వత్సాసంఖ్యేషు దుర్గా గణేశేష్వేతస్మిన్వీరకే పుత్రభావోపతుష్టాన్తఃకరణా తిష్ఠతు
‘‘ఓ వీరకా! గణేశుని అనేక మంది పిల్లలలో నాలో కలిగిన ఈ తల్లితన భావం, నా హృదయాన్ని సంతోషపరిచింది. అది నీలో ఎప్పటికీ నిలవాలి.’’
స్వస్య పితృజనప్రార్థితం భవ్యమాయాతిభావిన్యసౌ భవ్యతా
అతని పూర్వీకులు కోరుకున్న ఈ శుభం ఇప్పుడు అతనికి లభించింది. ఈ మంగళం భవిష్యత్తులోనూ కొనసాగాలని ఆశిస్తున్నాను.
సో ఽపి నిర్వర్త్య సర్వాన్ గణాన్ సస్మయమాహ బాలత్వలీలారసావిష్టధీః
అతడూ తనతో ఉన్న అందరు సేవకులను కూడగట్టి, చిన్నపిల్లలా ఆనందంగా నవ్వుతూ మాట్లాడాడు.
ఏష మాత్రా స్వయం మే కృతభూషణో ఽత్ర ఏష పటః పాటలైర్బిన్దుభిః సిన్దువారస్య పుష్పైరియం మాలతీమిశ్రితా మాలికా మే శిరస్యాహితా
ఇక్కడ నా తల్లి స్వయంగా నన్ను అలంకరించింది; ఇది ఎర్రటి చుక్కలతో ఉన్న వస్త్రం, ఇవి సిందువారపు పువ్వులు, ఈ మల్లెపువ్వులతో కలిపిన హారాన్ని నా తలపై పెట్టింది.
కో ఽయమాతోద్యధారీ గణస్తస్య దాస్యామి హస్తాదిదం క్రీడనమ్
ఈ సేవకుల్లో సంగీత వాయిద్యం పట్టుకున్నవాడు ఎవరు? నా చేతిలో ఉన్న ఈ బొమ్మను అతడికి ఇస్తాను.
దక్షిణాత్పశ్చిమం పశ్చిమాదుత్తరముత్తరాత్పూర్వమభ్యేత్య సఖ్యా యుతా ప్రేక్షతీ తం గవాక్షాన్తరాద్వీరకం శైలపుత్రీ బహిః క్రీడనం యజ్జగన్మాతురప్యేష చిత్తభ్రమః
దక్షిణం నుంచి పడమర, పడమర నుంచి ఉత్తరం, ఉత్తరం నుంచి తూర్పు వైపు స్నేహితులతో కలిసి వెళ్లి, ఆ కిటికీ ద్వారా అతడిని చూస్తూ, శైలపుత్రి ఆ చిన్న వీరుణ్ని బయట ఆడుకుంటున్నట్లు చూచింది; ప్రపంచమాతకూడా ఆశ్చర్యంతో మనసు మళ్లిపోయింది.
పుత్రలుబ్ధో జనస్తత్ర కో మోహమాయాతి న స్వల్పచేతా జడో మాంసవిణ్మూత్రసంఘాతదేహః
పిల్లలపై మక్కువ కలిగిన మనుషుల్లో ఎవరు మాయలో పడరు? తక్కువ బుద్ధి ఉన్నవాడు, మాంసం, మలము, మూత్రం కలసిన శరీరమున్నవాడు మాత్రమే పడడు.
ద్రష్టుమభ్యన్తరే నాకవాసేశ్వరైర్ ఇన్దుమౌలిం ప్రవిష్టేషు కక్షాన్తరమ్
చంద్రకిరీటుడైన ప్రభువు లోపలికి ప్రవేశించినప్పుడు, ఆకాశంలో నివసించే దేవతలు ఆయనను చూడటానికి లోపలికి వచ్చారు.
వాహనాత్యావరోహా గణాస్తైర్యుతో లోకపాలాస్త్రమూర్తో హ్యయం ఖడ్గో విఖడ్గకరో నిర్మమః కృతాన్తః కస్య కేనాహతో బ్రూత మౌనే భవన్తో ఽస్త్రదణ్డేన కిం దుఃస్పృహాః
వాహనాలు, సేవకులతో చుట్టుముట్టబడి, లోకపాలకులు కూడిన ఈ రూపం ఖడ్గం, ఖడ్గాన్ని చేసే వాడు, నిర్లిప్తుడు, యముడు; ఇతడిని ఎవరు, ఎందుకు హతమార్చారు? చెప్పండి, మౌనంగా ఉండి, ఆయుధశిక్ష కోరుతున్నారా?
భీమమూర్త్యాననేనాస్తి కృత్యం గిరౌ య ఏషో ఽస్త్రజ్ఞేన కిం వధ్యతే
ఈ భయంకరమైన రూపంతో పర్వతంపై ఏమీ చేయాల్సిన పని లేదు; ఆయుధాల్లో నిపుణుడైనవాడు ఇతడిని చంపితే ఏమి లాభం?
మా వృథా లోకపాలానుగచిత్తతా ఏవమ్ ఏవైతద్ ఇత్యూచురస్మై తదా దేవతాః
వృథాగా లోకపాలులను అనుసరించాలనే కోరిక పెట్టుకోకు; ఇదే సత్యమని ఆ సమయంలో దేవతలు అతనితో అన్నారు.
దేవదేవానుగం వీరకం లక్షణా ప్రాహ దేవీ వనం పర్వతా నిర్ఝరాణ్యగ్నిదేవ్యాన్యథో భూతపా నిర్ఝరామ్భోనిపాతేషు నిమజ్జత
దేవతలకు అనుగమించే చిన్న వీరుణ్ని లక్షణా దేవి ఇలా చెప్పింది: 'అరే, అడవులు, పర్వతాలు, జలపాతాలు, అగ్నిదేవతా స్థలాలకు వెళ్ళు; భూతపాలకా, జలపాతాల నీటిలో మునిగి ఆడుకో.'
పుష్పజాలావనద్ధేషు ధామస్వపి ప్రోత్తుఙ్గనానాద్రికుఞ్జేష్వనుగర్జన్తు హేమారుతాస్ఫోటసంక్షేపణాత్ కామతః
పుష్పమాలలతో అలంకరించబడిన పొగలు కమ్మిన ప్రదేశాల్లో, ఎత్తైన పర్వత కుహరాల్లో, బంగారు గాలులు గర్జిస్తూ, తమ ఇష్టానుసారం సంచరించనివ్వండి.
సో ఽపి తాదృక్క్షణావాప్తపుణ్యోదయో యో ఽపి జన్మాన్తరస్యాత్మజత్వం గతః క్రీడతస్తస్య తృప్తిః కథం జాయతే యో ఽపి భావిజగద్వేధసా తేజసః కల్పితః ప్రతిక్షణం దివ్యగీతక్షణో నృత్యలోలో గణేశైః ప్రణతః
అతడూ ఆ క్షణంలో లభించిన పుణ్యఫలంతో, గత జన్మలో కుమారుడిగా పుట్టినవాడు; ఆడుకుంటున్నప్పుడు అతడికి తృప్తి ఎలా కలుగుతుంది? భవిష్యత్తులో జగత్తును సృష్టించబోయే వాడు తన తేజస్సుతో సృష్టించినవాడు, ప్రతి క్షణం దివ్యగీతాల మధ్య, నాట్యంలో మక్కువతో, సేవకులతో కలిసి నమస్కరించేవాడు.
క్షణం సింహనాదాకులే గణ్డశైలే సృజద్రత్నజాలే బృహత్సాలతాలే క్షణం ఫుల్లనానాతమాలాలికాలే క్షణం వృక్షమూలే విలోలో మరాలే
ఒక క్షణం సింహగర్జనలతో నిండిన గంధపర్వతంలో, రత్నాల వలయాల్లో, పెద్ద సాలవృక్షాల కింద; మరో క్షణం విభిన్న పువ్వుల హారాలతో అలంకరించిన చోట; ఇంకొక క్షణం చెట్టు వేరుల దగ్గర హంస సంచరిస్తోంది.
క్షణే స్వల్పపఙ్కే జలే పఙ్కజాఢ్యే క్షణం మాతురఙ్కే శుభే నిష్కలఙ్కే పరిక్రీడతే బాలలీలావిహారీ గణేశాధిపో దేవతానన్దకారీ నికుఞ్జేషు విద్యాధరైర్గీతశీలః పినాకీవ లీలావిలాసైః సలీలః
ఒక క్షణం తక్కువ మట్టిలో, పద్మాలతో నిండిన నీటిలో; మరొక క్షణం తల్లి ఒడిలో, పవిత్రంగా, మచ్చలేకుండా; బాలలీలల్లో విహరించే గణాధిపతి, దేవతలకు ఆనందాన్ని పంచుతూ, నికుంజాల్లో విద్యాధరుల పాటలతో, పినాకిని లాగా ఆటలతో సంతోషంగా తిరుగుతున్నాడు.
ప్రకాశ్య భువనాభోగీ తతో దినకరే గతే దేశాన్తరం తదా పశ్చాద్ దూరమస్తావనీధరమ్
లోకాల ఆనందాన్ని చూపించి, ఆ తరువాత సూర్యుడు మరొక ప్రదేశానికి వెళ్లినప్పుడు, ఆ పర్వతం దూరంగా కనిపించింది.
ఉదయాస్తే పురోభావీ యో హి చాస్తే ఽవనీధరః మిత్రత్వమస్య సుదృఢం హృదయే పరిచిన్త్యతామ్
ఎదురుగా ఉదయించి అస్తమించే ఆ పర్వతం, దాని స్నేహాన్ని మనసులో బలంగా ఆలోచించాలి.
నిత్యమారాధితః శ్రీమాన్ పృథుమూలః సమున్నతః నాకరోత్సేవితుం మేరుర్ ఉపహారం పతిష్యతః
ఎప్పుడూ పూజించబడే, మహిమాన్వితమైన, విస్తారమైన వేరులతో ఉన్న, ఎత్తైన మెరు పర్వతం, వెళ్లిపోతున్న ప్రభువుకు కానుక ఇవ్వలేదు.
జలే ఽప్యేషా వ్యవస్థేతి సంశయేతాఖిలం బుధః దినాన్తానుగతో భానుః స్వజనత్వమపూరయత్
నీటిలో కూడా ఇదే క్రమం ఉంది; తెలివైనవాడు అన్నిటినీ సందేహించవచ్చు. రోజు ముగిసిన తర్వాత సూర్యుడు తనవారిని వెలుతురుతో నింపుతాడు.
సంధ్యాబద్ధాఞ్జలిపుటా మునయో ఽభిముఖా రవిమ్ యాచన్త్యాగమనం శీఘ్రం నివార్యాత్మని భావితామ్
సంధ్యాసమయంలో మునులు చేతులు జోడించి సూర్యుని ఎదురుగా నిలబడి, ఆయన త్వరగా తిరిగి రావాలని ప్రార్థిస్తూ, మనసును ఆలోచనలో నిలిపి ఉంచుతారు.
వ్యజృమ్భత తథా లోకే క్రమాద్వైభావరం తమః కుటిలస్యేవ హృదయే కాలుష్యం దూషయన్మనః
అలా ప్రపంచంలో చీకటి క్రమంగా వ్యాపించి, వక్రమైన మనసులోని ద్వేషంలా, మనసును మలినం చేసింది.
జ్వలత్ఫణిఫణారత్నదీపోద్ద్యోతితభిత్తికే శయనం శశిసంఘాతశుభ్రవస్త్రోత్తరచ్ఛదమ్
దహించు పాము తలపై మెరిసే రత్నాల వెలుతురుతో గోడలు ప్రకాశించగా, చంద్రకాంతిలా తెల్లని వస్త్రాలతో కప్పబడిన మంచం అక్కడ ఉంది.
నానారత్నద్యుతిలసచ్ఛక్రచాపవిడమ్బకమ్ రత్నకిఙ్కిణికాజాలం లమ్బముక్తాకలాపకమ్
వివిధ రత్నాల కాంతితో మెరిసి, ఇంద్రధనస్సును పోలి, రత్నాల కింకిణి జాలాలు, వేలాడే ముత్యాల గుచ్చులు అలంకరించబడ్డాయి.
కమనీయచలల్లోలవితానాచ్ఛాదితామ్బరమ్ మన్దిరే మన్దసంచారః శనైర్గిరిసుతాయుతః
ఆ గదిలో ఆకర్షణీయంగా మెల్లగా ఊగే తునికలతో పైకప్పు కప్పబడి, కొంచెం కొంచెంగా, పర్వత కుమార్తెతో కలిసి, నడిచాడు.
తస్థౌ గిరిసుతాబాహులతామీలితకంధరః శశిమౌలిసితజ్యోత్స్నా శుచిపూరితగోచరః
పర్వత కుమార్తె చేతులు మెడ చుట్టి ఉండగా, ఆయన మెడ వంగిపోయింది; చంద్రకిరీటంతో వెలిగే జ్యోతి ఆయన పరిసరాన్ని పవిత్రం చేసింది.
గిరిజాప్యసితాపఙ్గీ నీలోత్పలదలచ్ఛవిః విభావర్యా చ సంపృక్తా బభూవాతితమోమయీ తమువాచ తతో దేవః క్రీడాకేలికలాయుతమ్
పర్వత కుమార్తె నల్లని కళ్లతో, నీలకమల దళాల వర్ణంతో, రాత్రితో కలిసిపోయి చీకటిలో లీనమైంది. అప్పుడు ఆ క్రీడామయుడు దేవుడు ఆమెతో మాట్లాడాడు.
శరీరే మమ తన్వఙ్గి సితే భాస్యసితద్యుతిః భుజంగీవాసితా శుద్ధా సంశ్లిష్టా చన్దనే తరౌ
నాజూకు వనితా, నా శరీరంపై తెల్లని కాంతి నలుపు తళుకుతో మెరిసిపోతుంది; అది చందనపు చెట్టుపై విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న పవిత్రమైన పాము లాగా అంటుకుంది.
చన్ద్రాతపేన సంపృక్తా రుచిరామ్బరయా తథా రజనీవాసితే పక్షే దృష్టిదోషం దదాసి మే
చంద్రకాంతి తాకి, అందమైన వస్త్రాలు ధరించి, నువ్వు నాకు చూపులో లోపాన్ని కలిగిస్తున్నావు, రాత్రి ఒక వైపు చీకటి పెడినట్టు.
కాఞ్చనోత్తుఙ్గశృఙ్గావరోహక్షితౌ హేమరేణూత్కరాసఙ్గద్యుతిం ఖేచరాణాం వనాధాయిని రమ్యే బహురూపసంపత్ప్రకరే గణాన్వాసితం మన్దరకన్దరే సున్దరమన్దారపుష్పప్రవాలామ్బుజే సిద్ధనారీభిర్ ఆపీతరూపామృతం విస్తృతైర్ నేత్రపాత్రైర్ అనున్మేషిభిర్ వీరకే శైలపుత్రీ నిమేషాన్తరాద్ అస్మరత్పుత్రగృధ్రీ వినోదార్థినీ
కంచు పర్వత శిఖరాలు ఉన్న నేలపై, బంగారు ధూళి మెరుపులతో, ఆకాశవాసుల అందమైన అడవుల్లో, అనేక రూపాల సమూహాల్లో సేవకులు మందర గుహలో నివసించారు; అక్కడ మందారపువ్వులు, కొత్త ఆకులు, కమలాలతో, సిద్ధనారీలు తమ విశాలమైన, నిమిషమాత్రం కూడా మూసుకోని కళ్లతో రూపామృతాన్ని ఆస్వాదించాయి; శైలపుత్రి తన కుమారుడి కోసం తపించి, ఆనందాన్ని కోరుతూ, ఆ చిన్న వీరుణ్ని క్షణంలో గుర్తు చేసుకుంది.