జగ్రాహ ముదితః స్రగ్వీ బాహుభిర్బహుభూషణైః జగుర్గన్ధర్వముఖ్యాశ్చ ననృతుశ్చాప్సరోగణాః
ఆనందంగా పుష్పమాలలు ధరించి, అనేక ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన చేతులతో ఆయన పట్టుకున్నారు. అప్పుడు గంధర్వులలో ప్రముఖులు పాటలు పాడారు, అప్సరసల సమూహాలు నృత్యం చేశారు.
వాదయన్తో ఽతిమధురం జగుర్ గన్ధర్వకింనరాః మూర్తాశ్చ ఋతవస్తత్ర జగుశ్చ ననృతుశ్చ వై
చాలా మధురంగా వాద్యాలు వాయిస్తూ, గంధర్వులు, కింనరులు పాటలు పాడారు. ఋతువులు కూడా రూపాన్ని ధరించి అక్కడ పాటలు పాడుతూ, నాట్యం చేశారు.
చపలాశ్చ గణాస్తస్థుర్ లోలయన్తో హిమాచలమ్ ఉత్తిష్ఠన్క్రమశశ్చాత్ర విశ్వభుగ్భగనేత్రహా
చంచలమైన గణాలు హిమాచలాన్ని ఊగదీస్తూ నిలబడ్డారు. అప్పుడు విశ్వాన్ని పోగొట్టే, భగనేత్రుడైన ప్రభువు ఒక్కొక్క అడుగు వేసుకుంటూ ముందుకు సాగాడు.
చకారౌద్వాహికం కృత్యం పత్న్యా సహ యథోచితమ్ దత్తార్ఘో గిరిరాజేన సురవృన్దైర్ వినోదితః
ఆయన తన భార్యతో కలసి, యథావిధిగా పెళ్లి కార్యాన్ని నిర్వహించాడు. గిరిరాజు అర్ఘ్యం సమర్పించగా, దేవతల సమూహం ఆనందాన్ని పంచింది.
అవసత్తాం క్షపాం తత్ర పత్న్యా సహ పురాన్తకః తతో గన్ధర్వగీతేన నృత్యేనాప్సరసామపి
పురాంతకుడు తన భార్యతో కలిసి ఆ రాత్రి అక్కడ గడిపాడు. తరువాత గంధర్వుల పాటలు, అప్సరసల నాట్యంతో ఆ ప్రాంతం మధురంగా మారింది.
స్తుతిభిర్ దేవదైత్యానాం విబుద్ధో విబుధాధిపః ఆమన్త్ర్య హిమశైలేన్ద్రం ప్రభాతే చోమయా సహ జగామ మన్దరగిరిం వాయువేగేన శృఙ్గిణా
దేవతలు, దైత్యుల స్తోత్రాలతో మేల్కొన్న దేవేంద్రుడు, ఉదయాన్నే హిమశైలేంద్రుని ఆహ్వానించి, ఉమాతో కలిసి గాలి వేగంతో కొమ్ములు గల వాహనంపై మందరగిరికి వెళ్లాడు.
తతో గతే భగవతి నీలలోహితే సహోమయా రతిమలభన్న భూధరః సబాన్ధవో భవతి చ కస్య నో మనో విహ్వలం చ జగతి హి కన్యకాపితుః
నీలలోహితుడు ఉమాతో కలిసి వెళ్లిపోయిన తరువాత, ఆ పర్వతుడు, అతని బంధువులు విషాదంలో మునిగిపోయారు. ఈ లోకంలో కన్యకాపితకు కుమార్తెను ఇచ్చినప్పుడు ఎవరి మనస్సు కలవరపడదు?
జ్వలన్మణిస్ఫటికహాటకోత్కటం స్ఫుటద్యుతి స్ఫటికగోపురం పురమ్ హరో గిరౌ చిరమనుకల్పితం తదా విసర్జితామరనివహో ఽవిశత్స్వకమ్
హరుడు ఎంతో కాలంగా సిద్ధం చేసిన ఆ పర్వతనగరం మణులు, స్ఫటికాలు, బంగారం వెలుగులతో ప్రకాశించింది. స్ఫటిక గోపురాలు మెరిసిపోయాయి. అప్పుడు అమరులు అక్కడి నుండి వెళ్ళి, తమ తమ లోకాలకు చేరుకున్నారు.
తదోమాసహితో దేవో విజహార భగాక్షిహా పురోద్యానేషు రమ్యేషు వివిక్తేషు వనేషు చ
తర్వాత భగనేత్రుడైన దేవుడు ఉమాతో కలిసి ఆ అందమైన ఉద్యానవనాలలో, నిశ్శబ్దమైన అడవుల్లో ఆనందంగా విహరించాడు.
సురక్తహృదయో దేవ్యా మకరాఙ్కపురఃసరః తతో బహుతిథే కాలే సుతకామా గిరేః సుతా
దేవిని ఎంతో ప్రేమతో హృదయంలో ఉంచుకున్న ఆయన, మకరచిహ్నాన్ని ముందుగా ధరించి, చాలా కాలం గడిచిన తరువాత, పర్వతుని కుమార్తెకు సంతానం కావాలని ఆకాంక్ష కలిగింది.
సఖీభిః సహితా క్రీడాం చక్రే కృత్రిమపుత్రకైః కదాచిద్గన్ధతైలేన గాత్రమభ్యజ్య శైలజా
స్నేహితులతో కలిసి ఆమె బొమ్మలతో ఆడుకుంది. ఒకసారి శైలజా సుగంధ తైలంతో తన శరీరాన్ని పూసుకుంది.
చూర్ణైరుద్వర్తయామాస మలినాన్తరితాం తనుమ్ తదుద్వర్తనకం గృహ్య నరం చక్రే గజాననమ్
ఆమె తన శరీరాన్ని పూసిన పొడులను తీసుకుని, దాని తో ఒక ఏనుగు ముఖం ఉన్న మనిషిని తయారు చేసింది.
పుత్రకం క్రీడతీ దేవీ తం చాప్యర్పయదమ్భసి జాహ్నవ్యాస్తు శివాసఖ్యాస్ తతః సో ఽభూద్బృహద్వపుః
దేవి ఆ చిన్న కుమారునితో ఆడుకుంటూ, అతన్ని నీటిలో ఉంచింది. శివుడు, జాహ్నవీ స్నేహంతో అతను మహా రూపాన్ని పొందాడు.
కాయేనాతివిశాలేన జగదాపూరయత్తదా పుత్రేత్యువాచ తే దేవీ పుత్రేత్యూచే చ జాహ్నవీ
అతడు ఎంతో పెద్దదైన శరీరంతో ప్రపంచాన్ని నింపాడు. ఆ దేవి 'కుమారుడా' అని పిలిచింది, జాహ్నవీ కూడా 'కుమారుడా' అని పిలిచింది.
గాఙ్గేయ ఇతి దేవైస్తు పూజితో ఽభూద్గజాననః వినాయకాధిపత్యం చ దదావస్య పితామహః
దేవతలు ఆ ఏనుగు ముఖాన్ని గలవాడిని 'గాంగేయుడు' అని పూజించారు. పితామహుడు అతనికి వినాయకాధిపత్యాన్ని ప్రసాదించాడు.
పునః సా క్రీడనం చక్రే పుత్రార్థం వరవర్ణినీ మనోజ్ఞమఙ్కురం రూఢమ్ అశోకస్య శుభాననా
మళ్ళీ, రంగుల తల్లి కుమారుని కోసం ఆడుకుంది. అందమైన ముఖం గల ఆమె, అశోకవృక్షపు ఆకర్షణీయమైన మొక్కను పెంచింది.
వర్ధయామాస తం చాపి కృతసంస్కారమఙ్గలా బృహస్పతిముఖైర్విప్రైర్ దివస్పతిపురోగమైః
ఆమె అతన్ని పెంచుతూ, శుభకార్యాలు, సంస్కారాలు నిర్వహించింది. బృహస్పతి, ఇతర ముఖ్య బ్రాహ్మణులు, దేవతాధిపతులతో కలిసి ఆ కార్యక్రమాలు జరిగాయి.
తతో దేవైశ్చ మునిభిః ప్రోక్తా దేవీ త్విదం వచః భవాని భవతీ భవ్యా సమ్భూతా లోకభూతయే
తర్వాత దేవతలు, ఋషులు ఆ దేవికి ఇలా అన్నారు: 'భవాని! నీవు భవతి, మంగళకరమైనవాడివి, లోకాల శ్రేయస్సు కోసం జన్మించావు.'
ప్రాయః సుతఫలో లోకః పుత్రపౌత్రైశ్చ లభ్యతే అపుత్రాశ్చ ప్రజాః ప్రాయో దృశ్యన్తే దైవహేతవః
సాధారణంగా, మనుషులు పిల్లలు, మనవళ్ల ద్వారా సంతానఫలాన్ని పొందుతారు. అయినా, కొందరికి పిల్లలు లేకపోవడం అదృష్ట కారణంగా తరచూ కనిపిస్తుంది.
అధునా దర్శితే మార్గే మర్యాదాం కర్తుమర్హసి ఫలం కిం భవితా దేవి కల్పితైస్తరుపుత్రకైః ఇత్యుక్తా హర్షపూర్ణాఙ్గీ ప్రోవాచోమా శుభాం గిరమ్
ఇప్పుడు మార్గం చూపబడినందున, నీవు సరైన నియమాన్ని స్థాపించాలి. ఊహించుకున్న చెట్ల పిల్లలతో ఏమి ఫలం కలుగుతుంది, దేవి? అని అడిగినప్పుడు, ఆమె ఆనందంతో నిండిన దేహంతో శుభమైన మాటలు పలికింది.
ఏవం నిరుదకే దేశే యః కూపం కారయేద్బుధః బిన్దౌ బిన్దౌ చ తోయస్య వసేత్సంవత్సరం దివి
నీరు లేని ప్రాంతంలో, ఎవరు జ్ఞానంతో బావిని తవ్విస్తారో, నీటి ప్రతి బొట్టుకూ వారు ఒక సంవత్సరం పరలోకంలో నివసిస్తారు.
దశకూపసమా వాపీ దశవాపీసమో హ్రదః దశహ్రదసమః పుత్రో దశపుత్రసమో ద్రుమః ఏషైవ మమ మర్యాదా నియతా లోకభావినీ
పది బావులకు సమానం ఒక చెరువు, పది చెరువులకు సమానం ఒక సరస్సు, పది సరస్సులకు సమానం ఒక కుమారుడు, పది కుమారులకు సమానం ఒక వృక్షం. ఇదే నా స్థిరమైన నియమం, ఇది లోకానికి మేలు చేస్తుంది.
ఇత్యుక్తాస్తు తతో విప్రా బృహస్పతిపురోగమాః జగ్ముః స్వమన్దిరాణ్యేవ భవానీం వన్ద్య సాదరమ్
ఇలా ఆమె చెప్పిన తరువాత, బృహస్పతి ముందుండి బ్రాహ్మణులు భవానిని గౌరవంగా పూజించి, తమ ఇళ్లకు తిరిగి వెళ్లారు.
గతేషు తేషు దేవో ఽపి శంకరః పర్వతాత్మజామ్ పాణినాలమ్బ్య వామేన శనైః ప్రావేశయచ్ఛుభామ్
వారు వెళ్లిన తరువాత, దేవుడు శంకరుడు పార్వతిని తన ఎడమ చేతితో పట్టుకుని, మెల్లగా లోపలికి నడిపించాడు.
చిత్తప్రసాదజననం ప్రాసాదమనుగోపురమ్ లమ్బమౌక్తికదామానం మాలికాకులవేదికమ్
అక్కడ మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగించే మహా ద్వారం ఉన్న రాజప్రాసాదం, వేలాడే ముత్యాల హారాలు, పుష్పమాలలతో అలంకరించిన వేదికలు ఉన్నాయి.
నిర్ధౌతకలధౌతం చ క్రీడాగుహమనోరమమ్ ప్రకీర్ణకుసుమామోదమత్తాలికులకూజితమ్
ఆ ప్రాసాదంలో ఆడుకునే గుహ చాలా ఆకర్షణీయంగా, మెరిసేలా శుభ్రంగా, చుట్టూ పూల సువాసన వ్యాపించి, మత్తులో ఉన్న ఆడపక్షుల కూయరతో మారుమోగుతోంది.
కింనరోద్గీతసంగీతగృహాన్తరితభిత్తికమ్ సుగన్ధిధూపసంఘాతమనఃప్రార్థ్యమలక్షితమ్
అందులోని గదుల గోడలు కిన్నరుల పాటలతో మారుమోగుతూ, మనసుకు ఆకర్షణీయమైన, కనబడని సుగంధ ధూపధూపాలతో నిండిపోయి ఉన్నాయి.
క్రీడన్మయూరనారీభిర్ వృతం వై తతవాదిభిః హంససంఘాతసంఘుష్టం స్ఫటికస్తమ్భవేదికమ్
ఆ ప్రదేశం ఆడుకుంటున్న నారీలతో, నాట్యమయూరాలతో, సంగీతకారులతో, హంసల గుంపుల కేకలతో, స్ఫటిక స్తంభాలపై వేదికలతో అలంకరించబడి ఉంది.
అనావిలమసంభ్రాన్త్యా బహుశః కింనరాకులమ్ శుకైర్యత్రాభిహన్యన్తే పద్మరాగవినిర్మితాః
ఆ ప్రాసాదం నిర్మలంగా, కలవరంలేకుండా, తరచూ కిన్నరులతో నిండిపోయి, అక్కడ శుకులు పద్మరాగ రత్నాలను కొడుతూ కనిపిస్తారు.
భిత్తయో దాడిమభ్రాన్త్యా ప్రతిబిమ్బితమౌక్తికాః తత్రాక్షక్రీడయా దేవీ విహర్తుముపచక్రమే
ఆ గోడలు దాడిమపండు గింజల్లా ప్రతిబింబించే ముత్యాలతో మెరిసిపోతున్నాయి. అక్కడే దేవి పాశాక్రిడలో తలమునకైంది.