హర్మ్యగవాక్షగతామరనారీలోచననీలసరోరుహమాలమ్ సుప్రకటా సమదృశ్యత కాచిత్ స్వాభరణాంశువితానవిగూఢా
ప్రాసాదపు కిటికీలో నిలబడి, నీలం కమలములాంటి కళ్లతో, తన ఆభరణాల కాంతిని దాచని ఒక దేవత స్పష్టంగా కనిపించింది.
కాప్యఖిలీకృతమణ్డనభూషా త్యక్తసఖీప్రణయా హరమ్ ఐక్షత్ కాచిదువాచ కలం గతమానా కాతరతాం సఖి మా కురు మూఢే
ఎవరో ఒకరు సంపూర్ణ అలంకారాలతో, సఖుల ప్రేమను వదిలి, హరుణ్ని తిలకించింది. ఇంకొకరు మృదువుగా మాట్లాడుతూ, భయంతో వెళ్లిపోయింది: 'సఖీ, మూర్ఖత్వం చేయవద్దు.'
దగ్ధమనోభవ ఏవ పినాకీ కామయతే స్వయమేవ విహర్తుమ్ కాచిదపి స్వయమేవ పతన్తీ ప్రాహ పరాం విరహస్ఖలితాఙ్గీమ్
కామంతో మనస్సు కాలిపోయినప్పటికీ, పినాకీ తనంతట తానే ఆనందించాలనుకున్నాడు. ఒక స్త్రీ, తనే తానే కిందపడిపోయి, విరహంతో శరీరం బలహీనపడిన మరొకరిని చూసి ఇలా చెప్పింది.
మా చపలే మదనవ్యతిషఙ్గం శంకరజం స్ఖలనేన వద త్వమ్ కాపి కృతవ్యవధానమదృష్ట్వా యుక్తివశాద్గిరిశో హ్యయమూచే
ఓ చంచల మనసు కలదానీ, మదనుడితో శంకరుని కలయికను అతనిపైనే మోపకు. ఏదైనా తప్పు జరిగితే, సరైన నియమాన్ని గమనించకుండా మాట్లాడు. ఎందుకంటే గిరీశుడు యుక్తితోనే అలా అన్నాడు.
ఏష స యత్ర సహస్రమఖాద్యా నాకసదామధిపాః స్వయముక్తైః నామభిర్ ఇన్దుజటం నిజసేవాప్రాప్తఫలాయ నతాస్తు ఘటన్తే
ఇతడే ఆ వ్యక్తి, ఎవరి ముందు ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతాధిపతులు తమ పేర్లతోనే చంద్రుని జటలో ధరించినవారికి నమస్కరిస్తూ, తమ సేవ ఫలితాన్ని కోరుతూ వందనం చేస్తారు.
ఏష న చైష స ఏష యదగ్రే చర్మపరీతతనుః శశిమౌలీ ధావతి వజ్రధరో ఽమరరాజో మార్గమముం వివృతీకరణాయ
ఇతడే ఆ వ్యక్తి కాదు; ఇతడే, చర్మంతో కప్పబడిన శరీరం, చంద్రుడిని మస్తకంపై ధరించినవాడు. వజ్రధారి, అమరుల రాజు, ఇతని మార్గాన్ని శుభ్రం చేయడానికి ముందుగా పరుగెత్తుతున్నాడు.
ఏష స పద్మభవో ఽయముపేత్య ప్రాంశుజటామృగచర్మనిగూఢః సప్రణయం కరఘట్టితవక్త్రః కించిదువాచ మితం శ్రుతిమూలే
ఇతడే పద్మభవుడు, పొడవైన జటలు, మృగచర్మంతో కప్పబడి, ప్రేమతో చేతితో ముఖాన్ని తాకుతూ, వేదాల మూలంలో కొంతమంది మాటలు కొద్దిగా, తక్కువగా చెప్పాడు.
ఏవమభూత్సురనారికులానాం చిత్తవిసంష్ఠులతా గురురాగాత్ శంకరసంశ్రయణాద్ గిరిజాయాజన్మఫలం పరమం త్వితి చోచుః
ఇలా దేవతా స్త్రీలలో మనస్సు గందరగోళం కలిగింది. శంకరుని ఆశ్రయించడంవల్ల, 'గిరిజా జన్మానికి ఇదే పరమ ఫలం' అని వారు అన్నారు.
తతో హిమగిరేర్వేశ్మ విశ్వకర్మనివేదితమ్ మహానీలమయస్తమ్భం జ్వలత్కాఞ్చనకుట్టిమమ్
తర్వాత, హిమగిరి ఇంట్లో, విశ్వకర్మ రూపొందించిన, గొప్ప నీలరంగు రాయి స్తంభం, ప్రకాశించే బంగారు నేల అక్కడ కనిపించింది.
ముక్తాజాలపరిష్కారం జ్వలితౌషధిదీపితమ్ క్రీడోద్యానసహస్రాఢ్యం కాఞ్చనామ్బుజదీర్ఘికమ్
ముత్యాల జాలాలతో అలంకరించబడినది, ప్రకాశించే ఔషధులతో వెలిగినది, వెయ్యి ఆటవనాలతో నిండినది, బంగారు కమలాల తాళాబం ఉన్నది.
మహేన్ద్రప్రముఖాః సర్వే సురా దృష్ట్వా తదద్భుతమ్ నేత్రాణి సఫలాన్యద్య మనోభిరితి తే దధుః
మహేంద్రుడు ముందుగా, అందరు దేవతలు ఆ అద్భుతాన్ని చూసి, 'మన మనస్సు కోరినదాన్ని చూసి, ఈరోజు మన కళ్లకు ఫలితం దక్కింది' అని అన్నారు.
విమర్దక్షీణకేయూరా హరిణా ద్వారి రోధితాః కథంచిత్ప్రముఖాస్తత్ర వివిశుర్నాకవాసినః
పెద్ద గుంపుతో చేతికడులు సడలిపోయి, ద్వారంలో జింకలు అడ్డుపడగా, ఆకాశవాసులలో ముఖ్యులు ఎలాగో లోపలికి ప్రవేశించారు.
ప్రణతేనాచలేన్ద్రేణ పూజితో ఽథ చతుర్ముఖః చకార విధినా సర్వం విధిమన్త్రపురఃసరమ్
ఆ తరువాత, పర్వతాధిపతికి నమస్కారం చేసిన నాలుగు ముఖాలవాడు, అన్ని కర్మలను నియమానుసారం, మంత్రాలతో ముందుగా నిర్వహించాడు.
శర్వస్య పాణిగ్రహణమ్ అగ్నిసాక్షికమక్షతమ్ దాతా మహీభృతాం నాథో హోతా దేవశ్చతుర్ముఖః
శర్వుని పాణిగ్రహణం, అగ్ని సాక్షిగా, అవిచ్ఛిన్నంగా జరిగింది. వరుడు భూమిపతిగా, హోతా దేవుడు నాలుగు ముఖాలవాడిగా ఉన్నాడు.
వరః పశుపతిః సాక్షాత్ కన్యా విశ్వారణిస్తథా చరాచరాణి భూతాని సురాసురవరాణి చ
వరుడు పశుపతి స్వయంగా, వధువు విశ్వారణి. చరాచర భూతాలు, ఉత్తమ దేవాసురులు అందరూ అక్కడ హాజరయ్యారు.
తత్రాప్యేతే నియమతో హ్య్ అభవన్వ్యగ్రమూర్తయః ముమోచాభినవాన్సర్వాన్ సస్యశాలీన్రసౌషధీః
అక్కడ కూడా, నియమప్రకారం, వీరు ఎంతో ఉత్సాహంగా వ్యవహరించారు. వారు అన్నీ కొత్త ధాన్యాలు, వరి, ఔషధాలను విడుదల చేశారు.
వ్యగ్రా తు పృథివీ దేవీ సర్వభావమనోరమా గృహీత్వా వరుణః సర్వరత్నాన్యాభరణాని చ
భూమిదేవి, అన్ని రూపాలలో ఆకర్షణీయురాలై, అన్ని రత్నాలు, ఆభరణాలు తీసుకువచ్చింది. వరుణుడు కూడా అలాగే చేశాడు.
పుణ్యాని చ పవిత్రాణి నానారత్నమయాని తు తస్థౌ సాభరణో దేవో హర్షదః సర్వదేహినామ్
వివిధ రత్నాలతో తయారైన పవిత్రమైన, పవిత్రమైన ఆభరణాలు కూడా ఉన్నాయి. ఆ దేవుడు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, సమస్త జీవులకు ఆనందాన్ని ఇచ్చాడు.
ధనదశ్చాపి దివ్యాని హైమాన్యాభరణాని చ జాతరూపవిచిత్రాణి ప్రయతః సముపస్థితః
ధనదుడు కూడా, దైవికమైన బంగారు ఆభరణాలు, రకరకాల బంగారు నగలు, శ్రద్ధతో తీసుకువచ్చి సమర్పించాడు.
వాయుర్వవౌ సుసురభిః సుఖసంస్పర్శనో విభుః ఛత్రమిన్దుకరోద్భాసి సుసితం చ శతక్రతుః
వాయువు మధురంగా, సుఖంగా తాకేలా వీచింది. ఇంద్రుడు, చంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తూ, శుభ్రమైన తెల్ల గొడుగు పట్టాడు.
జగ్రాహ ముదితః స్రగ్వీ బాహుభిర్బహుభూషణైః జగుర్గన్ధర్వముఖ్యాశ్చ ననృతుశ్చాప్సరోగణాః
ఆనందంగా పుష్పమాలలు ధరించి, అనేక ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన చేతులతో ఆయన పట్టుకున్నారు. అప్పుడు గంధర్వులలో ప్రముఖులు పాటలు పాడారు, అప్సరసల సమూహాలు నృత్యం చేశారు.
వాదయన్తో ఽతిమధురం జగుర్ గన్ధర్వకింనరాః మూర్తాశ్చ ఋతవస్తత్ర జగుశ్చ ననృతుశ్చ వై
చాలా మధురంగా వాద్యాలు వాయిస్తూ, గంధర్వులు, కింనరులు పాటలు పాడారు. ఋతువులు కూడా రూపాన్ని ధరించి అక్కడ పాటలు పాడుతూ, నాట్యం చేశారు.
చపలాశ్చ గణాస్తస్థుర్ లోలయన్తో హిమాచలమ్ ఉత్తిష్ఠన్క్రమశశ్చాత్ర విశ్వభుగ్భగనేత్రహా
చంచలమైన గణాలు హిమాచలాన్ని ఊగదీస్తూ నిలబడ్డారు. అప్పుడు విశ్వాన్ని పోగొట్టే, భగనేత్రుడైన ప్రభువు ఒక్కొక్క అడుగు వేసుకుంటూ ముందుకు సాగాడు.
చకారౌద్వాహికం కృత్యం పత్న్యా సహ యథోచితమ్ దత్తార్ఘో గిరిరాజేన సురవృన్దైర్ వినోదితః
ఆయన తన భార్యతో కలసి, యథావిధిగా పెళ్లి కార్యాన్ని నిర్వహించాడు. గిరిరాజు అర్ఘ్యం సమర్పించగా, దేవతల సమూహం ఆనందాన్ని పంచింది.
అవసత్తాం క్షపాం తత్ర పత్న్యా సహ పురాన్తకః తతో గన్ధర్వగీతేన నృత్యేనాప్సరసామపి
పురాంతకుడు తన భార్యతో కలిసి ఆ రాత్రి అక్కడ గడిపాడు. తరువాత గంధర్వుల పాటలు, అప్సరసల నాట్యంతో ఆ ప్రాంతం మధురంగా మారింది.
స్తుతిభిర్ దేవదైత్యానాం విబుద్ధో విబుధాధిపః ఆమన్త్ర్య హిమశైలేన్ద్రం ప్రభాతే చోమయా సహ జగామ మన్దరగిరిం వాయువేగేన శృఙ్గిణా
దేవతలు, దైత్యుల స్తోత్రాలతో మేల్కొన్న దేవేంద్రుడు, ఉదయాన్నే హిమశైలేంద్రుని ఆహ్వానించి, ఉమాతో కలిసి గాలి వేగంతో కొమ్ములు గల వాహనంపై మందరగిరికి వెళ్లాడు.
తతో గతే భగవతి నీలలోహితే సహోమయా రతిమలభన్న భూధరః సబాన్ధవో భవతి చ కస్య నో మనో విహ్వలం చ జగతి హి కన్యకాపితుః
నీలలోహితుడు ఉమాతో కలిసి వెళ్లిపోయిన తరువాత, ఆ పర్వతుడు, అతని బంధువులు విషాదంలో మునిగిపోయారు. ఈ లోకంలో కన్యకాపితకు కుమార్తెను ఇచ్చినప్పుడు ఎవరి మనస్సు కలవరపడదు?
జ్వలన్మణిస్ఫటికహాటకోత్కటం స్ఫుటద్యుతి స్ఫటికగోపురం పురమ్ హరో గిరౌ చిరమనుకల్పితం తదా విసర్జితామరనివహో ఽవిశత్స్వకమ్
హరుడు ఎంతో కాలంగా సిద్ధం చేసిన ఆ పర్వతనగరం మణులు, స్ఫటికాలు, బంగారం వెలుగులతో ప్రకాశించింది. స్ఫటిక గోపురాలు మెరిసిపోయాయి. అప్పుడు అమరులు అక్కడి నుండి వెళ్ళి, తమ తమ లోకాలకు చేరుకున్నారు.
తదోమాసహితో దేవో విజహార భగాక్షిహా పురోద్యానేషు రమ్యేషు వివిక్తేషు వనేషు చ
తర్వాత భగనేత్రుడైన దేవుడు ఉమాతో కలిసి ఆ అందమైన ఉద్యానవనాలలో, నిశ్శబ్దమైన అడవుల్లో ఆనందంగా విహరించాడు.
సురక్తహృదయో దేవ్యా మకరాఙ్కపురఃసరః తతో బహుతిథే కాలే సుతకామా గిరేః సుతా
దేవిని ఎంతో ప్రేమతో హృదయంలో ఉంచుకున్న ఆయన, మకరచిహ్నాన్ని ముందుగా ధరించి, చాలా కాలం గడిచిన తరువాత, పర్వతుని కుమార్తెకు సంతానం కావాలని ఆకాంక్ష కలిగింది.