ఏవం నిరుదకే దేశే యః కూపం కారయేద్బుధః బిన్దౌ బిన్దౌ చ తోయస్య వసేత్సంవత్సరం దివి
నీరు లేని ప్రాంతంలో, ఎవరు జ్ఞానంతో బావిని తవ్విస్తారో, నీటి ప్రతి బొట్టుకూ వారు ఒక సంవత్సరం పరలోకంలో నివసిస్తారు.
దశకూపసమా వాపీ దశవాపీసమో హ్రదః దశహ్రదసమః పుత్రో దశపుత్రసమో ద్రుమః ఏషైవ మమ మర్యాదా నియతా లోకభావినీ
పది బావులకు సమానం ఒక చెరువు, పది చెరువులకు సమానం ఒక సరస్సు, పది సరస్సులకు సమానం ఒక కుమారుడు, పది కుమారులకు సమానం ఒక వృక్షం. ఇదే నా స్థిరమైన నియమం, ఇది లోకానికి మేలు చేస్తుంది.
ఇత్యుక్తాస్తు తతో విప్రా బృహస్పతిపురోగమాః జగ్ముః స్వమన్దిరాణ్యేవ భవానీం వన్ద్య సాదరమ్
ఇలా ఆమె చెప్పిన తరువాత, బృహస్పతి ముందుండి బ్రాహ్మణులు భవానిని గౌరవంగా పూజించి, తమ ఇళ్లకు తిరిగి వెళ్లారు.
గతేషు తేషు దేవో ఽపి శంకరః పర్వతాత్మజామ్ పాణినాలమ్బ్య వామేన శనైః ప్రావేశయచ్ఛుభామ్
వారు వెళ్లిన తరువాత, దేవుడు శంకరుడు పార్వతిని తన ఎడమ చేతితో పట్టుకుని, మెల్లగా లోపలికి నడిపించాడు.
చిత్తప్రసాదజననం ప్రాసాదమనుగోపురమ్ లమ్బమౌక్తికదామానం మాలికాకులవేదికమ్
అక్కడ మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగించే మహా ద్వారం ఉన్న రాజప్రాసాదం, వేలాడే ముత్యాల హారాలు, పుష్పమాలలతో అలంకరించిన వేదికలు ఉన్నాయి.
నిర్ధౌతకలధౌతం చ క్రీడాగుహమనోరమమ్ ప్రకీర్ణకుసుమామోదమత్తాలికులకూజితమ్
ఆ ప్రాసాదంలో ఆడుకునే గుహ చాలా ఆకర్షణీయంగా, మెరిసేలా శుభ్రంగా, చుట్టూ పూల సువాసన వ్యాపించి, మత్తులో ఉన్న ఆడపక్షుల కూయరతో మారుమోగుతోంది.
కింనరోద్గీతసంగీతగృహాన్తరితభిత్తికమ్ సుగన్ధిధూపసంఘాతమనఃప్రార్థ్యమలక్షితమ్
అందులోని గదుల గోడలు కిన్నరుల పాటలతో మారుమోగుతూ, మనసుకు ఆకర్షణీయమైన, కనబడని సుగంధ ధూపధూపాలతో నిండిపోయి ఉన్నాయి.
క్రీడన్మయూరనారీభిర్ వృతం వై తతవాదిభిః హంససంఘాతసంఘుష్టం స్ఫటికస్తమ్భవేదికమ్
ఆ ప్రదేశం ఆడుకుంటున్న నారీలతో, నాట్యమయూరాలతో, సంగీతకారులతో, హంసల గుంపుల కేకలతో, స్ఫటిక స్తంభాలపై వేదికలతో అలంకరించబడి ఉంది.
అనావిలమసంభ్రాన్త్యా బహుశః కింనరాకులమ్ శుకైర్యత్రాభిహన్యన్తే పద్మరాగవినిర్మితాః
ఆ ప్రాసాదం నిర్మలంగా, కలవరంలేకుండా, తరచూ కిన్నరులతో నిండిపోయి, అక్కడ శుకులు పద్మరాగ రత్నాలను కొడుతూ కనిపిస్తారు.
భిత్తయో దాడిమభ్రాన్త్యా ప్రతిబిమ్బితమౌక్తికాః తత్రాక్షక్రీడయా దేవీ విహర్తుముపచక్రమే
ఆ గోడలు దాడిమపండు గింజల్లా ప్రతిబింబించే ముత్యాలతో మెరిసిపోతున్నాయి. అక్కడే దేవి పాశాక్రిడలో తలమునకైంది.
స్వచ్ఛేన్ద్రనీలభూభాగే క్రీడనే యత్ర ధిష్ఠితౌ వపుఃసహాయతాం ప్రాప్తౌ వినోదరసనిర్వృతౌ
నీలమణిలా మెరిసే పారదర్శక భూమిపై వారు ఆడుకునేందుకు నిలబడి, పరస్పరం ఆనందంతో, ఉల్లాసంతో కలిసిపోయారు.
ఏవం ప్రక్రీడతోస్తత్ర దేవీశంకరయోస్తదా ప్రాదుర్భవన్మహాశబ్దస్ తద్గృహోదరగోచరః
అలా దేవి, శంకరులు అక్కడ ఆడుకుంటుండగా, ఆ ఇంటిలో పెద్ద శబ్దం ఉద్భవించింది.
తచ్ఛ్రుత్వా కౌతుకాద్దేవీ కిమేతదితి శంకరమ్ పప్రచ్ఛ తం శుభతనుర్ హరం విస్మయపూర్వకమ్
ఆ శబ్దాన్ని విని, ఆశ్చర్యంతో కూడిన శుభదేహం కలిగిన దేవి, 'ఇది ఏమిటి?' అని హరుడిని అడిగింది.
ఉవాచ దేవీం నైతత్తే దృష్టపూర్వం సువిస్మితే ఏతే గణేశాః క్రీడన్తే శైలే ఽస్మిన్మత్ప్రియాః సదా
అప్పుడు శంకరుడు దేవిని చూచి, 'నీవు ఇంతకు ముందు చూడలేదు, ఆశ్చర్యపోయినవాడివి. ఇవాళ నా ప్రియమైన గణేశులు, ఈ పర్వతంపై ఎప్పుడూ ఆడుకుంటారు' అని చెప్పాడు.
తపసా బ్రహ్మచర్యేణ నియమైః క్షేత్రసేవనైః యైరహం తోషితః పూర్వం త ఏతే మనుజోత్తమాః
తపస్సు, బ్రహ్మచర్యం, నియమాలు, పవిత్ర క్షేత్రాల సేవ ద్వారా నన్ను సంతుష్టిపరిచిన ఉత్తమ మనుషులు వీరే.
మత్సమీపమనుప్రాప్తా మమ హృద్యాః శుభాననే కామరూపా మహోత్సాహా మహారూపగుణాన్వితాః
ఈ మహాశుభముఖి! వీరు నా దగ్గరకు వచ్చారు. వీరు నా హృదయానికి ప్రియులు, కావలసిన రూపాలను ధరించగలరు, గొప్ప ఉత్సాహంతో, అద్భుతమైన రూపగుణాలతో ఉన్నారు.
కర్మభిర్విస్మయం తేషాం ప్రయామి బలశాలినామ్ చరాచరస్య జగతః సృష్టిసంహరణక్షమాః
నా కార్యాలతో, ఈ సృష్టిని సృష్టించగలిగే, లయంచేయగలిగే మహాబలశాలులైన వారిని ఆశ్చర్యపరుస్తాను.
బ్రహ్మవిష్ణ్విన్ద్రగన్ధర్వైః సకింనరమహోరగైః సమావృతో ఽప్యహం నిత్యం నైభిర్విరహితో రమే
బ్రహ్మ, విష్ణు, ఇంద్రుడు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, మహాసర్పులు నన్ను ఎప్పుడూ చుట్టుముట్టి ఉన్నా, ఓ సుందరీ, నా సేవకులు నన్ను ఎప్పుడూ విడువరు.
హృద్యా మే చారుసర్వాఙ్గి త ఏతే క్రీడితా గిరౌ ఇత్యుక్తా తు తతో దేవీ త్యక్త్వా తద్విస్మయాకులా
ఓ చక్కని అవయవాల కల సుందరి, వీరే నా ప్రియమైన సేవకులు, వారు పర్వతంపై ఆడుకుంటున్నారు అని నేను చెప్పాను. అప్పుడు ఆ దేవి ఆశ్చర్యంతో ఆ స్థలాన్ని విడిచిపోయింది.
గవాక్షాన్తరమాసాద్య ప్రేక్షతే విస్మితాననా యావన్తస్తే కృశా దీర్ఘా హ్రస్వాః స్థూలా మహోదరాః
ఒక కిటికీ దగ్గరికి వెళ్లి, ఆశ్చర్యంతో ముఖం పెట్టి బయట చూసింది. అక్కడ పలువురు – కొందరు సన్నగా, కొందరు పొడవుగా, కొందరు చిన్నగా, కొందరు బలంగా, కొందరు పెద్ద పొట్టలతో ఉన్నారు.
వ్యాఘ్రేభవదనాః కేచిత్ కేచిన్మేషాజరూపిణః అనేకప్రాణిరూపాశ్చ జ్వాలాస్యాః కృష్ణపిఙ్గలాః
కొందరికి పులి ముఖాలు, మరికొందరికి గొర్రె, మేక రూపాలు, ఇంకొందరు అనేక జంతు రూపాల్లో, అగ్ని ముక్కులతో, నల్లగా, పసుపు రంగుతో కనిపించారు.
సౌమ్యా భీమాః స్మితముఖాః కృష్ణపిఙ్గజటాసటాః నానావిహఙ్గవదనా నానావిధమృగాననాః
కొందరు మృదువుగా, మరికొందరు భయంకరంగా, ఇంకొందరు నవ్వుతున్న ముఖాలతో, నల్లని, పసుపు జటలతో, కొందరు పక్షుల ముఖాలతో, మరికొందరు వేర్వేరు జంతువుల ముఖాలతో ఉన్నారు.
కౌశేయచర్మవసనా నగ్నాశ్చాన్యే విరూపిణః గోకర్ణా గజకర్ణాశ్చ బహువక్త్రేక్షణోదరాః
కొందరు పట్టు లేదా జంతు చర్మాలు ధరించి, మరికొందరు నగ్నంగా, వికలాంగంగా, కొందరికి ఆవు చెవులు, మరికొందరికి ఏనుగు చెవులు, చాలామంది ముఖాలు, కళ్ళు, పొట్టలు కలిగి ఉన్నారు.
బహుపాదా బహుభుజా దివ్యనానాస్త్రపాణయః అనేకకుసుమాపీడా నానావ్యాలవిభూషణాః
కొందరికి ఎన్నో కాళ్లు, ఎన్నో చేతులు, దేవతా ఆయుధాలు పట్టుకుని, మరికొందరు అనేక పుష్పమాలలు ధరించి, వేర్వేరు పాములతో అలంకరించబడి ఉన్నారు.
వృకాననాయుధధరా నానాకవచభూషణాః విచిత్రవాహనారూఢా దివ్యరూపా వియచ్చరాః
కొందరికి నక్క ముఖాలు, ఆయుధాలు, వేర్వేరు కవచాలు ధరించి, కొందరు విచిత్రమైన వాహనాలపై, దివ్య రూపంలో, ఆకాశంలో సంచరిస్తున్నారు.
వీణావాద్యముఖోద్ఘుష్టా నానాస్థానకనర్తకాః గణేశాంస్తాంస్తథా దృష్ట్వా దేవీ ప్రోవాచ శంకరమ్
కొందరు వీణా సంగీతంతో, మరికొందరు వేర్వేరు నాట్య భంగిమలతో నృత్యం చేస్తూ, ఆ గణ సమూహాన్ని చూసి, ఆ దేవి శంకరునితో మాట్లాడింది.
గణేశాః కతిసంఖ్యాతాః కింనామానః కిమాత్మకాః ఏకైకశో మమ బ్రూహి ధిష్ఠితా యే పృథక్పృథక్
ఈ గణ సమూహం ఎవరు, ఎంతమంది, వారి పేర్లు ఏమిటి, స్వభావం ఎలా ఉంది? ఇక్కడ వేరువేరుగా ఉన్న వారిని ఒక్కొక్కరిని నాకు చెప్పు.
కోటిసంఖ్యా హ్యసంఖ్యాతా నానావిఖ్యాతపౌరుషాః జగదాపూరితం సర్వైర్ ఏభిర్భీమైర్మహాబలైః
వారు లెక్కలేనంత, కోట్ల సంఖ్యలో, వేర్వేరు శక్తులతో ప్రసిద్ధి చెందినవారు. ఈ భయంకరమైన, మహాబలవంతులతో ప్రపంచం నిండిపోయింది.
సిద్ధక్షేత్రేషు రథ్యాసు జీర్ణోద్యానేషు వేశ్మసు దానవానాం శరీరేషు బాలేషూన్మత్తకేషు చ ఏతే విశన్తి ముదితా నానాహారవిహారిణః
సిద్ధక్షేత్రాల్లో, వీధుల్లో, పాడైన తోటల్లో, ఇళ్లలో, దానవుల శరీరాల్లో, పిల్లల్లో, పిచ్చివాళ్లలో – వీరు ఆనందంగా ప్రవేశించి, వేర్వేరు భోజనాల్లో ఆనందిస్తారు.
ఊష్మపాః ఫేనపాశ్చైవ ధూమపా మధుపాయినః రక్తపాః సర్వభక్షాశ్చ వాయుపా హ్యమ్బుభోజనాః
కొందరు వేడి తాగేవారు, మరికొందరు నురుగు తాగేవారు, ఇంకొందరు పొగ తాగేవారు, తేనె తాగేవారు, కొందరు రక్తం తాగేవారు, అన్నీ తినేవారు, కొందరు గాలి మీద, మరికొందరు నీటిమీద జీవించేవారు.