నర్మవాదీ భవిష్యామి జహి కోపం శుచిస్మితే శిరసా ప్రణతశ్చాహం రచితస్తే మయాఞ్జలిః
నేను కొంత సరదాగా మాట్లాడతాను. శుచిస్మితే, నీ కోపాన్ని విడిచిపెట్టు. తలవంచి, నా చేతులతో నమస్కారం చేసి నీకు వందనం చేశాను.
స్నేహేనాప్యవమానేన నిన్దితేనైతి విక్రియామ్ తస్మాన్న జాతు రుష్టస్య నర్మస్పృష్టో జనః కిల
ప్రేమ, అవమానం, నింద — ఇవన్నీ మనసులో కలకలం కలిగిస్తాయి. అందుకే, సరదాగా మాట్లాడినప్పుడు ఎవరూ కోపపడకూడదు అంటారు.
అనేకైశ్చాటుభిర్దేవీ దేవేన ప్రతిబోధితా కోపం తీవ్రం న తత్యాజ సతీ మర్మణి ఘట్టితా
దేవుడు ఎన్నో మధురమైన మాటలతో దేవిని ఒప్పించినా, సతీ గాఢంగా బాధపడి, తీవ్రమైన కోపాన్ని విడిచిపెట్టలేదు.
అవష్టబ్ధమ్ అథాస్ఫాల్య వాసః శంకరపాణినా విపర్యస్తాలకా వేగాద్ యాతుమైచ్ఛత శైలజా
ఆ సమయంలో శంకరుడు ఆమె వస్త్రాన్ని పట్టుకున్నాడు, ఆమె జుట్టు అల్లకల్లోలంగా ఉంది. పర్వతకన్యా త్వరగా అక్కడినుంచి వెళ్లిపోవాలని ఆశించింది.
తస్యా వ్రజన్త్యాః కోపేన పునరాహ పురాన్తకః సత్యం సర్వైరవయవైః సుతాసి సదృశీ పితుః
ఆమె కోపంతో వెళ్లిపోతుండగా, పురాంతకుడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'నిజంగా, అమ్మా, నీవు అన్ని విషయాల్లో నీ తండ్రిని పోలి ఉన్నావు.'
హిమాచలస్య శృఙ్గైస్తైర్ మేఘజాలాకులైర్నభః తథా దురవగాహ్యేభ్యో హృదయేభ్యస్తవాశయః
హిమాచల శిఖరాలు మేఘాలతో ఆకాశాన్ని కమ్మినట్లే, నీ మనసు కూడా అంతులేని లోతుగా ఉంది.
కాఠిన్యాఙ్కస్త్వమస్మభ్యం వనేభ్యో బహుధా గతా కుటిలత్వం చ వర్త్మభ్యో దుఃసేవ్యత్వం హిమాదపి సంక్రాన్తిం సర్వదైవేతి తన్వఙ్గి హిమశైలరాట్
నీవు అడవుల నుంచి కఠినతను, మార్గాల నుంచి వంకరతను, మంచు నుంచి చేరుకోలేనితనాన్ని, పర్వతరాజు నుంచి శీతలతను ఎప్పుడూ తీసుకున్నావు, సన్నని రూపవతి.
ఇత్యుక్తా సా పునః ప్రాహ గిరిశం శైలజా తదా కోపకమ్పితమూర్ధా చ ప్రస్ఫురద్దశనచ్ఛదా
ఇలా అన్న తర్వాత, శైలజా శివునికి సమాధానం చెప్పింది. ఆమె తల కోపంతో కంపించిపోతూ, పళ్లను బిగిపట్టి మాట్లాడింది.
మా సర్వాన్దోషదానేన నిన్దాన్యాన్గుణినో జనాన్ తవాపి దుష్టసంపర్కాత్ సంక్రాన్తం సర్వమేవ హి
ప్రతి తప్పును మంచి వాళ్లపై నిందించవద్దు. నీకు వచ్చిన దోషాలన్నీ నీ చెడు స్నేహితుల వల్లే వచ్చాయి.
వ్యాలేభ్యో ఽనేకజిహ్వత్వం భస్మనా స్నేహబన్ధనమ్ హృత్కాలుష్యం శశాఙ్కాత్తు దుర్బోధిత్వం వృషాదపి
నీవు పాముల నుంచి అనేక నాలుకలను, బస్మం వల్ల మమకారాన్ని, చంద్రుని వల్ల హృదయంలో మలినతను, వృషభం వల్ల అర్థం కానితనాన్ని పొందావు.
తథా బహు కిముక్తేన అలం వాచా శ్రమేణ తే శ్మశానవాసాన్ నిర్భీస్ త్వం నగ్నత్వాన్న తవ త్రపా నిర్ఘృణత్వం కపాలిత్వాద్ దయా తే విగతా చిరమ్
ఇంకా ఎంత చెప్పాలి? నీ మాటలు వినడం విసుగుగా ఉంది. నీవు శ్మశానాల్లో నిర్భయంగా ఉంటావు, నగ్నంగా ఉండి సిగ్గు పడవు, కపాలాన్ని ధరించి, చాలా కాలంగా దయను విడిచిపెట్టావు.
ఇత్యుక్త్వా మన్దిరాత్తస్మాన్ నిర్జగామ హిమాద్రిజా
ఇలా చెప్పి, హిమాచల కుమార్తె ఆ మందిరం నుండి బయటకు వెళ్లిపోయింది.
తస్యాం వ్రజన్త్యాం దేవేశగణైః కిలకిలో ధ్వనిః క్వ మాతర్గచ్ఛసి త్యక్త్వా రుదన్తో ధావితాః పునః
ఆమె వెళ్లిపోతుండగా, దేవతల గణాలు ఏడుస్తూ, 'అమ్మా, మమ్మల్ని వదిలి ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?' అని అరుస్తూ, ఆమె వెంట పరుగెత్తారు.
విష్టభ్య చరణౌ దేవ్యా వీరకో బాష్పగద్గదమ్ ప్రోవాచ మాతః కింత్వేతత్ క్వ యాసి కుపితాన్తరా
దేవి పాదాల దగ్గర నిలబడి, వీరకుడు కన్నీళ్లతో గొంతు కడిగి, 'అమ్మా, ఇది ఏమిటి? నీవు కోపంతో ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?' అని అడిగాడు.
అహం త్వామనుయాస్యామి వ్రజన్తీం స్నేహవర్జితామ్ నో చేత్పతిష్యే శిఖరాత్ తపోనిష్ఠే త్వయోజ్ఝితః
'నీవు ప్రేమ లేకుండా వెళ్తున్నా, నేను నీ వెంట వస్తాను. లేకపోతే, నీ వల్ల విడిచిపడితే, ఈ శిఖరం మీద నుంచి దూకేస్తాను.'
ఉన్నామ్య వదనం దేవీ దక్షిణేన తు పాణినా ఉవాచ వీరకం మాతా శోకం పుత్రక మా కృథాః
తన కుడి చేతితో ముఖాన్ని పైకి లేపి, దేవి వీరకునితో, 'బిడ్డా, దుఃఖించవద్దు,' అని చెప్పింది.
శైలాగ్రాత్పతితుం నైవ న చాగన్తుం మయా సహ యుక్తం తే పుత్ర వక్ష్యామి యేన కార్యేణ తచ్ఛృణు
పర్వత శిఖరానుండి పడిపోవడం గానీ, నాతో పాటు రావడం గానీ నీకు తగదు, నా కుమారా. దీనికి కారణం ఏమిటో నేను చెబుతాను, విను.
కృష్ణేత్యుక్త్వా హరేణాహం నిన్దితా చాప్యనిన్దితా సార్హం తపః కరిష్యామి యేన గౌరీత్వమాప్నుయామ్
హరి నన్ను 'కృష్ణా' అని పిలిచినందుకు నేను అపహాస్యం కూడా అయ్యాను, అవమానం కాకపోయాను కూడా. అందుకే, నేను గౌరీ స్థితిని పొందేందుకు తపస్సు చేయబోతున్నాను.
ఏష స్త్రీలమ్పటో దేవో యాతాయాం మయ్యనన్తరమ్ ద్వారరక్షా త్వయా కార్యా నిత్యం రన్ధ్రాన్వవేక్షిణా
ఈ దేవుడు స్త్రీల పట్ల ఆకర్షణ కలవాడు. నేను వెళ్ళిన తర్వాత నువ్వు ఎప్పుడూ ద్వారం కాపాడుతూ, ఎక్కడైనా లోపం ఉందా అని జాగ్రత్తగా చూడాలి.
యథా న కాచిత్ ప్రవిశేద్ యోషిదత్ర హరాన్తికమ్ దృష్ట్వా పరాంస్త్రియం చాత్ర వదేథా మమ పుత్రక
ఇక్కడ హరుడి దగ్గరకు ఏ స్త్రీ కూడా రాకుండా చూడాలి. ఇంకెవరైనా స్త్రీని ఇక్కడ చూస్తే, నన్ను వెంటనే తెలియజేయాలి, నా కుమారుడా.
శీఘ్రమ్ ఏవ కరిష్యామి యథాయుక్తమ్ అనన్తరమ్ ఏవమస్త్వితి దేవీం స వీరకః ప్రాహ సాంప్రతమ్
తర్వాత అవసరమైనదాన్ని నేను త్వరగా చేస్తాను. 'అలా జరుగనీ' అని చెప్పి ఆ బాలుడు ఆ సమయానికి దేవిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
మాతురాజ్ఞామృతాహ్లాదప్లావితాఙ్గో గతజ్వరః జగామ కక్షాం సంద్రష్టుం ప్రణిపత్య చ మాతరమ్
తల్లి ఆజ్ఞ అనుగ్రహంతో ఆనందంలో మునిగిపోయి, తన వ్యాకులత పోయి, తల్లిని నమస్కరించి, ఆమెను చూడటానికి తోటకు వెళ్లాడు.
దేవీం సాపశ్యద్ ఆయాన్తీం సఖీం మాతుర్విభూషితామ్ కుసుమమోదినీం నామ తస్య శైలస్య దేవతామ్
అతడు తన తల్లి సఖిగా, అలంకారాలతో, 'కుసుమమోదినీ' అనే పేరుతో, ఆ పర్వతానికి దేవతగా వచ్చిన దేవిని చూశాడు.
సాపి దృష్ట్వా గిరిసుతాం స్నేహవిక్లవమానసా క్వ పుత్రి గచ్ఛసీత్యుచ్చైర్ ఆలిఙ్గ్యోవాచ దేవతా
ఆమె కూడా పర్వత కుమార్తెను చూసి, ప్రేమతో మనసు తడిసి, ఆమెను ఆలింగనం చేసి, 'ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు కుమార్తె?' అని పెద్దగా అడిగింది.
సా చాస్యై సర్వమాచఖ్యౌ శంకరాత్కోపకారణమ్ పునశ్చోవాచ గిరిజా దేవతాం మాతృసంమతామ్
ఆమె శంకరుడిపై కోపానికి కారణం అన్నీ ఆ దేవతకు చెప్పింది. మళ్లీ గిరిజా, తల్లి సమ్మతమైన ఆ దేవతతో మాట్లాడింది.
నిత్యం శైలాధిరాజస్య దేవతా త్వమనిన్దితే సర్వతః సంనిధానం తే మమ చాతీవ వత్సలా
నిందలేని వాడివి, నీవు ఎప్పుడూ పర్వతాధిపతికి దేవతవే. నీవు నాకు అన్ని విధాలా ఎంతో ప్రియమైనవాడివి.
అతస్తుతే ప్రవక్ష్యామి యద్విధేయం తదా ధియా అన్యస్త్రీసంప్రవేశస్తు త్వయా రక్ష్యః ప్రయత్నతః
అందుకే, ఏం చేయాలో నేను నీకు చెబుతాను. ఇంకెవరైనా స్త్రీ లోపలికి రాకుండా నీవు జాగ్రత్తగా కాపాడాలి.
రహస్యత్ర ప్రయత్నేన చేతసా సతతం గిరౌ పినాకినః ప్రవిష్టాయాం వక్తవ్యం మే త్వయానఘే
నేను పర్వతంపై రహస్య తపస్సులో ఉండగా, పినాకిని ఇంట్లో ఎవరో ప్రవేశిస్తే, నీవు వెంటనే నన్ను తెలియజేయాలి, పాపరహితురాలా.
తతో ఽహం సంవిధాస్యామి యత్కృత్యం తదనన్తరమ్ ఇత్యుక్తా సా తథేత్యుక్త్వా జగామ స్వగిరిం శుభమ్
తర్వాత ఏం చేయాలో నేను చూసుకుంటాను. ఇలా చెప్పగా, ఆమె 'అలా జరుగనీ' అని సమాధానం చెప్పి, తన పర్వతానికి వెళ్ళింది.
ఉమాపి పితురుద్యానం జగామాద్రిసుతా ద్రుతమ్ అన్తరిక్షం సమావిశ్య మేఘమాలామివ ప్రభా
ఉమా, పర్వత కుమార్తె, వెంటనే తన తండ్రి తోటలోకి ప్రవేశించింది. ఆమె కాంతి ఆకాశాన్ని మేఘాల మాలలా అలంకరించింది.