నారసింహం వపుర్దేవః స్థాపయిత్వా సుదీప్తిమత్ పౌరాణం రూపమాస్థాయ ప్రయయౌ గరుడధ్వజః
నరసింహుని ప్రకాశవంతమైన రూపాన్ని స్థాపించి, పురాతన రూపాన్ని ధరించిన గరుత్మంతుడైన ప్రభువు అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.
అష్టచక్రేణ యానేన భూతయుతేన భాస్వతా అవ్యక్తప్రకృతిర్దేవః స్వస్థానం గతవాన్ప్రభుః
ఎనిమిది చక్రాలున్న ప్రకాశవంతమైన రథంపై, భూతగణాలతో కూడి, అవ్యక్త స్వభావముతో ఉన్న దేవుడు తన స్వస్థానానికి చేరాడు.
కథితం నరసింహస్య మాహాత్మ్యం విస్తరేణ చ పునస్తస్యైవ మాహాత్మ్యమ్ అన్యద్విస్తరతో వద
నరసింహుని మహిమను విస్తృతంగా వివరించాను. ఇప్పుడు ఆయన యొక్క మరో మహిమను కూడా పూర్తిగా వివరించు.
పద్మరూపమభూదేతత్ కథం హేమమయం జగత్ కథం చ వైష్ణవీ సృష్టిః పద్మమధ్యే ఽభవత్పురా
ఈ పద్మరూపం ఎలా ఏర్పడింది? జగత్ ఎలా బంగారు వర్ణంగా మారింది? పద్మ మధ్యలో వైష్ణవ సృష్టి ఎలా పుట్టింది?
శ్రుత్వా చ నరసింహస్య మాహాత్మ్యం రవినన్దనః విస్మయోత్ఫుల్లనయనః పునః పప్రచ్ఛ కేశవమ్
నరసింహుని మహిమను విని, రవినందనుడు ఆశ్చర్యంతో కళ్లు విప్పి, మళ్లీ కేశవుని అడిగాడు.
కథం పాద్మే మహాకల్పే తవ పద్మమయం జగత్ జలార్ణవగతస్యేహ నాభౌ జాతం జనార్దన
పద్మంలో మహాకల్పంలో, నీ పద్మరూప జగత్ నీ నాభి నుండి సముద్రంలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు ఎలా పుట్టింది, జనార్దనా?
ప్రభావాత్పద్మనాభస్య స్వపతః సాగరామ్భసి పుష్కరే చ కథం భూతా దేవాః సర్షిగణాః పురా
పద్మనాభుని ప్రభావంతో, ఆయన సముద్రంలో నిద్రిస్తున్నప్పుడు, పద్మంలో దేవతలు, ఋషుల సమూహాలు ఎలా పుట్టాయి?
ఏతదాఖ్యాహి నిఖిలం యోగం యోగవిదాం పతే శృణ్వతస్తస్య మే కీర్తిం న తృప్తిరుపజాయతే
యోగవిద్యలో నిపుణుడైన ప్రభూ! ఇది అంతా నాకు వివరించు. నీ మహిమ వింటూ ఉండగా నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
కియతా చైవ కాలేన శేతే వై పురుషోత్తమః కియన్తం వా స్వపితి చ కో ఽస్య కాలస్య సంభవః
పరమపురుషుడు ఎంతకాలం నిద్రిస్తాడు? ఎంతసేపు కలలు కంటాడు? ఈ సమయానికి ఆది ఎక్కడుంది?
కియతా వాథ కాలేన హ్య్ ఉత్తిష్ఠతి మహాయశాః కథం చోత్థాయ భగవాన్ సృజతే నిఖిలం జగత్
అతడు ఎంతకాలం తర్వాత లేచి, ఎలా లేచి, ఈ సమస్త జగత్తును ఎలా సృష్టిస్తాడో చెప్పు.
కే ప్రజాపతయస్తావద్ ఆసన్పూర్వం మహామునే కథం నిర్మితవాంశ్చైవ చిత్రం లోకం సనాతనమ్
మహర్షీ, పూర్వకాలంలో ప్రజాపతులు ఎవరు? వారు ఈ అద్భుతమైన, శాశ్వతమైన లోకాన్ని ఎలా సృష్టించారు?
కథమేకార్ణవే శూన్యే నష్టస్థావరజఙ్గమే దగ్ధే దేవాసురనరే ప్రనష్టోరగరాక్షసే
ఒక్కటైన ఖాళీ సముద్రంలో స్థావరజంగమాలు అంతా నశించినప్పుడు, దేవతలు, అసురులు, మనుషులు, పాములు, రాక్షసులు అంతా నాశనమైనప్పుడు ఎలా జరిగింది?
నష్టానిలానలే లోకే నష్టాకాశమహీతలే కేవలం గహ్వరీభూతే మహాభూతవిపర్యయే
ఈ లోకంలో గాలి, అగ్ని, ఆకాశం, భూమి అంతా నశించి, మహాభూతాల కల్లోలంలో అంతా చీకటిగా మారినప్పుడు ఎలా జరిగింది?
విభుర్మహాభూతపతిర్ మహాతేజా మహాకృతిః ఆస్తే సురవరశ్రేష్ఠో విధిమాస్థాయ యోగవిత్
అప్పుడు, సమస్త భూతాల అధిపతి, అపారమైన తేజస్సుతో, విస్తారమైన రూపంతో, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు అయిన వాడు, యోగాన్ని తెలిసినవాడు, నియమంతో మిగిలి ఉన్నాడా?
శృణుయాం పరయా భక్త్యా బ్రహ్మన్నేతదశేషతః వక్తుమర్హసి ధర్మిష్ఠ యశో నారాయణాత్మకమ్
బ్రహ్మన్, నేను పరమభక్తితో ఇది పూర్తిగా వినాలనుకుంటున్నాను. నీవు ధర్మపరుడు, నారాయణుని మహిమను వివరించడానికి యోగ్యుడవు.
శ్రద్ధయా చోపవిష్టానాం భగవన్వక్తుమర్హసి
భగవన్, విశ్వాసంతో కూర్చున్న మాకు నీవు ఈ విషయాన్ని వివరించాలి.
నారాయణస్య యశసః శ్రవణే యా తవ స్పృహా తద్వంశ్యాన్వయభూతస్య న్యాయ్యం రవికులర్షభ
నారాయణుని మహిమను వినాలనే నీ కోరిక యోగ్యమైనది, సూర్యవంశంలో ఉత్తముడవు నీవు ఆయన వంశానికి చెందినవాడవు.
శృణుష్వాదిపురాణేషు వేదేభ్యశ్చ యథా శ్రుతమ్ బ్రాహ్మణానాం చ వదతాం శ్రుత్వా వై సుమహాత్మనామ్
ఆది పురాణాల్లో, వేదాల్లో వినినట్లు, మహాత్ములు అయిన బ్రాహ్మణులు చెప్పినట్లు విను.
యథా చ తపసా దృష్ట్వా బృహస్పతిసమద్యుతిః పరాశరసుతః శ్రీమాన్ గురుర్ద్వైపాయనో ఽబ్రవీత్
పరాశరుని కుమారుడు, బృహస్పతి తేజస్సుతో సమానమైన, శ్రేష్ఠుడు అయిన ద్వైపాయనుడు తపస్సుతో గ్రహించి చెప్పిన విధంగా,
తత్తే ఽహం కథయిష్యామి యథాశక్తి యథాశ్రుతి యద్విజ్ఞాతుం మయా శక్యమ్ ఋషిమాత్రేణ సత్తమాః
సత్తములారా, నాకు తెలిసినంతవరకు, నేను వినినంతవరకు, నా శక్తికి అనుగుణంగా మీకు వివరించబోతున్నాను.
కః సముత్సహతే జ్ఞాతుం పరం నారాయణాత్మకమ్ విశ్వాయనశ్చ యద్బ్రహ్మా న వేదయతి తత్త్వతః
నారాయణుని పరమస్వరూపాన్ని ఎవరు పూర్తిగా తెలుసుకోగలరు? విశ్వామిత్రుని కుమారుడు బ్రహ్మదేవుడికీ అది పూర్తిగా తెలియదు.
తత్కర్మ విశ్వవేదానాం తద్రహస్యం మహర్షీణామ్ తమీశం సర్వయజ్ఞానాం తత్తత్త్వం సర్వదర్శినామ్ తదధ్యాత్మవిదాం చిన్త్యం నరకం చ వికర్మిణామ్
అది వేదాల రహస్యము, మహర్షుల మర్మము, సమస్త యజ్ఞాల అధిపతి, సర్వజ్ఞుల సత్యము, ఆత్మజ్ఞానులకు ధ్యేయము, పాపకారులకు నరకము.
అధిదైవం చ యద్దైవమ్ అధియజ్ఞం సుసంజ్ఞితమ్ తద్భూతమధిభూతం చ తత్పరం పరమర్షీణామ్
దేవతల్లో పరమమైనది, ప్రసిద్ధమైన యజ్ఞము, భూతాల సారం, మహర్షులకు అత్యున్నతమైనది అదే.
స యజ్ఞో వేదనిర్దిష్టస్ తత్తపః కవయో విదుః యః కర్తా కారకో బుద్ధిర్ మనః క్షేత్రజ్ఞ ఏవ చ
వేదాలు చెప్పిన యజ్ఞము, మునులు తెలిసిన తపస్సు, కర్త, చేయించేవాడు, బుద్ధి, మనస్సు, క్షేత్రజ్ఞుడు కూడా ఆయనే.
ప్రణవః పురుషః శాస్తా ఏకశ్చేతి విభావ్యతే ప్రాణః పఞ్చవిధశ్చైవ ధ్రువ అక్షర ఏవ చ
ఓం అనే ప్రణవము, పురుషుడు, ఉపదేశకుడు—అతడు ఒక్కడే. అయిదురకాల ప్రాణము, శాశ్వతము, అవినాశి కూడా ఆయనే.
కాలః పాకశ్చ పక్తా చ ద్రష్టా స్వాధ్యాయ ఏవ చ ఉచ్యతే వివిధైర్దేవైః స ఏవాయం న తత్పరమ్
కాలము, వండే ప్రక్రియ, వండేవాడు, దర్శించేవాడు, స్వాధ్యాయము—ఇవి అన్నీ దేవతలు పిలిచే పేర్లు. ఇదే పరమార్థము, దీనికి మించి మరొకటి లేదు.
స ఏవ భగవాన్సర్వం కరోతి వికరోతి చ సో ఽస్మాన్కారయతే సర్వాన్ సో ఽత్యేతి వ్యాకులీకృతాన్
అవనే అన్ని సృష్టించేవాడు, మార్చేవాడు కూడా. మనందరినీ పనులు చేయించేవాడు. మనం కలవరపడినప్పుడు కూడా ఆయన దాటి నిలిచేవాడు.
యజామహే తమేవాద్యం తమేవేచ్ఛామ నిర్వృతాః యో వక్తా యచ్చ వక్తవ్యం యచ్చాహం తద్బ్రవీమి వః
మేము ఆ ఆద్యుడిని పూజిస్తాము, ఆయననే కోరుకుంటాము, సంతృప్తిగా ఉంటాము. మాట్లాడేవాడు ఆయనే, చెప్పవలసినది కూడా ఆయనే. నేను మీకు చెప్పేది కూడా అదే.
శ్రూయతే యచ్చ వై శ్రావ్యం యచ్చాన్యత్పరిజల్ప్యతే యాః కథాశ్చైవ వర్తన్తే శ్రుతయో వాథ తత్పరాః విశ్వం విశ్వపతిర్యశ్చ స తు నారాయణః స్మృతః
ఏది వినబడుతున్నదో, వినదగ్గదో, ఇంకేదైనా మాట్లాడబడుతున్నదో, అన్ని కథలు, వ్రతాలు—all ఇవన్నీ ఆయన్నే ఉద్దేశించి ఉంటాయి. విశ్వానికి అధిపతి అయినవాడు నారాయణుడిగా పిలవబడతాడు.
యత్సత్యం యదమృతమక్షరం పరం యద్ యద్భూతం పరమమిదం చ యద్భవిష్యత్ యత్కించిచ్ చరమచరం యదస్తి చాన్యత్ తత్సర్వం పురుషవరః ప్రభుః పురాణః
ఏది నిజమో, అమృతమో, అక్షరమో, పరమమో, గతంలో ఏదైతే ఉన్నదో, ఇప్పుడున్న పరమమైనదో, భవిష్యత్తులో ఉండేదో, కదిలేదో, నిలిచినదో, ఇంకేదైనా ఉన్నదో—అన్నీ పురాతనమైన పరమేశ్వరుడే.