తతః ప్రముదితా దేవా ఋషయశ్చ తపోధనాః తుష్టువుర్నామభిర్దివ్యైర్ ఆదిదేవం సనాతనమ్
అప్పుడూ ఆనందంతో ఉన్న దేవతలు, తపస్సులో నిబద్ధమైన ఋషులు, ఆ ఆదిదేవుడైన శాశ్వతుని నామాలతో మహిమను గానం చేశారు.
యత్త్వయా విహితం దేవ నారసింహమిదం వపుః ఏతదేవార్చయిష్యన్తి పరావరవిదో జనాః
దేవా, నీవు ప్రదర్శించిన ఈ నరసింహ రూపాన్ని, లోకంలోని ఉన్నతమైనదీ, తక్కువదీ తెలిసిన వారు మాత్రమే పూజిస్తారు.
భవాన్బ్రహ్మా చ రుద్రశ్చ మహేన్ద్రో దేవసత్తమః భవాన్కర్తా వికర్తా చ లోకానాం ప్రభవో ఽవ్యయః
నీవు, బ్రహ్మా, రుద్రుడు, మహేంద్రుడు — దేవతలలో శ్రేష్ఠుడవు. నీవే సృష్టికర్త, సంహారకుడు, లోకాలకూ మారుపడని మూలకారణమైనవాడు.
పరాం చ సిద్ధిం చ పరం చ దేవం పరం చ మన్త్రం పరమం హవిశ్చ పరం చ ధర్మం పరమం చ విశ్వం త్వామాహురగ్ర్యం పురుషం పురాణమ్
పరమమైన సిద్ధి, పరమదేవుడు, పరమ మంత్రం, పరమ హవిసు, పరమ ధర్మం, పరమ విశ్వం — ఇవన్నీ నిన్నే పురాతన పురుషుడిగా, శ్రేష్ఠుడిగా పిలుస్తారు.
పరం శరీరం పరమం చ బ్రహ్మ పరం చ యోగం పరమాం చ వాణీమ్ పరం రహస్యం పరమాం గతిం చ త్వామాహురగ్ర్యం పురుషం పురాణమ్
పరమమైన శరీరం, పరమ బ్రహ్మం, పరమ యోగం, పరమ వాక్కు, పరమ రహస్యం, పరమ గమ్యం — ఇవన్నీ నిన్నే పురాతన పురుషుడిగా, శ్రేష్ఠుడిగా అంటారు.
ఏవం పరస్యాపి పరం పదం యత్ పరం పరస్యాపి పరం చ దేవమ్ పరం పరస్యాపి పరం చ భూతం త్వామాహురగ్ర్యం పురుషం పురాణమ్
పరమ స్థానం, పరమ దేవుడు, పరమ భూతం — ఇవన్నీ అత్యున్నతమైనవాటిని మించి ఉన్నవిగా నిన్నే పురాతన పురుషుడిగా, శ్రేష్ఠుడిగా అంటారు.
పరం పరస్యాపి పరం రహస్యం పరం పరస్యాపి పరం మహత్త్వమ్ పరం పరస్యాపి పరం మహద్యత్ త్వామాహురగ్ర్యం పురుషం పురాణమ్
పరమ రహస్యం, పరమ మహిమ, పరమ విశాలత — ఇవన్నీ అత్యున్నతమైనవాటిని మించి ఉన్నవిగా నిన్నే పురాతన పురుషుడిగా, శ్రేష్ఠుడిగా అంటారు.
పరం పరస్యాపి పరం నిధానం పరం పరస్యాపి పరం పవిత్రమ్ పరం పరస్యాపి పరం చ దాన్తం త్వామాహురగ్ర్యం పురుషం పురాణమ్
పరమ నిధి, పరమ పవిత్రత, పరమ దమనం — ఇవన్నీ అత్యున్నతమైనవాటిని మించి ఉన్నవిగా నిన్నే పురాతన పురుషుడిగా, శ్రేష్ఠుడిగా అంటారు.
ఏవముక్త్వా తు భగవాన్ సర్వలోకపితామహః స్తుత్వా నారాయణం దేవం బ్రహ్మలోకం గతః ప్రభుః
ఇలా చెప్పి, సమస్త లోకాలకూ పితామహుడైన భగవంతుడు, నారాయణుని స్తుతించి, బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లిపోయాడు.
తతో నదత్సు తూర్యేషు నృత్యన్తీష్వప్సరఃసు చ క్షీరోదస్యోత్తరం కూలం జగామ హరిరీశ్వరః
ఆ సమయంలో తూర్యాలు మోగుతుండగా, అప్సరసలు నాట్యం చేస్తుండగా, హరి అనే ప్రభువు క్షీరసాగర ఉత్తర తీరానికి వెళ్లాడు.
నారసింహం వపుర్దేవః స్థాపయిత్వా సుదీప్తిమత్ పౌరాణం రూపమాస్థాయ ప్రయయౌ గరుడధ్వజః
నరసింహుని ప్రకాశవంతమైన రూపాన్ని స్థాపించి, పురాతన రూపాన్ని ధరించిన గరుత్మంతుడైన ప్రభువు అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.
అష్టచక్రేణ యానేన భూతయుతేన భాస్వతా అవ్యక్తప్రకృతిర్దేవః స్వస్థానం గతవాన్ప్రభుః
ఎనిమిది చక్రాలున్న ప్రకాశవంతమైన రథంపై, భూతగణాలతో కూడి, అవ్యక్త స్వభావముతో ఉన్న దేవుడు తన స్వస్థానానికి చేరాడు.
కథితం నరసింహస్య మాహాత్మ్యం విస్తరేణ చ పునస్తస్యైవ మాహాత్మ్యమ్ అన్యద్విస్తరతో వద
నరసింహుని మహిమను విస్తృతంగా వివరించాను. ఇప్పుడు ఆయన యొక్క మరో మహిమను కూడా పూర్తిగా వివరించు.
పద్మరూపమభూదేతత్ కథం హేమమయం జగత్ కథం చ వైష్ణవీ సృష్టిః పద్మమధ్యే ఽభవత్పురా
ఈ పద్మరూపం ఎలా ఏర్పడింది? జగత్ ఎలా బంగారు వర్ణంగా మారింది? పద్మ మధ్యలో వైష్ణవ సృష్టి ఎలా పుట్టింది?
శ్రుత్వా చ నరసింహస్య మాహాత్మ్యం రవినన్దనః విస్మయోత్ఫుల్లనయనః పునః పప్రచ్ఛ కేశవమ్
నరసింహుని మహిమను విని, రవినందనుడు ఆశ్చర్యంతో కళ్లు విప్పి, మళ్లీ కేశవుని అడిగాడు.
కథం పాద్మే మహాకల్పే తవ పద్మమయం జగత్ జలార్ణవగతస్యేహ నాభౌ జాతం జనార్దన
పద్మంలో మహాకల్పంలో, నీ పద్మరూప జగత్ నీ నాభి నుండి సముద్రంలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు ఎలా పుట్టింది, జనార్దనా?
ప్రభావాత్పద్మనాభస్య స్వపతః సాగరామ్భసి పుష్కరే చ కథం భూతా దేవాః సర్షిగణాః పురా
పద్మనాభుని ప్రభావంతో, ఆయన సముద్రంలో నిద్రిస్తున్నప్పుడు, పద్మంలో దేవతలు, ఋషుల సమూహాలు ఎలా పుట్టాయి?
ఏతదాఖ్యాహి నిఖిలం యోగం యోగవిదాం పతే శృణ్వతస్తస్య మే కీర్తిం న తృప్తిరుపజాయతే
యోగవిద్యలో నిపుణుడైన ప్రభూ! ఇది అంతా నాకు వివరించు. నీ మహిమ వింటూ ఉండగా నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
కియతా చైవ కాలేన శేతే వై పురుషోత్తమః కియన్తం వా స్వపితి చ కో ఽస్య కాలస్య సంభవః
పరమపురుషుడు ఎంతకాలం నిద్రిస్తాడు? ఎంతసేపు కలలు కంటాడు? ఈ సమయానికి ఆది ఎక్కడుంది?
కియతా వాథ కాలేన హ్య్ ఉత్తిష్ఠతి మహాయశాః కథం చోత్థాయ భగవాన్ సృజతే నిఖిలం జగత్
అతడు ఎంతకాలం తర్వాత లేచి, ఎలా లేచి, ఈ సమస్త జగత్తును ఎలా సృష్టిస్తాడో చెప్పు.
కే ప్రజాపతయస్తావద్ ఆసన్పూర్వం మహామునే కథం నిర్మితవాంశ్చైవ చిత్రం లోకం సనాతనమ్
మహర్షీ, పూర్వకాలంలో ప్రజాపతులు ఎవరు? వారు ఈ అద్భుతమైన, శాశ్వతమైన లోకాన్ని ఎలా సృష్టించారు?
కథమేకార్ణవే శూన్యే నష్టస్థావరజఙ్గమే దగ్ధే దేవాసురనరే ప్రనష్టోరగరాక్షసే
ఒక్కటైన ఖాళీ సముద్రంలో స్థావరజంగమాలు అంతా నశించినప్పుడు, దేవతలు, అసురులు, మనుషులు, పాములు, రాక్షసులు అంతా నాశనమైనప్పుడు ఎలా జరిగింది?
నష్టానిలానలే లోకే నష్టాకాశమహీతలే కేవలం గహ్వరీభూతే మహాభూతవిపర్యయే
ఈ లోకంలో గాలి, అగ్ని, ఆకాశం, భూమి అంతా నశించి, మహాభూతాల కల్లోలంలో అంతా చీకటిగా మారినప్పుడు ఎలా జరిగింది?
విభుర్మహాభూతపతిర్ మహాతేజా మహాకృతిః ఆస్తే సురవరశ్రేష్ఠో విధిమాస్థాయ యోగవిత్
అప్పుడు, సమస్త భూతాల అధిపతి, అపారమైన తేజస్సుతో, విస్తారమైన రూపంతో, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు అయిన వాడు, యోగాన్ని తెలిసినవాడు, నియమంతో మిగిలి ఉన్నాడా?
శృణుయాం పరయా భక్త్యా బ్రహ్మన్నేతదశేషతః వక్తుమర్హసి ధర్మిష్ఠ యశో నారాయణాత్మకమ్
బ్రహ్మన్, నేను పరమభక్తితో ఇది పూర్తిగా వినాలనుకుంటున్నాను. నీవు ధర్మపరుడు, నారాయణుని మహిమను వివరించడానికి యోగ్యుడవు.
శ్రద్ధయా చోపవిష్టానాం భగవన్వక్తుమర్హసి
భగవన్, విశ్వాసంతో కూర్చున్న మాకు నీవు ఈ విషయాన్ని వివరించాలి.
నారాయణస్య యశసః శ్రవణే యా తవ స్పృహా తద్వంశ్యాన్వయభూతస్య న్యాయ్యం రవికులర్షభ
నారాయణుని మహిమను వినాలనే నీ కోరిక యోగ్యమైనది, సూర్యవంశంలో ఉత్తముడవు నీవు ఆయన వంశానికి చెందినవాడవు.
శృణుష్వాదిపురాణేషు వేదేభ్యశ్చ యథా శ్రుతమ్ బ్రాహ్మణానాం చ వదతాం శ్రుత్వా వై సుమహాత్మనామ్
ఆది పురాణాల్లో, వేదాల్లో వినినట్లు, మహాత్ములు అయిన బ్రాహ్మణులు చెప్పినట్లు విను.
యథా చ తపసా దృష్ట్వా బృహస్పతిసమద్యుతిః పరాశరసుతః శ్రీమాన్ గురుర్ద్వైపాయనో ఽబ్రవీత్
పరాశరుని కుమారుడు, బృహస్పతి తేజస్సుతో సమానమైన, శ్రేష్ఠుడు అయిన ద్వైపాయనుడు తపస్సుతో గ్రహించి చెప్పిన విధంగా,
తత్తే ఽహం కథయిష్యామి యథాశక్తి యథాశ్రుతి యద్విజ్ఞాతుం మయా శక్యమ్ ఋషిమాత్రేణ సత్తమాః
సత్తములారా, నాకు తెలిసినంతవరకు, నేను వినినంతవరకు, నా శక్తికి అనుగుణంగా మీకు వివరించబోతున్నాను.