ఆనన్దదివసాహారి హృదయం మే ఽధునా మునే నాధ్యవస్యతి కృత్యానాం ప్రవిభాగవిచారణమ్ యది వాచామధీశః స్యాం త్వద్గుణానాం విచారణే
ఓ మునీ, ఇప్పుడు నా హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది. నీ గొప్పతనాన్ని ఆలోచిస్తూ, నా మనసు ఇక పనుల గురించి విచారించదు.
భవద్విధానాం నియతమ్ అమోఘం దర్శనం మునే తవాస్మాన్ప్రతి చాపల్యం వ్యక్తం మమ మహామునే
ఓ మునీశ్వరా, నీవంటి వారికి దర్శనం ఎప్పుడూ ఫలప్రదమే. నీకు మాపై ఉన్న ప్రేమ స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది, ఓ మహామునీ.
భవద్భిరేవ కృత్యో ఽహం నివాసాయాత్మరూపిణామ్ మునీనాం దేవతానాం చ స్వయంకర్తాపి కల్మషమ్
మీరు మాత్రమే నాకు, ఆత్మస్వరూపమైన మునులు, దేవతలు నివసించేందుకు అవసరమైన పనిలో నన్ను నియమించాలి. నేను స్వయంగా సృష్టికర్తనైనా, పాపానికి లోనవుతాననే విషయం నాకు తెలుసు.
తథాపి వస్తున్యేకస్మిన్న్ ఆజ్ఞా మే సమ్ప్రదీయతామ్ ఇత్యుక్తవతి శైలేన్ద్రే స తదా హర్షనిర్భరే
అయినా, ఏదో ఒక విషయంపై నాకు ఆజ్ఞ ఇవ్వండి అని శైలేంద్రుడు ఆనందంతో ఇలా అన్నాడు.
తథా చ నారదో వాక్యం కృతం సర్వమితి ప్రభో సురకార్యే య ఏవార్థస్ తవాపి సుమహత్తరః
అంతట నారదుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రభూ, మీరు చెప్పినది అన్నీ పూర్తయ్యాయి. దేవతల విషయమై మీకున్న సంకల్పం మరింత గొప్పది.
ఇత్యుక్త్వా నారదః శీఘ్రం జగామ త్రిదివం ప్రతి స గత్వా శక్రభవనమ్ అమరేశం దదర్శ హ
ఇలా చెప్పి నారదుడు వెంటనే స్వర్గానికి వెళ్లాడు. అక్కడ శక్రుని ఇంటికి చేరి, అమరేశ్వరుడిని దర్శించాడు.
తతో ఽభిరూపే స మునిర్ ఉపవిష్టో మహాసనే పృష్టః శక్రేణ ప్రోవాచ హిమజాసంశ్రయాం కథామ్
అప్పుడా అందమైన ముని, గొప్ప ఆసనంపై కూర్చొని ఉండగా, శక్రుడు అడిగాడు. ముని హిమపర్వత కుమార్తె గురించి కథను చెప్పాడు.
సమూహ్య యత్తు కర్తవ్యం తన్మయా కృతమేవ హి కిం తు పఞ్చశరస్యైవ సమయో ఽయముపస్థితః
ఒక్కటిగా చేయాల్సిన పనులు నేను పూర్తిచేశాను. కానీ ఇప్పుడు ఐదు బాణాలవాడి సమయం వచ్చింది.
ఇత్యుక్తో దేవరాజస్తు మునినా కార్యదర్శినా చూతాఙ్కురాస్త్రం సస్మార భగవాన్పాకశాసనః
ముని చెప్పిన మాటలు విని, కార్యాన్ని తెలుసుకున్న దేవేంద్రుడు, పాకశాసనుడు, మామిడికాయ మొగ్గ బాణాన్ని స్మరించాడు.
సంస్మృతస్తు తదా క్షిప్రం సహస్రాక్షేణ ధీమతా ఉపతస్థే రతియుతః సవిలాసో ఝషధ్వజః ప్రాదుర్భూతం తు తం దృష్ట్వా శక్రః ప్రోవాచ సాదరమ్
అప్పుడు సహస్రాక్షుడు ఆ దేవుణ్ణి స్మరించగానే, అతడు రతితో పాటు, వినోదంతో, చేప జెండా పట్టినవాడిగా వెంటనే ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అతడిని చూసి శక్రుడు గౌరవంగా పలికాడు.
ఉపదేశేన బహునా కిం త్వాం ప్రతి వదే ప్రియమ్ మనోభవో ఽసి తేన త్వం వేత్సి భూతమనోగతమ్
నీకు ఎక్కువగా ఉపదేశం అవసరం లేదు. నేను నీకు మిత్రంగా మాట్లాడుతున్నాను. నువ్వు మన్మథుడవు కాబట్టి, గతంలో ఏం జరిగిందో, ముందే ఏం జరుగుతుందో నీకు తెలుసు.
తద్యథార్థకమేవ త్వం కురు నాకసదాం ప్రియమ్ శంకరం యోజయ క్షిప్రం గిరిపుత్ర్యా మనోభవ సంయుతో మధునా చైవ ఋతురాజేన దుర్జయ
కాబట్టి, యథార్థంగా, స్వర్గవాసులకు ఆనందాన్ని కలిగించే విధంగా పని చేయి. శివుడిని హిమపర్వత కుమార్తెతో త్వరగా కలిపి పెట్టు, మన్మథా! మధురతతో, ఋతురాజుతో కలిసి ఈ కార్యాన్ని నెరవేర్చు.
ఇత్యుక్తో మదనస్తేన శక్రేణ స్వార్థసిద్ధయే ప్రోవాచ పఞ్చబాణో ఽథ వాక్యం భీతః శతక్రతుమ్
ఇలా శక్రుడు తన స్వార్థసిద్ధికై చెప్పగా, ఐదు బాణాలవాడు భయంతో శతక్రతువుని ఇలా అడిగాడు.
అనయా దేవసామగ్ర్యా మునిదానవభీమయా దుఃసాధ్యః శంకరో దేవః కిం న వేత్సి జగత్ప్రభో
ఈ దేవతల సమూహంతో, మునులు, దానవులు కలిసినప్పుడు, శంకరుడిని జయించడం చాలా కష్టం. జగత్పతీ, ఈ విషయం మీకు తెలియదా?
తస్య దేవస్య వేత్థ త్వం కారణం తు యదవ్యయమ్ ప్రాయః ప్రసాదః కోపో ఽపి సర్వో హి మహతాం మహాన్
ఆ దేవుని స్థిరత్వానికి కారణం మీకు తెలుసు. గొప్పవారికి అనుగ్రహం, కోపం రెండూ కూడా పెద్దవే.
సర్వోపభోగసారా హి సున్దర్యః స్వర్గసంభవాః అధ్యాశ్రితం చ యత్సౌఖ్యం భవతా నష్టచేష్టితమ్
స్వర్గంలో జన్మించిన అందమైన స్త్రీలలో అన్ని రకాల ఆనందాలు ఉన్నాయి. మీరు అనుభవించిన సుఖం ఇప్పుడు పోయింది.
ప్రమాదాదథ విభ్రశ్యేద్ ఈశం ప్రతి విచిన్త్యతామ్ ప్రాగేవ చేహ దృశ్యన్తే భూతానాం కార్యసంభవాః
ఎదుటి ప్రభువుని విషయంలో నిర్లక్ష్యంతో తప్పు జరిగితే, దీన్ని బాగా ఆలోచించండి. ఇక్కడే భూతాల కార్యాల సంకేతాలు ముందే కనబడుతున్నాయి.
విశేషం కాఙ్క్షతాం శక్ర సామాన్యాద్భ్రంశనం ఫలమ్ శ్రుత్వైతద్వచనం శక్రస్ తమువాచామరైర్యుతః
ప్రత్యేకత కోరేవారికి సాధారణ స్థితి నుండి పడిపోతే నష్టమే ఫలితం. ఈ మాటలు విని, అమరులతో కూడిన శక్రుడు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు.
వయం ప్రమాణాస్తే హ్యత్ర రతికాన్త న సంశయః సందేశేన వినా శక్తిర్ అపకారస్య నేష్యతే కస్యచిచ్ చ క్వచిద్దృష్టం సామర్థ్యం న తు సర్వతః
ఇక్కడ మేమే నీకు ఆధారము, రతిపతీ! సందేశం లేకుండా ఎవరికీ హాని చేయగల శక్తి లేదు. సామర్థ్యం కొన్ని చోట్ల మాత్రమే కనిపిస్తుంది, అన్ని చోట్ల కాదు.
ఇత్యుక్తః ప్రయయౌ కామః సఖాయం మధుమాశ్రితః రతియుక్తో జగామాశు ప్రస్థం తు హిమభూభృతః
ఇలా చెప్పగానే, కాముడు తన స్నేహితుడు మధుతో కలిసి, రతితో కూడి, వెంటనే హిమపర్వతుని నివాసానికి వెళ్లాడు.
స తు తత్రాకరోచ్చిన్తాం కార్యస్యోపాయపూర్వికామ్ మహార్థా యే హి నిష్కమ్పా మనస్తేషాం సుదుర్జయమ్
అప్పుడు అతడు ముందుగా ఆ పని చేయడానికి సరైన మార్గాన్ని ఆలోచించాడు. ఎందుకంటే గొప్ప పనుల్లో మనస్సు స్థిరంగా ఉన్నవారిని ఓడించడం చాలా కష్టం.
తదాదావేవ సంక్షోభ్య నియతం సుజయో భవేత్ సంసిద్ధిం ప్రాప్నుయుశ్చైవ పూర్వం సంశోధ్య మానసమ్
ముందుగా మనస్సును కదిలిస్తే తప్పకుండా విజయాన్ని పొందుతారు; అలాగే ముందే మనస్సును శుభ్రంగా చేసుకుంటే సఫలత కూడా అందుతుంది.
కథం చ వివిధైర్భావైర్ ద్వేషానుగమనం వినా క్రోధః క్రూరతరాసఙ్గాద్ భీషణేర్ష్యాం మహాసఖీమ్
వివిధ భావాలతో ద్వేషాన్ని అనుసరించకుండా, క్రూరమైన పరిచయంతో కలిగే కోపం ఎలా ఆ భయంకరమైన ఈర్ష్య అనే సహచారిని తెస్తుందో?
చాపల్యమూర్ధ్ని విధ్వస్తధైర్యాధారాం మహాబలామ్ తామస్య వినియోక్ష్యామి మనసో వికృతిం పరామ్
తన ధైర్యానికి ఆధారం పోయిన, అత్యంత ఉత్సాహంలో ఉన్నా బలమైన ఆమెలో, నేను ఆ అంధకారపు మనస్సు భ్రమను ప్రేరేపిస్తాను.
పిధాయ ధైర్యద్వారాణి సంతోషమపకృష్య చ అవగన్తుం హి మాం తత్ర న కశ్చిదతిపణ్డితః
ధైర్యానికి తలుపులు మూసి, సంతృప్తిని తొలగించినప్పుడు, ఎంత తెలివైనవాడు అయినా అక్కడ నన్ను గ్రహించలేడు.
వికల్పమాత్రావస్థానే వైరూప్యం మనసో భవేత్ పశ్చాన్మూలక్రియారమ్భగమ్భీరావర్తదుస్తరః
సందేహంలోనే మనస్సు నిలిచిపోతే అది వక్రంగా మారుతుంది; తర్వాత అసలు పనిని మొదలుపెడితే అది లోతైన, దాటి పోలేని తుఫానులో చిక్కుకుంటుంది.
హరిష్యామి హరస్యాహం తపస్తస్య స్థిరాత్మనః ఇన్ద్రియగ్రామమావృత్య రమ్యసాధనసంవిధిః
స్థిరమైన హరుడి తపస్సును, అందమైన సాధనాలతో అతని ఇంద్రియాలను చుట్టి, నేను దొంగిలిస్తాను.
చిన్తయిత్వేతి మదనో భూతభర్తుస్తదాశ్రమమ్ జగామ జగతీసారం సరలద్రుమవేదికమ్
ఇలా నిర్ణయించుకున్న మన్మథుడు, భూతాల అధిపతి అయిన పరమేశ్వరుని ఆశ్రమాన్ని, నేరుగా పెరిగిన చెట్లతో ఉన్న ఆ ప్రదేశాన్ని చేరుకున్నాడు.
శాన్తసత్త్వసమాకీర్ణమ్ అచలప్రాణిసంకులమ్ నానాపుష్పలతాజాలం గగనస్థగణేశ్వరమ్
ఆ ఆశ్రమం శాంతమైన జీవులతో నిండిపోయి, అచలమైన ప్రాణులతో కిక్కిరిసి, వివిధ పుష్పలతల అలంకారంతో, ఆకాశంలోని దేవతలతో పరిపూర్ణంగా ఉంది.
నిర్వ్యగ్రవృషభాధ్యుష్టనీలశాద్వలసానుకమ్ తత్రాపశ్యత్త్రినేత్రస్య రమ్యం కంచిద్ద్వితీయకమ్
అక్కడ, ఆ నీలిమయమైన పచ్చిక పొదల్లో, ఎలాంటి కలత లేకుండా ఎద్దులు మేతకుంటున్న చోట, త్రినేత్రునికి సంబంధించిన మరో అందమైన నివాసాన్ని చూశాడు.