ఏకం పవిత్రమేకో ఽర్ఘ ఏకః పిణ్డో విధీయతే ఉపతిష్ఠతామిత్యేతద్ దేయం పశ్చాత్తిలోదకమ్
ఒక పవిత్రం, ఒక అర్ఘ్యం, ఒక పిండం ఇవ్వాలి. 'వచ్చి స్వీకరించండి' అని చెప్పి, తరువాత తిలమిశ్రమ నీళ్లు సమర్పించాలి.
స్వదితం వికిరేద్బ్రూయాద్ విసర్గే చాభిరమ్యతామ్ శేషం పూర్వవదత్రాపి కార్యం వేదవిదా పితుః
శేషాన్ని చల్లాలి, 'విడిపోవడంలో ఆనందంగా ఉండాలి' అని చెప్పాలి. మిగతా కార్యాలు కూడా ముందులా వేదపండితుడు తండ్రికోసం చేయాలి.
అనేన విధినా సర్వమ్ అనుమాసం సమాచరేత్ సూతకాన్తాద్ద్వితీయే ఽహ్ని శయ్యాం దద్యాద్విలక్షణామ్
ఈ విధంగా నెల రోజుల పాటు అన్ని కర్మలు చేయాలి. శుద్ధి కాలం ముగిసిన రెండవ రోజున కొత్త మంచం ఇవ్వాలి.
కాఞ్చనం పురుషం తద్వత్ ఫలవస్త్రసమన్వితామ్ సంపూజ్య ద్విజదామ్పత్యం నానాభరణభూషణైః
బంగారు పురుషుని, పండ్లు మరియు వస్త్రాలతో అలంకరించి పూజించాలి. బ్రాహ్మణ దంపతులను వివిధ ఆభరణాలతో సత్కరించాలి.
వృషోత్సర్గం ప్రకుర్వీత దేయా చ కపిలా శుభా ఉదకుమ్భశ్చ దాతవ్యో భక్ష్యభోజ్యసమన్వితః
ఒక వృషభాన్ని విడిచిపెట్టాలి. మంగళకరమైన గోధుమ రంగు ఆవును దానం చేయాలి. తినదగిన పదార్థాలతో కూడిన నీటి కుండ కూడా ఇవ్వాలి.
యావదబ్దం నరశ్రేష్ఠ సతిలోదకపూర్వకమ్ తతః సంవత్సరే పూర్ణే సపిణ్డీకరణం భవేత్
ఓ ఉత్తముడా! సంవత్సరం పొడవునా నువ్వులు కలిపిన నీటిని సమర్పించాలి. సంవత్సరం పూర్తయిన తర్వాత సపిండీకరణం చేయాలి.
సపిణ్డీకరణాదూర్ధ్వం ప్రేతః పార్వణభాగ్భవేత్ వృద్ధిపూర్వేషు యోగ్యశ్చ గృహస్థశ్చ భవేత్తతః
సపిండీకరణం అయిన తర్వాత, ప్రేతాత్మ పక్షదిన బలుల్లో భాగస్వామిగా మారుతుంది. ఆ తరువాత వృద్ధి కర్మలకు కూడా అర్హుడవుతాడు, గృహస్థుడిగా పరిగణించబడతాడు.
సపిణ్డీకరణే శ్రాద్ధే దేవపూర్వం నియోజయేత్ పితౄన్ నివాసయేత్తత్ర పృథక్ప్రేతం వినిర్దిశేత్
సపిండీకరణ శ్రద్ధలో ముందుగా దేవతలకు స్థానం కల్పించాలి. పితృదేవతలను అక్కడ కూర్చోబెట్టాలి. ప్రేతాత్మను వేరుగా గుర్తించాలి.
గన్ధోదకతిలైర్యుక్తం కుర్యాత్పాత్రచతుష్టయమ్ అర్ఘార్థం పితృపాత్రేషు ప్రేతపాత్రం ప్రసేచయేత్
గంధం, నీరు, నువ్వులు కలిపి నాలుగు పాత్రలు సిద్ధం చేయాలి. అర్ఘ్యం కోసం, ప్రేతపాత్రలోని నీటిని పితృపాత్రల్లో కలిపాలి.
తద్వత్సంకల్ప్య చతురః పిణ్డాన్పిణ్డప్రదస్తథా యే సమానా ఇతి ద్వాభ్యామ్ అన్త్యం తు విభజేత్త్రిధా
అలాగే సంకల్పం చేసి, పిండప్రదాతుడు నాలుగు పిండాలను తయారు చేయాలి. 'సమానులు' అని చెప్పాలి. చివరి రెండు పిండాల్లో, చివరిదానిని మూడుగా విభజించాలి.
చతుర్థస్య పునః కార్యం న కదాచిదతో భవేత్ తతః పితృత్వమాపన్నః సర్వతస్తుష్టిమాగతః
నాల్గవ పిండానికి ఇకపై ఎలాంటి కర్మ ఉండదు. ఆ తరువాత, అతడు పితృస్థితిని పొంది, సంపూర్ణ సంతృప్తిని పొందుతాడు.
అగ్నిష్వాత్తాదిమధ్యత్వం ప్రాప్నోత్యమృతముత్తమమ్ సపిణ్డీకరణాదూర్ధ్వం తస్మై తస్మాన్న దీయతే
అతడు అగ్నిష్వాత్తాదుల మధ్యస్థానాన్ని, అత్యుత్తమ అమృతత్వాన్ని పొందుతాడు. సపిండీకరణం అయిన తర్వాత అతనికి ఇంకేమీ ఇవ్వనవసరం లేదు.
పితృష్వేవ తు దాతవ్యం తత్పిణ్డో యేషు సంస్థితః తతః ప్రభృతి సంక్రాన్తావ్ ఉపరాగాదిపర్వసు
ఆ పిండాన్ని ఇప్పుడు అతడు స్థిరమైన పితృదేవతలకు మాత్రమే సమర్పించాలి. ఆ తరువాత నుండి గ్రహణాలు మొదలైన పర్వదినాలలో ఆ స్థానం మారుతుంది.
త్రిపిణ్డమాచరేచ్ఛ్రాద్ధమ్ ఏకోద్దిష్టే మృతే ఽహని ఏకోద్దిష్టం పరిత్యజ్య మృతాహే యః సమాచరేత్
ఒకరు మరణించిన రోజున, మూడు పిండాలతో శ్రద్ధ చేయాలి. ఒక్క పిండ శ్రద్ధను వదిలిపెట్టి, మరణదినాన చేసే వారు—
సదైవ పితృహా స స్యాన్ మాతృభ్రాతృవినాశకః మృతాహే పార్వణం కుర్వన్ నధో ఽధో యాతి మానవః
అతడు ఎప్పుడూ పితృహంతకుడవుతాడు, తల్లి, అన్నదమ్ములను నాశనం చేసే వాడవుతాడు. మరణదినాన పక్షశ్రద్ధ చేసిన మనిషి దిగజారుతూనే ఉంటాడు.
సంపృక్తేష్వాకులీభావః ప్రేతేషు తు గతో భవేత్ ప్రతిసంవత్సరం తస్మాద్ ఏకోద్దిష్టం సమాచరేత్
ప్రేతాత్మలు కలిసిపోతే గందరగోళం కలుగుతుంది. అందువల్ల ప్రతి సంవత్సరం ఒక్క పిండ శ్రద్ధ చేయాలి.
యావదబ్దం తు యో దద్యాద్ ఉదకుమ్భం విమత్సరః ప్రేతాయాన్నసమాయుక్తం సో ఽశ్వమేధఫలం లభేత్
ఎవరైనా అసూయ లేకుండా, సంవత్సరం పాటు ప్రేతాత్మ కోసం అన్నంతో కూడిన నీటి కుండను ఇస్తే, అతడికి అశ్వమేధయాగ ఫలం లభిస్తుంది.
ఆమశ్రాద్ధం యదా కుర్యాద్ విధిజ్ఞః శ్రాద్ధదస్తదా తేనాగ్నౌకరణం కుర్యాత్ పిణ్డాంస్తేనైవ నిర్వపేత్
విధిని తెలిసినవాడు ఆమశ్రద్ధ చేయగానే, అగ్నికర్యం చేసి, పిండాలను కూడా అలాగే సమర్పించాలి.
త్రిభిః సపిణ్డీకరణే అశేషత్రితయే పితా యదా ప్రాప్స్యతి కాలేన తదా ముచ్యేత బన్ధనాత్
సపిండీకరణంలో తండ్రి మూడు వంశాల్లో పూర్తిగా కలిసినప్పుడు, కాలక్రమంలో అతడు బంధనాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
ముక్తో ఽపి లేపభాగిత్వం ప్రాప్నోతి కుశమార్జనాత్ లేపభాజశ్చతుర్థాద్యాః పిత్రాద్యాః పిణ్డభాగినః పిణ్డదః సప్తమస్తేషాం సాపిణ్డ్యం సాప్తపౌరుషమ్
విముక్తుడైనా, కుశతో శుద్ధి చేసినందున మిగిలిన భాగంలో వాటా పొందుతాడు. నాల్గవ పితృ మొదలుకొని, పిండాలను పంచుకునే వారు మిగిలిన వాటా పొందుతారు. ఏడవవాడు పిండప్రదాత. ఇది ఏడుతరాల వరకు సంబంధం.
కథం కవ్యాని దేయాని హవ్యాని చ జనైరిహ గచ్ఛన్తి పితృలోకస్థాన్ ప్రాపకః కో ఽత్ర గద్యతే
ఇక్కడ మనుషులు ఇచ్చే పిండప్రదానాలు, హవిస్సులు ఎలా పితృలోకానికి చేరుతాయో, వాటికి మధ్యవర్తి ఎవరో చెప్పండి.
యది మర్త్యో ద్విజో భుఙ్క్తే హూయతే యది వానలే శుభాశుభాత్మకైః ప్రేతైర్ దత్తం తద్భుజ్యతే కథమ్
బ్రాహ్మణుడు తినినా, లేక అగ్నికి హోమమైనా, మంచి చెడు కలిసిన పితృదేవతలకు ఇచ్చిన దానం వాళ్లకు ఎలా అందుతుంది?
వసూన్వదన్తి చ పితౄన్ రుద్రాంశ్చైవ పితామహాన్ ప్రపితామహాంస్తథాదిత్యాన్ ఇత్యేవం వైదికీ శ్రుతిః
వేదంలో వసువులను పితృదేవతలు అంటారు, రుద్రులను పితామహులు, ప్రపితామహులు, ఆదిత్యులను కూడా అలాగే పిలుస్తారు.
నామ గోత్రం పితౄణాం తు ప్రాపకం హవ్యకవ్యయోః శ్రాద్ధస్య మన్త్రాః శ్రద్ధా చ ఉపయోజ్యాతిభక్తితః
పితృదేవతల పేరు, గోత్రం చెప్పడం, శ్రాద్ధ మంత్రాలు, విశ్వాసంతో చేసిన భక్తి—ఇవి అన్నీ హవిస్సులకు, పిండప్రదానాలకు మార్గం.
అగ్నిష్వాత్తాదయస్తేషామ్ ఆధిపత్యే వ్యవస్థితాః నామగోత్రకాలదేశా భవాన్తరగతానపి
అగ్నిష్వాత్తులు మొదలైనవారు పితృదేవతలకు అధిపతులుగా ఉంటారు. పేరు, గోత్రం, కాలం, ప్రదేశం చెప్పడం వల్ల ఇతర జన్మల్లో ఉన్న పితృదేవతలకూ అర్పణలు చేరుతాయి.
ప్రాణినః ప్రీణయన్త్యేతే తదాహారత్వమాగతాన్ దేవో యది పితా జాతః శుభకర్మానుయోగతః
ఆహారం కోసం ఆ రూపాలు ధరించిన ప్రాణులకు ఇవి సంతృప్తిని ఇస్తాయి. మంచి పనుల వల్ల తండ్రి దేవతగా మారితే,
తస్యాన్నమమృతం భూత్వా దివ్యత్వే ఽప్యనుగచ్ఛతి దైత్యత్వే భోగరూపేణ పశుత్వే చ తృణం భవేత్
ఆయనకు ఆహారం అమృతంగా మారి దేవతలలో ఉన్నా వెంటనే చేరుతుంది. దానవుడైతే అనుభవంగా, జంతువైతే మేతగా మారుతుంది.
శ్రాద్ధాన్నం వాయురూపేణ సర్పత్వే ఽప్యుపతిష్ఠతి పానం భవతి యక్షత్వే రాక్షసత్వే తథామిషమ్
శ్రాద్ధంలో ఇచ్చిన అన్నం గాలిలా సర్పరూపంలో ఉన్నవారికి చేరుతుంది. యక్షుడైతే పానీయంగా, రాక్షసుడైతే మాంసంగా మారుతుంది.
దనుజత్వే తథా మాయా ప్రేతత్వే రుధిరోదకమ్ మనుష్యత్వే ఽన్నపానాని నానాభోగరసం భవేత్
దానవుడైతే మాయగా, ప్రేతరూపంలో రక్తం, నీళ్ళుగా, మనిషిగా ఉన్నప్పుడు రకరకాల భోజనాలు, పానీయాలుగా అనుభూతి కలిగిస్తుంది.
రతిశక్తిః స్త్రియః కాన్తా భోజ్యం భోజనశక్తితా దానశక్తిః సవిభవా రూపమారోగ్యమేవ చ
ఆనందం అనుభవశక్తి, స్త్రీలు ప్రియమైనవారు, భోజనం తినే శక్తి, దానం ధనంతో కూడిన దాతృత్వం, అందం, ఆరోగ్యం కూడా ఇస్తాయి.