వివర్ణతాం చ భగవాన్ గతో దివి దివాకరః కృష్ణం కబన్ధం చ తథా లక్ష్యతే సుమహద్దివి
ఆకాశంలో భగవంతుడు అయిన సూర్యుడు రంగు కోల్పోయాడు. అలాగే, అక్కడ ఒక పెద్ద నల్లని శిరచ్ఛిన్న శరీరం కనిపించింది.
అముఞ్చచ్చార్చిషాం వృన్దం భూమివృత్తిర్ విభావసుః గగనస్థశ్చ భగవాన్ అభీక్ష్ణం పరిదృశ్యతే
భూమిని చుట్టుముట్టి, అగ్నిదేవుడు జ్వాలల సమూహాన్ని విడుదల చేశాడు. భగవంతుడు ఆకాశంలో పదే పదే కనిపించాడు.
సప్త ధూమ్రనిభా ఘోరాః సూర్యా దివి సముత్థితాః సోమస్య గగనస్థస్య గ్రహాస్తిష్ఠన్తి శృఙ్గగాః
ఏడు పొగలాంటి భయంకరమైన సూర్యులు ఆకాశంలో ఉదయించారు. ఆకాశంలో ఉన్న చంద్రుని దగ్గర గ్రహాలు కొమ్ములతో నిలిచాయి.
వామే తు దక్షిణే చైవ స్థితౌ శుక్రబృహస్పతీ శనైశ్చరో లోహితాఙ్గో జ్వలనాఙ్గసమద్యుతిః
ఎడమవైపున శుక్రుడు, కుడివైపున బృహస్పతి నిలిచారు. శనైశ్చరుడు, అంగారకుడు అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ అక్కడ ఉన్నారు.
సమం సమధిరోహన్తః సర్వే తే గగనేచరాః శృఙ్గాణి శనకైర్ఘోరా యుగాన్తావర్తినో గ్రహాః
ఆకాశంలో సంచరించే ఆ భయంకరమైన, యుగాంత సూచించే గ్రహాలు అన్నీ, కొమ్ములపై నెమ్మదిగా ఒకేసారి ఎక్కాయి.
చన్ద్రమాశ్చ సనక్షత్రైర్ గ్రహైః సహ తమోనుదః చరాచరవినాశాయ రోహిణీం నాభ్యనన్దత
చంద్రుడు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలతో కలిసి, చీకటిని తొలగించే వాడు అయినా, జంతువులూ, చెట్లూ నాశనం కావడానికి, రోహిణిని ఆశీర్వదించలేదు.
గృహీతో రాహుణా చన్ద్ర ఉల్కాభిరభిహన్యతే ఉల్కాః ప్రజ్వలితాశ్చన్ద్రే విచరన్తి యథాసుఖమ్
చంద్రుడు రాహువుతో పట్టుబడి, అగ్ని మెరుపులాంటి ఉల్కలు దెబ్బతీశాయి. ఆ మండుతున్న ఉల్కలు చంద్రుని మీద స్వేచ్ఛగా తిరిగాయి.
దేవానామపి యో దేవః సో ఽప్యవర్షత శోణితమ్ అపతన్గగనాదుల్కా విద్యుద్రూపా మహాస్వనాః
దేవతలకు దేవుడైన వాడు కూడా రక్తాన్ని వర్షించెను. ఆకాశం నుంచి మెరుపులా గట్టిగా శబ్దం చేస్తూ ఉల్కలు పడ్డాయి.
అకాలే చ ద్రుమాః సర్వే పుష్పన్తి చ ఫలన్తి చ లతాశ్చ సఫలాః సర్వా యే చాహుర్దైత్యనాశనమ్
కాలానికి తగినప్పుడల్లా కాకుండా, అన్ని చెట్లు పూలు పండ్లు పూసి కాయించాయి. అన్ని వెంటలూ పండ్లతో నిండిపోయాయి. ఇవన్నీ దైత్యుల నాశనానికి సూచనలుగా చెప్పబడతాయి.
ఫలైః ఫలాన్యజాయన్త పుష్పైః పుష్పం తథైవ చ ఉన్మీలన్తి నిమీలన్తి హసన్తి చ రుదన్తి చ
పండ్లలోంచి మరికొన్ని పండ్లు, పువ్వులలోంచి ఇంకొన్ని పువ్వులు పుట్టాయి. అవి వికసించాయి, మూసుకున్నాయి, నవ్వాయి, ఏడ్చాయి కూడా.
విక్రోశన్తి చ గమ్భీరా ధూమయన్తి జ్వలన్తి చ ప్రతిమాః సర్వదేవానాం వేదయన్తి మహద్భయమ్
గంభీరమైన స్వరం కలిగిన విగ్రహాలు అరవడం, పొగలు కక్కడం, మండడం చేశాయి. అన్ని దేవతల విగ్రహాలు పెద్ద భయాన్ని చూపించాయి.
ఆరణ్యైః సహ సంసృష్టా గ్రామ్యాశ్చ మృగపక్షిణః చక్రుః సుభైరవం తత్ర మహాయుద్ధముపస్థితమ్
అడవి జంతువులు, పల్లెటూరి జంతువులు, పక్షులు అన్నీ కలిసిపోయి అక్కడ భయంకరమైన శబ్దాలు చేశాయి. ఆ సమయంలో గొప్ప యుద్ధం దగ్గరపడింది.
నద్యశ్చ ప్రతికూలాని వహన్తి కలుషోదకాః న ప్రకాశన్తి చ దిశో రక్తరేణుసమాకులాః
నదులు తప్పుడు దిశగా ప్రవహించాయి, కలుషితమైన నీరు తీసుకొచ్చాయి. దిక్కులు కనబడకుండా, ఎర్రటి దుమ్ముతో నిండిపోయాయి.
వానస్పత్యో న పూజ్యన్తే పూజనార్హాః కథంచన వాయువేగేన హన్యన్తే భజ్యన్తే ప్రణమన్తి చ
వనమూలికలు పూజకు అర్హమైనా, ఎవరూ వాటిని పూజించలేదు. గాలి వేగానికి అవి కొట్టబడి, విరిగిపోయి, వంగిపోయాయి.
యదా చ సర్వభూతానాం ఛాయా న పరివర్తతే అపరాహ్ణగతే సూర్యే లోకానాం యుగసంక్షయే
ప్రపంచాల యుగాంతంలో, సూర్యుడు మధ్యాహ్నం దాటి పోయినా, అన్ని జీవుల నీడ మారకపోతే అప్పుడు...
తదా హిరణ్యకశిపోర్ దైత్యస్యోపరి వేశ్మనః భాణ్డాగారాయుధాగారే నివిష్టమభవన్మధు
అప్పుడు హిరణ్యకశిపు అనే దైత్యుని మహలులో, భాండాగారంలో, ఆయుధాల గదిలో తేనె కనిపించింది.
అసురాణాం వినాశాయ సురాణాం విజయాయ చ దృశ్యన్తే వివిధోత్పాతా ఘోరా ఘోరనిదర్శనాః
అసురుల నాశనానికి, దేవతల విజయానికి, భయంకరమైన అనేక అపశకునాలు, భయపెట్టే రూపంలో కనిపించాయి.
ఏతే చాన్యే చ బహవో ఘోరోత్పాతాః సముత్థితాః దైత్యేన్ద్రస్య వినాశాయ దృశ్యన్తే కాలనిర్మితాః
ఇవి మాత్రమే కాదు, ఇంకా ఎన్నో ఘోరమైన అపశకునాలు కాలం చేత సృష్టించబడి, దైత్యేంద్రుని నాశనానికి కనిపించాయి.
మేదిన్యాం కమ్పమానాయాం దైత్యేన్ద్రేణ మహాత్మనా మహీధరా నాగగణా నిపేతురమితౌజసః
భూమి కంపించగా, మహాత్ముడైన దైత్యేంద్రుడు, గొప్ప శక్తివంతమైన పర్వతాలు, నాగ గణాలను పడగొట్టాడు.
విషజ్వాలాకులైర్వక్త్రైర్ విముఞ్చన్తో హుతాశనమ్ చతుఃశీర్షాః పఞ్చశీర్షాః సప్తశీర్షాశ్చ పన్నగాః
నాలుగు, అయిదు, ఏడు తలలున్న పాములు, విషంతో మండుతున్న నోళ్ళతో, అగ్ని జ్వాలలు విడిచాయి.
వాసుకిస్తక్షకశ్చైవ కర్కోటకధనంజయౌ ఏలాముఖః కాలియశ్చ మహాపద్మశ్చ వీర్యవాన్
వాసుకి, తక్షకుడు, కర్కోటకుడు, ధనంజయుడు, ఏలాముఖుడు, కాలియుడు, మహాపద్ముడు అనే పరాక్రమవంతులు—
సహస్రశీర్షా నాగో వై హేమతాలధ్వజః ప్రభుః శేషో ఽనన్తో మహాభాగో దుష్ప్రకమ్ప్యః ప్రకమ్పితః
వెయ్యి తలలున్న నాగుడు, బంగారు తాళపత్ర ధ్వజంతో ఉన్న ప్రభువు, శేషుడు, అనంతుడు—వారు ఎంత కదిలించలేనివారైనా, ఆ సమయంలో కంపించిపోయారు.
దీప్తాన్యన్తర్జలస్థాని పృథివీధరణాని చ తదా క్రుద్ధేన మహతా కమ్పితాని సమన్తతః
అప్పుడు, నీళ్లలో ఉండే మండుతున్న భూమిని మోయు శక్తులు, ఆ కోపంతో అన్ని దిశలలో కంపించిపోయాయి.
నాగాస్తేజోధరాశ్చాపి పాతాలతలచారిణః హిరణ్యకశిపుర్దైత్యస్ తదా సంస్పృష్టవాన్మహీమ్
ఆ సమయంలో, తేజస్సుతో నిండిన, పాతాళంలో సంచరించే ఆ నాగులను, హిరణ్యకశిపు అనే దైత్యుడు భూమిని తాకాడు.
సందష్టౌష్ఠపుటః క్రోధాద్ వారాహ ఇవ పూర్వజః నదీ భాగీరథీ చైవ సరయూః కౌశికీ తథా
పెద్దవాడు కోపంతో పెదవులు బిగించి, వరాహంలా కనిపించాడు. భాగీరథి నది, సరయూ, కౌశికీ కూడా అక్కడే ఉన్నాయి.
యమునా త్వథ కావేరీ కృష్ణవేణా చ నిమ్నగా సువేణా చ మహాభాగా నదీ గోదావరీ తథా
తర్వాత యమునా, కావేరి, కృష్ణవేణా, లోతుగా ప్రవహించే సువేణా, మహిమాన్వితమైన గోదావరి నదులు కూడా ఉన్నాయి.
చర్మణ్వతీ చ సిన్ధుశ్చ తథా నదనదీపతిః కమలప్రభవశ్చైవ శోణో మణినిభోదకః
చర్మణ్వతి, సింధు, నదుల అధిపతి, కమలప్రభవ, రత్నాల్లా మెరిసే నీటితో కూడిన శోణ నది కూడా ఉన్నాయి.
నర్మదా శుభతోయా చ తథా వేత్రవతీ నదీ గోమతీ గోకులాకీర్ణా తథా పూర్వసరస్వతీ
నర్మదా శుభ్రమైన నీటితో, అలాగే వేత్రవతి నది, గోమతి, గొర్రెలతో నిండిన గోకులం, పురాతన సరస్వతి కూడా ఉన్నాయి.
మహీ కాలమహీ చైవ తమసా పుష్పవాహినీ జమ్బూద్వీపం రత్నవటం సర్వరత్నోపశోభితమ్
మహీ, కాలమహీ, పుష్పాలను మోసుకొచ్చే తమసా, జంబూద్వీపం, రత్నాలతో అలంకరించబడిన రత్నవట కూడా ఉన్నాయి.
సువర్ణప్రకటం చైవ సువర్ణాకరమణ్డితమ్ మహానదం చ లౌహిత్యం శైలకాననశోభితమ్
బంగారు వెలుగు ప్రసరించే సువర్ణప్రకట, బంగారు గనులతో అలంకరించబడినది; మహానది, పర్వతాలు అరణ్యాలతో అలంకరించబడిన లౌహిత్య నది కూడా ఉన్నాయి.