వీరకం లోకవీరేశమ్ ఈశానసదృశద్యుతిమ్ యక్షకుఙ్కుమకిఞ్జల్కపుఞ్జపిఙ్గజటాసటమ్
అక్కడ ఓ వీరుడు, లోక వీరుల అధిపతి, ఈశానుడి వలె ప్రకాశిస్తూ, యక్ష కుంకుమ పుష్పపు రేణువులతో పింగళ జటలు అలంకరించుకున్నాడు.
వేత్రపాణినమ్ అవ్యగ్రమ్ ఉగ్రభోగీన్ద్రభూషణమ్ తతో నిమీలితోన్నిద్రపద్మపత్రాభలోచనమ్
చేతిలో దండ ధరించి, ఏ కలత లేకుండా, భయంకరమైన పాముతో అలంకరించబడి, నిద్రలోని కమల దళాల వలె కళ్లను మూసుకున్నాడు.
ప్రేక్షమాణమృజుస్థానం నాసికాగ్రం సులోచనైః శ్రవస్తరససింహేన్ద్రచర్మలమ్బోత్తరీయకమ్
అందమైన కళ్లతో ముక్కు చివరను నిశ్చలంగా చూస్తూ, శ్రావస్తి అరణ్యంలోని సింహం, ఏనుగు చర్మంతో పై వస్త్రాన్ని ధరించాడు.
శ్రవణాహిఫలన్ముక్తనిఃశ్వాసానలపిఙ్గలమ్ ప్రేఙ్ఖత్కపాలపర్యన్తతుమ్బిలమ్బిజటాచయమ్
చెవులకు పాము ఫణాలతో అలంకారం, ఊపిరి అగ్నివలె ప్రకాశిస్తూ, తల జటలు ఊగుతూ, చివరల్లో ఖడ్గాలతో వేలాడుతూ ఉన్నాయి.
కృతవాసుకిపర్యఙ్కనాభిమూలనివేశితమ్ బ్రహ్మాఞ్జలిస్థపుచ్ఛాగ్రనిబద్ధోరగభూషణమ్
వాసుకిని మంచంగా చేసుకుని, నాభి వద్ద విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, బ్రహ్మ చేతులు జోడించి పట్టుకున్న పాము తోకతో అలంకరించబడ్డాడు.
దదర్శ శంకరం కామః క్రమప్రాప్తాన్తికం శనైః తతో భ్రమరఝఙ్కారమాలమ్బిద్రుమసానుకమ్
క్రమంగా దగ్గరగా వచ్చి, మన్మథుడు శంకరుణ్ని చూశాడు; ఆ తర్వాత తేనెటీగలు గుంజుతున్న అరణ్యపు పొదల మధ్యకు వెళ్లాడు.
ప్రవిష్టః కర్ణరన్ధ్రేణ భవస్య మదనో మనః శంకరస్తమథాకర్ణ్య మధురం మదనాశ్రయమ్
మన్మథుడు భవుని చెవిలోంచి మనస్సులో ప్రవేశించాడు; శంకరుడు ఆ మధురమైన, మన్మథుని ప్రభావంతో కూడిన ధ్వనిని వినిపించాడు.
సస్మార దక్షదుహితారం దయితాం రక్తమానసః తతః సా తస్య శనకైస్ తిరోభూయాతినిర్మలా
శంకరుడు దక్ష కుమార్తెను, తన ప్రియమైనవాళ్లను, మనస్సు కోరికతో గుర్తుకు తెచ్చుకున్నాడు; అప్పుడు ఆమె, అత్యంత నిర్మలంగా, నెమ్మదిగా అతని చూపులో నుండి కనుమరుగైంది.
సమాధిభావనా తస్థౌ లక్ష్యప్రత్యక్షరూపిణీ తతస్తన్మయతాం యాతః ప్రత్యూహాపిహితాశయః
ఆమె ధ్యానంలో లీనమై, తన ధ్యేయాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూసినట్టుగా నిలిచింది. అప్పుడు, అంతరాయాల వల్ల మనస్సు పూర్తిగా ఆ ధ్యేయంలోనే మునిగిపోయింది.
వశిత్వేన బుబోధేశో వికృతిం మదనాత్మికామ్ ఈషత్కోపసమావిష్టో ధైర్యమాలమ్బ్య ధూర్జటిః
ఆ సమయంలో, పరమేశ్వరుడు తన నియంత్రణతో, కామమూలమైన వికారాన్ని గ్రహించాడు. కొంత కోపంతో కూడిన ధైర్యంతో ధూర్జటి తనను తాను అదుపులో పెట్టుకున్నాడు.
నిరాసే మదనస్థిత్యా యోగమాయాసమావ్రతః స తయా మాయయావిష్టో జజ్వాల మదనస్తతః
ఆశ లేకపోయినా, కామం మిగిలి ఉండగా, యోగమాయలో మునిగిపోయి, అదే మాయ చేత పట్టుబడి, కామాగ్ని అక్కడ మండిపడింది.
ఇచ్ఛాశరీరో దుర్జేయో రోషదోషమహాశ్రయః హృదయాన్నిర్గతః సో ఽథ వాసనావ్యసనాత్మకః
ఇచ్చతో రూపం దాల్చిన, అదుపు చేయలేని, కోపం మరియు దోషాలకు మూలమైన ఆ కామం, మనసులోని వాసనల బాధతో, హృదయం నుండి బయలుదేరింది.
బహిఃస్థలం సమాలమ్బ్య హ్య్ ఉపతస్థౌ ఝషధ్వజః అనుయాతో ఽథ హృద్యేన మిత్రేణ మధునా సహ
బయట ఒక చోట నిలబడి, చేపపతాకుడు సమీపించాడు. అతడితో పాటు, హృదయంలో నివసించే మిత్రుడు మరియు మధువు కూడా ఉన్నారు.
సహకారతరౌ దృష్ట్వా మృదుమారుతనిర్ధుతమ్ స్తబకం మదనో రమ్యం హరవక్షసి సత్వరమ్
సహకార వృక్షాన్ని, మృదువైన గాలిలో ఊగిపోతున్న పుష్పగుచ్ఛాన్ని చూసి, మదనుడు హరుడి ఛాతిపై ఆ అందాన్ని చూసి ఆనందించాడు.
ముమోచ మోహనం నామ మార్గణం మకరధ్వజః శివస్య హృదయే శుద్ధే నాశశాలీ మహాశరః
మకరధ్వజుడు మోహనం అనే మాయాజాలపు పుష్పబాణాన్ని శివుని పవిత్ర హృదయంలోకి విడిచాడు.
పపాత పరుషప్రాంశుః పుష్పబాణో విమోహనః తతః కరణసందేహో విద్ధస్తు హృదయే భవః
ఆ గంభీరమైన, పొడవైన, మాయాజాలపు పుష్పబాణం పడిపోయింది. అప్పుడు, హృదయంలో బాణం తగిలిన భవుడు, ఇంద్రియాలు మళ్లిపోయినట్టు అయిపోయాడు.
బభూవ భూధరౌపమ్యధైర్యో ఽపి మదనోన్ముఖః తతః ప్రభుత్వాద్భావానాం నావేశం సమపద్యత
పర్వతంతో సమానమైన స్థిరత ఉన్నా, అతడు కామానికి లోనయ్యాడు. ఆ భావాల ప్రభావంతో, వాటి వశమయ్యాడు.
బాహ్యం బహు సమాసాద్య ప్రత్యూహప్రసవాత్మకమ్ తతః కోపానలోద్భూతఘోరహుఙ్కారభీషణే
బయటి అంతరాయాలు ఎక్కువగా ఎదురవడంతో, అవి కలిగించిన బాధతో, కోపాగ్నిలోంచి భయంకరమైన గర్జన ఉద్భవించింది.
బభూవ వదనే నేత్రం తృతీయమనలాకులమ్ రుద్రస్య రౌద్రవపుషో జగత్సంహారభైరవమ్
రుద్రుని భయంకరమైన రూపంలో, అతని ముఖంలో మూడవ కంటిపైన అగ్ని మండుతూ, భయంకరమైన లోక సంహారక కంటి రూపంలో కనిపించింది.
తదన్తికస్థే మదనే వ్యస్ఫారయత ధూర్జటిః తన్నేత్రవిస్ఫులిఙ్గేన క్రోశతాం నాకవాసినామ్
మదనుడు దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు, ధూర్జటి ఆ కంటిని తెరిచాడు. ఆ కంటిలోంచి వచ్చిన అగ్ని రేఖతో, దేవతలు భయంతో అరవసాగారు.
గమితో భస్మసాత్తూర్ణం కన్దర్పః కామిదర్పకః స తు తం భస్మసాత్కృత్వా హరనేత్రోద్భవో ఽనలః
కాముడు, ప్రేమికుల గర్వాన్ని తగ్గించేవాడు, వెంటనే బూడిదగా మారిపోయాడు. హరుడి కన్నులోంచి వచ్చిన అగ్ని అతన్ని బూడిదగా చేసింది.
వ్యజృమ్భత జగద్దగ్ధుం జ్వాలాహుఙ్కారఘస్మరః తతో భవో జగద్ధేతోర్ వ్యభవజ్జాతవేదసమ్
ఆ అగ్ని లోకాన్ని కాల్చేందుకు విస్తరించి, జ్వాలలతో గర్జించింది. అప్పుడు, లోక హితార్థంగా భవుడు ఆ అగ్నిని అదుపులో పెట్టాడు.
సహకారే మధౌ చన్ద్రే సుమనఃసు పరేష్వపి భృఙ్గేషు కోకిలాస్యేషు విభాగేన స్మరానలమ్
సహకార వృక్షంలో, వసంతంలో, చంద్రునిలో, పువ్వుల్లో, తేనెటీగల్లో, కోకిలల స్వరాల్లో, వేర్వేరు రూపాల్లో, ప్రేమాగ్ని ఉండిపోయింది.
స బాహ్యాన్తరవిద్ధేన హరేణ స్మరమార్గణః రాగస్నేహసమిద్ధాన్తర్ధావంస్తీవ్రహుతాశనః
ఆ ప్రేమబాణం, హరిచేత బాహ్యాంతరంగా తాకి, రాగానురాగాలతో మండిపడి, లోపలికి ఉరిమే భయంకరమైన అగ్నిలా ప్రవేశించింది.
విభక్తలోకసంక్షోభకరో దుర్వారజృమ్భితః సమ్ప్రాప్య స్నేహసంపృక్తం కామినాం హృదయం కిల
అది అదుపు చేయలేని విధంగా పెరిగి, వేర్వేరు లోకాలలో కలకలం కలిగిస్తూ, ప్రేమతో నిండిన ప్రేమికుల హృదయాలను చేరుతుందని చెబుతారు.
జ్వలత్యహర్నిశం భీమో దుశ్చికిత్స్యముఖాత్మకః విలోక్య హరహుఙ్కారజ్వాలాభస్మకృతం స్మరమ్
ఆ ప్రేమాగ్ని రాత్రింబవళ్ళు మండుతూ, భయంకరంగా, చికిత్స చేయలేని విధంగా ఉంటుంది. హరుడి గర్జన జ్వాలలతో ప్రేముడు బూడిదైన దృశ్యాన్ని చూస్తూ.
విలలాప రతిః క్రూరం బన్ధునా మధునా సహ తతో విలప్య బహుశో మధునా పరిసాన్త్వితా
రతి తన క్రూరమైన భర్త మధుతో కలిసి గట్టిగా విలపించింది. చాలా సేపు దుఃఖించి, మధు ఆమెను ఓదార్చాడు.
జగామ శరణం దేవమ్ ఇన్దుమౌలిం త్రిలోచనమ్ భృఙ్గానుయాతాం సంగృహ్య పుష్పితాం సహకారజామ్
తర్వాత, తేనెలు తాగే తేనెటీగలు వెంటాడుతున్న పుష్పాలతో నిండిన మామిడి వల్లి తీసుకొని, చంద్రకిరీటుడైన త్రినేత్రుడైన దేవుని ఆశ్రయానికి వెళ్లింది.
లతాం పవిత్రకస్థానే పాణౌ పరభృతాం సఖీమ్ నిర్బధ్య తు జటాజూటం కుటిలైర్ అలకై రతిః
రతి తన చేతిలో పవిత్రమైన పుష్పవల్లిని పట్టుకొని, పక్షులను ఆకర్షించే ఆ స్నేహిత వల్లిని తానే తానే జటామండలంలో వంకర జుట్టుతో కట్టుకుంది.
ఉద్ధ్వల్య గాత్రం శుభ్రేణ హృద్యేన స్మరభస్మనా జానుభ్యామవనీం గత్వా ప్రోవాచేన్దువిభూషణమ్
ఆమె తన శరీరాన్ని పవిత్రమైన, హృదయానికి హాయిగా ఉండే మన్మథ భస్మంతో అలంకరించి, మోకాళ్లపై భూమిపై పడిపోయి, చంద్రభూషణుడైన భగవంతుని ప్రార్థించింది.