గిరిపుష్పితకశ్చైవ లక్ష్మీవాన్ప్రియదర్శనః ఉత్థితః సాగరం భిత్త్వా విశ్రామశ్చన్ద్రసూర్యయోః రరాజ సుమహాశృఙ్గైర్ గగనం విలిఖన్నివ
గిరిపుష్పితక పర్వతం, లక్ష్మితో నిండినది, అందంగా కనిపించేది; సముద్రాన్ని చీల్చి పైకి లేచి, చంద్రుడు సూర్యుడికి విశ్రాంతి ఇచ్చేలా, గొప్ప శిఖరాలతో ఆకాశాన్ని తాకుతున్నట్టు మెరిసింది.
చన్ద్రసూర్యాంశుసంకాశైః సాగరామ్బుసమావృతైః విద్యుత్వాన్సర్వతః శ్రీమాన్ ఆయతః శతయోజనమ్
చంద్రుడు సూర్యుని కిరణాలను పోలిన, సముద్రపు నీటితో చుట్టుముట్టబడినది; విద్యుత్ మెరుపులతో ప్రతిచోటా మెరిసే, వంద యోజనాల పొడవున విస్తరించిన మహిమాన్వితమైనది.
విద్యుతాం యత్ర సంపాతా నిపాత్యన్తే నగోత్తమే ఋషభః పర్వతశ్చైవ శ్రీమాన్వృషభసంజ్ఞితః
మెరుపులు ఎక్కడ ఎగువ పర్వతంపై పడతాయో, అక్కడ ఋషభ అనే ప్రసిద్ధమైన పర్వతం ఉంది.
కుఞ్జరః పర్వతః శ్రీమాన్ యత్రాగస్త్యగృహం శుభమ్ విశాలాక్షశ్చ దుర్ధర్షః సర్పాణామాలయః పురీ
అక్కడ కుంజర అనే గొప్ప పర్వతం ఉంది, అక్కడే అగస్త్యుని పవిత్రమైన నివాసం ఉంది. ఆ పర్వతం విశాలమైన కళ్లతో, భయంకరంగా ఉండి, పాములకు నివాసంగా ఉన్న నగరం.
తథా భోగవతీ చాపి దైత్యేన్ద్రేణాభికమ్పితా మహాసేనో గిరిశ్చైవ పారియాత్రశ్చ పర్వతః
అలాగే, దైత్యేంద్రుడు కంపించిన భోగవతి నగరం, మహాసేన అనే గొప్ప పర్వతం, అలాగే పారియాత్ర అనే పర్వతం ఉన్నాయి.
చక్రవాంశ్చ గిరిశ్రేష్ఠో వారాహశ్చైవ పర్వతః ప్రాగ్జ్యౌతిషపురం చాపి జాతరూపమయం శుభమ్
చక్రవాన్ అనే గొప్ప పర్వతం, వారాహ అనే పర్వతం, అలాగే ప్రకాశవంతమైన ప్రాగ్జ్యోతిషపురి నగరం, బంగారంతో తయారై ఉంది.
యస్మిన్వసతి దుష్టాత్మా నరకో నామ దానవః మేఘశ్చ పర్వతశ్రేష్ఠో మేఘగమ్భీరనిఃస్వనః
అందులో దుష్టహృదయుడైన నరకాసురుడు నివసిస్తాడు. మేఘ అనే గొప్ప పర్వతం మేఘగంభీరమైన గర్జనతో నిండివుంటుంది.
షష్టిస్తత్ర సహస్రాణి పర్వతానాం ద్విజోత్తమాః తరుణాదిత్యసంకాశో మేరుస్తత్ర మహాగిరిః
అక్కడ అరువది వేల పర్వతాలు ఉన్నాయి, ద్విజశ్రేష్ఠులారా. అక్కడే యువ సూర్యుని ప్రకాశంతో మెరిసే మహాగిరి అయిన మేరు ఉంది.
యక్షరాక్షసగన్ధర్వైర్ నిత్యం సేవితకందరః హేమగర్భో మహాశైలస్ తథా హేమసఖో గిరిః
అక్కడ యక్షులు, రాక్షసులు, గంధర్వులు ఎప్పుడూ సంచరించే గుహలు ఉన్నాయి. అలాగే హేమగర్భ అనే గొప్ప పర్వతం, హేమసఖ అనే పర్వతం కూడా ఉన్నాయి.
కైలాసశ్చైవ శైలేన్ద్రో దానవేన్ద్రేణ కమ్పితః హేమపుష్కరసంఛన్నం తేన వైఖానసం సరః
కైలాస అనే పర్వతాధిపతి దానవేంద్రుడు కంపించాడు. అక్కడే బంగారు కమలాలతో నిండిన వైఖానస సరస్సు ఉంది.
కమ్పితం మానసం చైవ హంసకారణ్డవాకులమ్ త్రిశృఙ్గపర్వతశ్చైవ కుమారీ చ సరిద్వరా
మానస సరస్సు కూడా కంపించబడింది, అది హంసలు, నెమళ్ళతో నిండివుంది. అలాగే త్రిశృంగ అనే పర్వతం, కుమారి అనే ప్రసిద్ధ నది ఉన్నాయి.
తుషారచయసంఛన్నో మన్దరశ్చాపి పర్వతః ఉశీరబిన్దుశ్చ గిరిశ్ చన్ద్రప్రస్థస్తథాద్రిరాట్
మందర పర్వతం మంచుతో కప్పబడి ఉంది. ఉశీరబిందు అనే పర్వతం, చంద్రప్రస్థ అనే పర్వతాధిపతి కూడా ఉన్నాయి.
ప్రజాపతిగిరిశ్చైవ తథా పుష్కరపర్వతః దేవాభ్రపర్వతశ్చైవ తథా వై రేణుకో గిరిః
ప్రజాపతి పర్వతం, పుష్కర పర్వతం, దేవాభ్ర పర్వతం, అలాగే రేణుక అనే పర్వతం కూడా ఉన్నాయి.
క్రౌఞ్చః సప్తర్షిశైలశ్చ ధూమ్రవర్ణశ్చ పర్వతః ఏతే చాన్యే చ గిరయో దేశా జనపదాస్తథా
క్రౌంచ పర్వతం, సప్తర్షి పర్వతం, ధూమ్రవర్ణ అనే పర్వతం, ఇవి మాత్రమే కాదు, ఇంకా అనేక పర్వతాలు, ప్రాంతాలు, జనపదాలు ఉన్నాయి.
నద్యః ససాగరాః సర్వాః సో ఽకమ్పయత దానవః కపిలశ్చ మహీపుత్రో వ్యాఘ్రవాంశ్చైవ కమ్పితః
అన్ని నదులు, సముద్రాలు ఆ దానవుడు కంపించాడు. భూమిపుత్రుడైన కపిలుడు, వ్యాఘ్రవాన్ కూడా ఆందోళనకు లోనయ్యారు.
ఖేచరాశ్చ సతీపుత్రాః పాతాలతలవాసినః గణస్తథా పరో రౌద్రో మేఘనామాఙ్కుశాయుధః
ఆకాశంలో సంచరించే వారు, సతీపుత్రులు, పాతాళంలో నివసించే వారు, అలాగే మేఘ అనే భయంకర గణం, అంకుశాయుధంతో ఉన్నారు.
ఊర్ధ్వగో భీమవేగశ్చ సర్వ ఏవాభికమ్పితాః గదీ శూలీ కరాలశ్చ హిరణ్యకశిపుస్తదా
ఎత్తుగా సంచరించే వారు, భయంకర వేగంతో ఉన్న వారు అందరూ కంపించబడ్డారు. గదాధారి, శూలధారి, కరాళుడు, హిరణ్యకశిపుడు కూడా అప్పట్లో ఉన్నారు.
జీమూతఘనసంకాశో జీమూతఘననిఃస్వనః జీమూతఘననిర్ఘోషో జీమూత ఇవ వేగవాన్
అతను మేఘాల సముదాయంలా కనిపించాడు, మేఘాల గర్జనలా శబ్దం చేశాడు, మేఘాల వేగంతో పరుగెత్తాడు.
దేవారిర్దితిజో వీరో నృసింహం సముపాద్రవత్ సముత్పత్య తతస్తీక్ష్ణైర్ మృగేన్ద్రేణ మహానఖైః తదోంకారసహాయేన విదార్య నిహతో యుధి
దేవతలకు శత్రువైన, దితి కుమారుడైన వీరుడు నరసింహుని మీద దూకాడు. ఆ సమయంలో సింహరాజు తన పదునైన గోరులతో, ఓంకార ధ్వనితో సహాయంగా, యుద్ధంలో అతన్ని చీల్చి చంపాడు.
మహీ చ కాలశ్చ శశీ నభశ్చ గ్రహాశ్చ సూర్యశ్చ దిశశ్చ సర్వాః నద్యశ్చ శైలాశ్చ మహార్ణవాశ్చ గతాః ప్రసాదం దితిపుత్రనాశాత్
భూమి, కాలం, చంద్రుడు, ఆకాశం, గ్రహాలు, సూర్యుడు, అన్ని దిశలు, నదులు, పర్వతాలు, మహాసముద్రాలు — ఇవన్నీ దితిపుత్రుని నాశనం వల్ల ప్రశాంతతను పొందాయి.
తతః ప్రముదితా దేవా ఋషయశ్చ తపోధనాః తుష్టువుర్నామభిర్దివ్యైర్ ఆదిదేవం సనాతనమ్
అప్పుడూ ఆనందంతో ఉన్న దేవతలు, తపస్సులో నిబద్ధమైన ఋషులు, ఆ ఆదిదేవుడైన శాశ్వతుని నామాలతో మహిమను గానం చేశారు.
యత్త్వయా విహితం దేవ నారసింహమిదం వపుః ఏతదేవార్చయిష్యన్తి పరావరవిదో జనాః
దేవా, నీవు ప్రదర్శించిన ఈ నరసింహ రూపాన్ని, లోకంలోని ఉన్నతమైనదీ, తక్కువదీ తెలిసిన వారు మాత్రమే పూజిస్తారు.
భవాన్బ్రహ్మా చ రుద్రశ్చ మహేన్ద్రో దేవసత్తమః భవాన్కర్తా వికర్తా చ లోకానాం ప్రభవో ఽవ్యయః
నీవు, బ్రహ్మా, రుద్రుడు, మహేంద్రుడు — దేవతలలో శ్రేష్ఠుడవు. నీవే సృష్టికర్త, సంహారకుడు, లోకాలకూ మారుపడని మూలకారణమైనవాడు.
పరాం చ సిద్ధిం చ పరం చ దేవం పరం చ మన్త్రం పరమం హవిశ్చ పరం చ ధర్మం పరమం చ విశ్వం త్వామాహురగ్ర్యం పురుషం పురాణమ్
పరమమైన సిద్ధి, పరమదేవుడు, పరమ మంత్రం, పరమ హవిసు, పరమ ధర్మం, పరమ విశ్వం — ఇవన్నీ నిన్నే పురాతన పురుషుడిగా, శ్రేష్ఠుడిగా పిలుస్తారు.
పరం శరీరం పరమం చ బ్రహ్మ పరం చ యోగం పరమాం చ వాణీమ్ పరం రహస్యం పరమాం గతిం చ త్వామాహురగ్ర్యం పురుషం పురాణమ్
పరమమైన శరీరం, పరమ బ్రహ్మం, పరమ యోగం, పరమ వాక్కు, పరమ రహస్యం, పరమ గమ్యం — ఇవన్నీ నిన్నే పురాతన పురుషుడిగా, శ్రేష్ఠుడిగా అంటారు.
ఏవం పరస్యాపి పరం పదం యత్ పరం పరస్యాపి పరం చ దేవమ్ పరం పరస్యాపి పరం చ భూతం త్వామాహురగ్ర్యం పురుషం పురాణమ్
పరమ స్థానం, పరమ దేవుడు, పరమ భూతం — ఇవన్నీ అత్యున్నతమైనవాటిని మించి ఉన్నవిగా నిన్నే పురాతన పురుషుడిగా, శ్రేష్ఠుడిగా అంటారు.
పరం పరస్యాపి పరం రహస్యం పరం పరస్యాపి పరం మహత్త్వమ్ పరం పరస్యాపి పరం మహద్యత్ త్వామాహురగ్ర్యం పురుషం పురాణమ్
పరమ రహస్యం, పరమ మహిమ, పరమ విశాలత — ఇవన్నీ అత్యున్నతమైనవాటిని మించి ఉన్నవిగా నిన్నే పురాతన పురుషుడిగా, శ్రేష్ఠుడిగా అంటారు.
పరం పరస్యాపి పరం నిధానం పరం పరస్యాపి పరం పవిత్రమ్ పరం పరస్యాపి పరం చ దాన్తం త్వామాహురగ్ర్యం పురుషం పురాణమ్
పరమ నిధి, పరమ పవిత్రత, పరమ దమనం — ఇవన్నీ అత్యున్నతమైనవాటిని మించి ఉన్నవిగా నిన్నే పురాతన పురుషుడిగా, శ్రేష్ఠుడిగా అంటారు.
ఏవముక్త్వా తు భగవాన్ సర్వలోకపితామహః స్తుత్వా నారాయణం దేవం బ్రహ్మలోకం గతః ప్రభుః
ఇలా చెప్పి, సమస్త లోకాలకూ పితామహుడైన భగవంతుడు, నారాయణుని స్తుతించి, బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లిపోయాడు.
తతో నదత్సు తూర్యేషు నృత్యన్తీష్వప్సరఃసు చ క్షీరోదస్యోత్తరం కూలం జగామ హరిరీశ్వరః
ఆ సమయంలో తూర్యాలు మోగుతుండగా, అప్సరసలు నాట్యం చేస్తుండగా, హరి అనే ప్రభువు క్షీరసాగర ఉత్తర తీరానికి వెళ్లాడు.