ఇత్యుక్తా గిరిజా తేన ముక్తకణ్ఠా పినాకినా ఉవాచ కోపరక్తాక్షీ భ్రుకుటీకుటిలాననా
అలా ఆయన పలికినపుడు, గిరిజా గొంతు విప్పి సమాధానం చెప్పింది; ఆమె కన్నులు కోపంతో ఎర్రబడి, ముఖం కోపంతో ముడుచుకుంది.
స్వకృతేన జనః సర్వో జాడ్యేన పరిభూయతే అవశ్యమర్థీ ప్రాప్నోతి ఖణ్డనాం జనమణ్డలే
ప్రతి మనిషి తన చర్యల వల్ల మాంద్యానికి లోనవుతాడు; ఏదైనా కోరేవాడు తప్పకుండా జనంలో అపహాస్యం ఎదుర్కొంటాడు.
తపోభిర్దీర్ఘచరితైర్ యచ్చ ప్రార్థితవత్యహమ్ తస్యా మే నియతస్త్వేష హ్య్ అవమానః పదే పదే
నేను దీర్ఘకాలం తపస్సు చేసి కోరుకున్నది, ప్రతి అడుగులో అవమానమే ఎదురవుతోంది.
నైవాస్మి కుటిలా శర్వ విషమా నైవ ధూర్జటే సవిషయస్త్వం గతః ఖ్యాతిం వ్యక్తదోషాకరాశ్రయః
శర్వా, నేను వక్రంగా లేను; ధూర్జటి, నేను కఠినంగా లేను. నువ్వే ఇంద్రియాల వశమై, ఖ్యాతి కోసం, లోపాల ఆశ్రయాన్ని వెతుకుతున్నావు.
నాహం పూష్ణో ఽపి దశనా నేత్రే చాస్మి భగస్య హి ఆదిత్యశ్చ విజానాతి భగవాన్ద్వాదశాత్మకః
నేను పుషణుని పళ్లలో లేను, భగుడి కళ్లలోను లేను; ద్వాదశాత్మకుడైన సూర్యదేవుడు దీనిని తెలుసు, ప్రభూ.
మూర్ధ్ని శూలం జనయసి స్వైర్దోషైర్మామధిక్షిపన్ యస్త్వం మామాహ కృష్ణేతి మహాకాలేతి విశ్రుతః
నువ్వు నీ లోపాలతో నన్ను నిందిస్తూ, నా తలపై త్రిశూలం పెడతావు; నన్ను కృష్ణా, మహాకాళి అని పిలుస్తావు, నేను అందరికీ ప్రసిద్ధురాలిని.
యాస్యామ్యహం పరిత్యక్త్వా చాత్మానం తపసా గిరిమ్ జీవన్త్యా నాస్తి మే కృత్యం ధూర్తేన పరిభూతయా
నేను నన్ను వదిలేసి, పర్వతంపై తపస్సు చేస్తూ వెళ్లిపోతాను; మోసపోయిన స్త్రీకి బ్రతికుండగా ఇంకేం చేయదగిన పని లేదు.
నిశమ్య తస్యా వచనం కోపతీక్ష్ణాక్షరం భవః ఉవాచావిష్టసంభ్రాన్తిప్రణయోన్మిశ్రయా గిరా
ఆమె కోపంతో పదాలు పలికిన మాటలు వినగానే, భవుడు ఆందోళనతో కలిసిన ప్రేమతో సమాధానం చెప్పాడు.
అనాత్మజ్ఞాసి గిరిజే నాహం నిన్దాపరస్తవ త్వద్భక్తిబుద్ధ్యా కృతవాంస్ తవాహం నామసంశ్రయమ్
పర్వతకన్యా, నేను నిన్ను నిందించేవాడిని కాదు, నాకు ఆత్మజ్ఞానం లేదు కూడా కాదు. నీపై భక్తితోనే నీ నామాన్ని ఉచ్చరించాను.
వికల్పః స్వస్థచిత్తే ఽపి గిరిజే నైవ కల్పనా యద్యేవం కుపితా భీరు త్వం తవాహం న వై పునః
మనసు స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు కూడా ఎలాంటి సందేహం రాదు, పర్వతకన్యా. అలాంటప్పుడు, భయపడే వాడివి కావచ్చు, కానీ నాపై మళ్లీ కోపపడాల్సిన అవసరం లేదు.
నర్మవాదీ భవిష్యామి జహి కోపం శుచిస్మితే శిరసా ప్రణతశ్చాహం రచితస్తే మయాఞ్జలిః
నేను కొంత సరదాగా మాట్లాడతాను. శుచిస్మితే, నీ కోపాన్ని విడిచిపెట్టు. తలవంచి, నా చేతులతో నమస్కారం చేసి నీకు వందనం చేశాను.
స్నేహేనాప్యవమానేన నిన్దితేనైతి విక్రియామ్ తస్మాన్న జాతు రుష్టస్య నర్మస్పృష్టో జనః కిల
ప్రేమ, అవమానం, నింద — ఇవన్నీ మనసులో కలకలం కలిగిస్తాయి. అందుకే, సరదాగా మాట్లాడినప్పుడు ఎవరూ కోపపడకూడదు అంటారు.
అనేకైశ్చాటుభిర్దేవీ దేవేన ప్రతిబోధితా కోపం తీవ్రం న తత్యాజ సతీ మర్మణి ఘట్టితా
దేవుడు ఎన్నో మధురమైన మాటలతో దేవిని ఒప్పించినా, సతీ గాఢంగా బాధపడి, తీవ్రమైన కోపాన్ని విడిచిపెట్టలేదు.
అవష్టబ్ధమ్ అథాస్ఫాల్య వాసః శంకరపాణినా విపర్యస్తాలకా వేగాద్ యాతుమైచ్ఛత శైలజా
ఆ సమయంలో శంకరుడు ఆమె వస్త్రాన్ని పట్టుకున్నాడు, ఆమె జుట్టు అల్లకల్లోలంగా ఉంది. పర్వతకన్యా త్వరగా అక్కడినుంచి వెళ్లిపోవాలని ఆశించింది.
తస్యా వ్రజన్త్యాః కోపేన పునరాహ పురాన్తకః సత్యం సర్వైరవయవైః సుతాసి సదృశీ పితుః
ఆమె కోపంతో వెళ్లిపోతుండగా, పురాంతకుడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'నిజంగా, అమ్మా, నీవు అన్ని విషయాల్లో నీ తండ్రిని పోలి ఉన్నావు.'
హిమాచలస్య శృఙ్గైస్తైర్ మేఘజాలాకులైర్నభః తథా దురవగాహ్యేభ్యో హృదయేభ్యస్తవాశయః
హిమాచల శిఖరాలు మేఘాలతో ఆకాశాన్ని కమ్మినట్లే, నీ మనసు కూడా అంతులేని లోతుగా ఉంది.
కాఠిన్యాఙ్కస్త్వమస్మభ్యం వనేభ్యో బహుధా గతా కుటిలత్వం చ వర్త్మభ్యో దుఃసేవ్యత్వం హిమాదపి సంక్రాన్తిం సర్వదైవేతి తన్వఙ్గి హిమశైలరాట్
నీవు అడవుల నుంచి కఠినతను, మార్గాల నుంచి వంకరతను, మంచు నుంచి చేరుకోలేనితనాన్ని, పర్వతరాజు నుంచి శీతలతను ఎప్పుడూ తీసుకున్నావు, సన్నని రూపవతి.
ఇత్యుక్తా సా పునః ప్రాహ గిరిశం శైలజా తదా కోపకమ్పితమూర్ధా చ ప్రస్ఫురద్దశనచ్ఛదా
ఇలా అన్న తర్వాత, శైలజా శివునికి సమాధానం చెప్పింది. ఆమె తల కోపంతో కంపించిపోతూ, పళ్లను బిగిపట్టి మాట్లాడింది.
మా సర్వాన్దోషదానేన నిన్దాన్యాన్గుణినో జనాన్ తవాపి దుష్టసంపర్కాత్ సంక్రాన్తం సర్వమేవ హి
ప్రతి తప్పును మంచి వాళ్లపై నిందించవద్దు. నీకు వచ్చిన దోషాలన్నీ నీ చెడు స్నేహితుల వల్లే వచ్చాయి.
వ్యాలేభ్యో ఽనేకజిహ్వత్వం భస్మనా స్నేహబన్ధనమ్ హృత్కాలుష్యం శశాఙ్కాత్తు దుర్బోధిత్వం వృషాదపి
నీవు పాముల నుంచి అనేక నాలుకలను, బస్మం వల్ల మమకారాన్ని, చంద్రుని వల్ల హృదయంలో మలినతను, వృషభం వల్ల అర్థం కానితనాన్ని పొందావు.
తథా బహు కిముక్తేన అలం వాచా శ్రమేణ తే శ్మశానవాసాన్ నిర్భీస్ త్వం నగ్నత్వాన్న తవ త్రపా నిర్ఘృణత్వం కపాలిత్వాద్ దయా తే విగతా చిరమ్
ఇంకా ఎంత చెప్పాలి? నీ మాటలు వినడం విసుగుగా ఉంది. నీవు శ్మశానాల్లో నిర్భయంగా ఉంటావు, నగ్నంగా ఉండి సిగ్గు పడవు, కపాలాన్ని ధరించి, చాలా కాలంగా దయను విడిచిపెట్టావు.
ఇత్యుక్త్వా మన్దిరాత్తస్మాన్ నిర్జగామ హిమాద్రిజా
ఇలా చెప్పి, హిమాచల కుమార్తె ఆ మందిరం నుండి బయటకు వెళ్లిపోయింది.
తస్యాం వ్రజన్త్యాం దేవేశగణైః కిలకిలో ధ్వనిః క్వ మాతర్గచ్ఛసి త్యక్త్వా రుదన్తో ధావితాః పునః
ఆమె వెళ్లిపోతుండగా, దేవతల గణాలు ఏడుస్తూ, 'అమ్మా, మమ్మల్ని వదిలి ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?' అని అరుస్తూ, ఆమె వెంట పరుగెత్తారు.
విష్టభ్య చరణౌ దేవ్యా వీరకో బాష్పగద్గదమ్ ప్రోవాచ మాతః కింత్వేతత్ క్వ యాసి కుపితాన్తరా
దేవి పాదాల దగ్గర నిలబడి, వీరకుడు కన్నీళ్లతో గొంతు కడిగి, 'అమ్మా, ఇది ఏమిటి? నీవు కోపంతో ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?' అని అడిగాడు.
అహం త్వామనుయాస్యామి వ్రజన్తీం స్నేహవర్జితామ్ నో చేత్పతిష్యే శిఖరాత్ తపోనిష్ఠే త్వయోజ్ఝితః
'నీవు ప్రేమ లేకుండా వెళ్తున్నా, నేను నీ వెంట వస్తాను. లేకపోతే, నీ వల్ల విడిచిపడితే, ఈ శిఖరం మీద నుంచి దూకేస్తాను.'
ఉన్నామ్య వదనం దేవీ దక్షిణేన తు పాణినా ఉవాచ వీరకం మాతా శోకం పుత్రక మా కృథాః
తన కుడి చేతితో ముఖాన్ని పైకి లేపి, దేవి వీరకునితో, 'బిడ్డా, దుఃఖించవద్దు,' అని చెప్పింది.
శైలాగ్రాత్పతితుం నైవ న చాగన్తుం మయా సహ యుక్తం తే పుత్ర వక్ష్యామి యేన కార్యేణ తచ్ఛృణు
పర్వత శిఖరానుండి పడిపోవడం గానీ, నాతో పాటు రావడం గానీ నీకు తగదు, నా కుమారా. దీనికి కారణం ఏమిటో నేను చెబుతాను, విను.
కృష్ణేత్యుక్త్వా హరేణాహం నిన్దితా చాప్యనిన్దితా సార్హం తపః కరిష్యామి యేన గౌరీత్వమాప్నుయామ్
హరి నన్ను 'కృష్ణా' అని పిలిచినందుకు నేను అపహాస్యం కూడా అయ్యాను, అవమానం కాకపోయాను కూడా. అందుకే, నేను గౌరీ స్థితిని పొందేందుకు తపస్సు చేయబోతున్నాను.
ఏష స్త్రీలమ్పటో దేవో యాతాయాం మయ్యనన్తరమ్ ద్వారరక్షా త్వయా కార్యా నిత్యం రన్ధ్రాన్వవేక్షిణా
ఈ దేవుడు స్త్రీల పట్ల ఆకర్షణ కలవాడు. నేను వెళ్ళిన తర్వాత నువ్వు ఎప్పుడూ ద్వారం కాపాడుతూ, ఎక్కడైనా లోపం ఉందా అని జాగ్రత్తగా చూడాలి.
యథా న కాచిత్ ప్రవిశేద్ యోషిదత్ర హరాన్తికమ్ దృష్ట్వా పరాంస్త్రియం చాత్ర వదేథా మమ పుత్రక
ఇక్కడ హరుడి దగ్గరకు ఏ స్త్రీ కూడా రాకుండా చూడాలి. ఇంకెవరైనా స్త్రీని ఇక్కడ చూస్తే, నన్ను వెంటనే తెలియజేయాలి, నా కుమారుడా.