహ పితామహసమాజ్ఞాతో బ్రహ్మాణం సముపస్థితః
తర్వాత అతడు ఇలా అడిగాడు: 'పితామహా, నేను ఏమి చేయాలి?' పితామహుడి ఆజ్ఞతో, బ్రహ్మను సమీపించాడు.
బ్రహ్మాభ్యాసం తు కృతవాన్ భువశ్చ పృథివీం గతః ప్రాప్తశ్చ పరమం స్థానం స తయోః పార్శ్వమాగతః
బ్రహ్మను భక్తితో ఆరాధించి, ఆ మధ్యలోని లోకంనుంచి భూమికి వచ్చి, పరమ స్థితిని పొందినవాడు, ఆ ఇద్దరి దగ్గరకు చేరాడు.
తస్మిన్నపి గతే పుత్రే తృతీయమసృజత్ప్రభుః మోక్షప్రవృత్తికుశలం భూర్భువం నామతో విభుమ్
ఆ కుమారుడు కూడా వెళ్లిన తరువాత, ప్రభువు మూడవవానిని సృష్టించాడు. అతడు మోక్షమార్గంలో నిపుణుడు, భూర్భువ అని పేరుగల మహిమాన్వితుడు.
గోపతిత్వం సమాసాద్య తయోరేవాగమద్గతిమ్ ఏవం పుత్రాస్త్రయో ఽప్యేత ఉక్తాః శంభోర్మహాత్మనః
ఆయన కూడా ఆ ఇద్దరి మార్గాన్ని అనుసరించి, గోపాలకునిగా మారాడు. ఇలా, మహాత్ముడైన శంభువుకు ఈ ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు అని చెప్పబడింది.
తాన్గృహీత్వా సుతాంస్తస్య ప్రయాతః స్వార్జితాం గతిమ్ నారాయణశ్చ భగవాన్ కపిలశ్చ యతీశ్వరః
ఆ కుమారులను తీసుకుని, తనకు లభించిన స్థితికి వెళ్లాడు. అలాగే భగవంతుడు నారాయణుడు, కపిలుడు, యతీశ్వరుడు కూడా అదే విధంగా ప్రవర్తించారు.
యం కాలం తౌ గతౌ ముక్తౌ బ్రహ్మా తం కాలమేవ హి తతో ఘోరతమం భూయః సంశ్రితః పరమం వ్రతమ్
ఆ ఇద్దరు ముక్తిని పొందిన కాలమే బ్రహ్మకు కూడా కలిగిన కాలం. ఆ తరువాత, అతడు అత్యంత కఠినమైన వ్రతాన్ని ఆచరించాడు.
న రేమే ఽథ తతో బ్రహ్మా ప్రభురేకస్తపశ్చరన్ శరీరార్ధాత్తతో భార్యాం సముత్పాదితవాఞ్ఛుభామ్
తర్వాత బ్రహ్మదేవుడు, ఏకైక ప్రభువు, తపస్సు చేస్తూ ఆనందాన్ని పొందలేక, తన శరీరార్థం నుండి శుభమైన భార్యను సృష్టించాడు.