తేనాపూర్యత తాన్దేవాంస్ తత్తత్కాయవిభేదతః విపాట్య జఠరం తేషాం వీర్యం మాహేశ్వరం తతః
దాంతో, ఆ దేవతలందరూ తమ శరీర విభాగాల ప్రకారం నిండిపోయారు; వారి కడుపు చీల్చి, మహేశ్వరుని వీర్యం బయటకు వచ్చింది.
నిష్క్రాన్తే తప్తహేమాభం వితతం శంకరాశ్రమే తస్మిన్సరో మహజ్జాతం విమలం బహుయోజనమ్
అది వెలువడినప్పుడు, కరిగిన బంగారం వలె ప్రకాశిస్తూ, శంకరుని ఆశ్రమంలో విస్తరించి, అక్కడ విశాలమైన, నిర్మలమైన సరస్సు ఏర్పడింది.
ప్రోత్ఫుల్లహేమకమలం నానావిహగనాదితమ్ తచ్ఛ్రుత్వా తు తతో దేవీ హేమద్రుమమహాజలమ్
పుష్పించిన బంగారు కమలాలతో, అనేక పక్షుల కిలకిలారావాలతో ఆ సరస్సు నిండిపోయింది. అది విని, దేవి ఆ బంగారు చెట్ల గొప్ప సరస్సు వద్దకు వెళ్లింది.
జగామ కౌతుకావిష్టా తత్సరః కనకామ్బుజమ్ తత్ర కృత్వా జలక్రీడాం తదబ్జకృతశేఖరా
ఆ బంగారు కమలాల సరస్సును ఆసక్తితో చూసేందుకు ఆమె వెళ్లింది; అక్కడ నీటిలో ఆడుకొని, ఆ కమలాలతో తలపాగా అలంకరించుకుంది.
ఉపవిష్టా తతస్తస్య తీరే దేవీ సఖీయుతా పాతుకామా చ తత్తోయం స్వాదు నిర్మలపఙ్కజమ్
ఆమె తన స్నేహితులతో కలిసి ఆ తీరంలో కూర్చొని, తాగాలనే కోరికతో, అక్కడ ఉన్న తీయగా, నిర్మలంగా, కమలాలతో అలంకరించబడిన నీటిని చూసింది.
అపశ్యత్కృత్తికాః స్నాతాః షడర్కద్యుతిసంనిభాః పద్మపత్రే తు తద్వారి గృహీత్వోపస్థితా గృహమ్
ఆమె ఆ నీటిని కమలదళంపై తీసుకుని ఇంటికి తీసుకెళ్తున్న ఆరు కృత్తికలను, స్నానం చేసి ఆరు సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ ఉన్న వారిని చూసింది.
హర్షాదువాచ పశ్యామి పద్మపత్రే స్థితం పయః తతస్తా ఊచురఖిలం కృత్తికా హిమశైలజామ్
ఆమె ఆనందంతో, 'కమలదళంపై పాలను చూస్తున్నాను' అని చెప్పింది. అప్పుడు కృత్తికలు హిమవంతుని కుమార్తెకు అన్నీ వివరంగా చెప్పారు.
దాస్యామో యది తే గర్భః సమ్భూతో యో భవిష్యతి సో ఽస్మాకమపి పుత్రః స్యాద్ అస్మన్నామ్నా చ వర్తతామ్ భవేల్లోకేషు విఖ్యాతః సర్వేష్వపి శుభాననే
నీకు ఒక బిడ్డ పుట్టితే, అతడిని నీకే ఇస్తాము. కానీ అతడు మాకు కూడా కుమారుడిగా, మా పేర్లతో, అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందాలి, ఓ మంగళకరమైనవాడా.
ఇత్యుక్తోవాచ గిరిజా కథం మద్గాత్రసంభవః సర్వైరవయవైర్యుక్తో భవతీభ్యః సుతో భవేత్
అప్పుడు గిరిజా, 'నా శరీరంలో పుట్టిన, అన్ని అవయవాలు కలిగిన కుమారుడు మీ అందరిదిగా ఎలా అవుతాడు?' అని ప్రశ్నించింది.
తతస్తాం కృత్తికా ఊచుర్ విధాస్యామో ఽస్య వై వయమ్ ఉత్తమాన్యుత్తమాఙ్గాని యద్యేవం తు భవిష్యతి
అప్పుడు కృత్తికలు, 'మేమే అతనికి ఉత్తమమైన అవయవాలు ఇస్తాము; అలా అయితే అలా జరగనివ్వు' అని చెప్పారు.
ఉక్తా వై శైలజా ప్రాహ భవత్వేవమనిన్దితాః తతస్తా హర్షసమ్పూర్ణాః పద్మపత్రస్థితం పయః
అప్పుడు హిమవంతుని కుమార్తె, 'అలా జరగనీ, ఓ నిందలేని వారూ,' అని అంగీకరించింది. ఆ ఆనందంతో, వారు కమలదళంపై ఉన్న పాలను ఆమెకు ఇచ్చారు.
తస్యై దదుస్తయా చాపి తత్పీతం క్రమశో జలమ్ పీతే తు సలిలే తస్మింస్ తతస్తస్మిన్సరోవరే
వారు ఆ పాలను ఆమెకు ఇచ్చారు. ఆమె ఆ నీటిని క్రమంగా తాగింది. ఆమె ఆ నీటిని తాగిన తరువాత, ఆ సరస్సులో,
విపాట్య దేవ్యాశ్చ తతో దక్షిణాం కుక్షిముద్గతః నిశ్చక్రామాద్భుతో బాలః సర్వలోకవిభాసకః
ఆ దేవి తన కుడి ప్రక్కను చీల్చి, అక్కడినుంచి అద్భుతమైన, అన్ని లోకాలను ప్రకాశింపజేసే బాలుడు బయటకు వచ్చాడు.
ప్రభాకరప్రభాకారః ప్రకాశకనకప్రభః గృహీతనిర్మలోదగ్రశక్తిశూలః షడాననః
అతడు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, బంగారంలా మెరిసిపోతూ, నిర్మలమైన, పదునైన శక్తి ఆయుధాన్ని పట్టుకొని, ఆరు ముఖాలతో వెలిగిపోతున్నాడు.
దీప్తో మారయితుం దైత్యాన్ కుత్సితాన్కనకచ్ఛవిః ఏతస్మాత్కారణాద్దైవః కుమారశ్చాపి సో ఽభవత్
అతడు దుష్ట దానవులను సంహరించేందుకు ప్రకాశిస్తూ, బంగారు వర్ణంతో వెలిగిపోతూ, దైవ సంకల్పంతో కుమారుడిగా జన్మించాడు.
వామం విదార్య నిష్క్రాన్తః సుతో దేవ్యాః పునః శిశుః స్కన్దాచ్చ వదనే వహ్నేః శుక్రాత్సువదనో ఽరిహా
మళ్లీ, ఆమె ఎడమ ప్రక్కను చీల్చి, అక్కడినుంచి కుమారుడు శిశువుగా బయటకు వచ్చాడు. స్కందుని నోటిలోనుంచి, అగ్నికి బీజంలా, శత్రువులను సంహరించేవాడు, అందమైన ముఖంతో జన్మించాడు.
కృత్తికామేలనాదేవ శాఖాభిః సవిశేషతః శాఖాభిధాః సమాఖ్యాతాః షట్సు వక్త్రేషు విస్తృతాః
కృత్తికలతో కలయిక వల్ల, అతడికి 'శాఖ' అనే పేరు వచ్చింది. ఆ పేరు అతని ఆరు ముఖాలలో విస్తరించింది.
యతస్తతో విశాఖో ఽసౌ ఖ్యాతో లోకేషు షణ్ముఖః స్కన్దో విశాఖః షడ్వక్త్రః కార్తికేయశ్చ విశ్రుతః
అందువల్ల అతడు లోకాల్లో విశాఖ, షణ్ముఖుడు, స్కందుడు, విశాఖుడు, షడ్వక్త్రుడు, కార్తికేయుడు అని ప్రసిద్ధి చెందాడు.
చైత్రస్య బహులే పక్షే పఞ్చదశ్యాం మహాబలౌ సమ్భూతావర్కసదృశౌ విశాలే శరకాననే
చైత్రమాసంలో బహుళ పక్షంలో పండుగ పది రోజున, రెండు మహాబలులు, సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, విశాలమైన శరవనంలో జన్మించారు.
చైత్రస్యైవ సితే పక్షే పఞ్చమ్యాం పాకశాసనః బాలకాభ్యాం చకారైకం మత్వా చామరభూతయే
అదే చైత్రమాసంలో శుక్ల పక్షంలో ఐదవ రోజున, పాకశాసనుడు ఆ ఇద్దరు బాలురను నాయకులుగా భావించి, ఒక మహోత్సవాన్ని నిర్వహించాడు.
తస్యామేవ తతః షష్ఠ్యామ్ అభిషిక్తో గుహః ప్రభుః సర్వైరమరసంఘాతైర్ బ్రహ్మేన్ద్రోపేన్ద్రభాస్కరైః
ఆరవ రోజున, గుహుడు బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు, భాస్కరుడు మరియు అమరులందరి చేత ప్రభువుగా అభిషేకించబడ్డాడు.
గన్ధమాల్యైః శుభైర్ధూపైస్ తథా క్రీడనకైరపి ఛత్రైశ్చామరజాలైశ్చ భూషణైశ్చ విలేపనైః
సువాసన గల పుష్పమాలలు, మంగళకరమైన ధూపాలు, బొమ్మలు, గొడుగులు, చామరాలు, అలంకారాలు, లేపనాలు ఇలా అన్ని వస్తువులతో అతడిని అలంకరించారు.
అభిషిక్తో విధానేన యథావత్షణ్ముఖః ప్రభుః సుతామస్మై దదౌ శక్రో దేవసేనేతి విశ్రుతామ్
విధిగా అభిషేకం చేయబడిన ఆరు ముఖాల ప్రభువుకు, ఇంద్రుడు దేవసేన అనే ప్రసిద్ధ కుమార్తెను ఇచ్చాడు.
పత్న్యర్థం దేవదేవస్య దదౌ విష్ణుస్తదాయుధమ్ యక్షాణాం దశలక్షాణి దదావస్మై ధనాధిపః
దేవతల అధిపతికి భార్య కోసం, విష్ణువు తన ఆయుధాన్ని ఇచ్చాడు. ధనాధిపతి లక్షల యక్షులను అతనికి సమర్పించాడు.
దదౌ హుతాశనస్తేజో దదౌ వాయుశ్చ వాహనమ్ దదౌ క్రీడనకం త్వష్టా కుక్కుటం కామరూపిణమ్ ఏవం సురాస్తు తే సర్వే పరివారమనుత్తమమ్
అగ్ని తన తేజస్సును ఇచ్చాడు, వాయువు వాహనాన్ని ఇచ్చాడు, త్వష్టా ఆటబొమ్మగా కావలసిన రూపం ధరించే కోడిని ఇచ్చాడు. ఇలా అందరు దేవతలు అతనికి అపూర్వమైన పరివారాన్ని ఇచ్చారు.
దదుర్ముదితచేతస్కాః స్కన్దాయాదిత్యవర్చసే
ఆదిత్యుల వంటి తేజస్సుతో ఉన్న స్కందుడికి, ఆనందంతో ఉన్న హృదయాలతో వారు వరాలు ఇచ్చారు.
జానుభ్యామవనౌ స్థిత్వా సురసంఘాస్తమస్తువన్ స్తోత్రేణానేన వరదం షణ్ముఖం ముఖ్యశః సురాః
దేవతల సమూహం భూమిపై మోకాళ్లపై కూర్చుని, వరదాత అయిన ఆరు ముఖాల దేవుణ్ణి ఈ స్తోత్రంతో స్తుతించారు.
నమః కుమారాయ మహాప్రభాయ స్కన్దాయ చ స్కన్దితదానవాయ నవార్కవిద్యుద్ద్యుతయే నమో ఽస్తుతే నమో ఽస్తు తే షణ్ముఖ కామరూప
కుమార స్వామికి, మహాతేజస్సుతో ఉన్నవారికి, దానవులను సంహరించేవారికి, కొత్తగా ఉదయించిన సూర్యుని తేజస్సుతో ఉన్నవారికి, ఆరు ముఖాల కామరూపుడైన నీకు నమస్కారం.
పినద్ధనానాభరణాయ భర్త్రే నమో రణే దానవదారణాయ నమో ఽస్తు తే ఽర్కప్రతిమప్రభాయ నమో ఽస్తు గుహ్యాయ గుహాయ తుభ్యమ్
బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడినవారికి, యుద్ధంలో అధిపతిగా ఉన్నవారికి, దానవులను నశింపజేసేవారికి, సూర్యుని తేజస్సుతో ఉన్నవారికి, రహస్యమైన గుహ స్వామికి నమస్కారం.
నమో ఽస్తు త్రైలోక్యభయాపహాయ నమో ఽస్తు తే బాల కృపాపరాయ నమో విశాలామలలోచనాయ నమో విశాఖాయ మహావ్రతాయ
మూడు లోకాల భయాన్ని తొలగించేవారికి నమస్కారం, బాలుడవై అపారమైన కరుణ కలిగినవారికి నమస్కారం, విశాలమైన నిర్మలమైన కళ్లతో ఉన్నవారికి నమస్కారం, విశాఖ మహావ్రతధారికి నమస్కారం.