అవగమ్యార్థమఖిలం తత ఆమన్త్ర్య నారదః శక్రం జగామ భగవాన్ హిమశైలనివేశనమ్
అందరి విషయాన్ని అర్థం చేసుకుని, నారదుడు శక్రునికి వీడ్కోలు చెప్పి, హిమపర్వతుని నివాసానికి వెళ్లాడు.
తత్ర ద్వారే స విప్రేన్ద్రశ్ చిత్రవేత్రలతాకులే వన్దితో హిమశైలేన నిర్గతేన పురో మునిః
అక్కడ, రంగురంగుల వెదురు, లతలతో అలంకరించబడిన ద్వారంలో, బయటకు వచ్చిన హిమశైలుడు మునిని ఆహ్వానించాడు.
సహ ప్రవిశ్య భవనం భువో భూషణతాం గతమ్ నివేదితే స్వయం హైమే హిమశైలే న విస్తృతే
ఇద్దరూ కలసి భూమిని అలంకరించిన ఆ గృహంలోకి ప్రవేశించారు. హిమశైలుని స్వర్ణమయమైన ఇంటిలో నారదుడు ఆహ్వానించబడ్డాడు, అది పెద్దది కాకపోయినా.
మహాసనే మునివరో నిషసాదాతులద్యుతిః యథార్హం చార్ఘ్యపాద్యం చ శైలస్తస్మై న్యవేదయత్
అతుల్య కాంతితో మెరిసే మునివరుడు మహాసనంపై కూర్చున్నాడు. యథావిధిగా, శైలుడు అతనికి పాద్యార్ఘ్యాలు సమర్పించాడు.
మునిస్తు ప్రతిజగ్రాహ తమర్ఘం విధివత్తదా గృహీతార్ఘం మునివరమ్ అపృచ్ఛచ్ఛ్లక్ష్ణయా గిరా
మహర్షి ఆ అర్ఘ్యాన్ని విధిగా స్వీకరించాడు. అర్ఘ్యం అందుకున్న మునివరుడు మృదువైన మాటలతో శైలుణ్ణి అడిగాడు.
కుశలం తపసః శైలః శనైః ఫుల్లాననామ్బుజః మునిరప్యద్రిరాజానమ్ అపృచ్ఛత్కుశలం తదా
పుష్పించిన కమలవదనంతో శైలుడు మునికి తపస్సు క్షేమంగా ఉందా అని మృదువుగా అడిగాడు. అలాగే మునీంద్రుడు కూడా పర్వతరాజుని క్షేమంగా ఉన్నాడా అని అడిగాడు.
అహో ఽవతారితాః సర్వే సంనివేశే మహాగిరే పృథుత్వం మనసా తుల్యం కన్దరాణాం తథాచల
అయ్యో! అందరూ ఈ మహాపర్వతంపై ఉన్న నివాసానికి వచ్చారు. గుహల విస్తీర్ణం, పర్వతపు విశాలత రెండూ నా మనసులో సమానంగా అనిపిస్తున్నాయి.
గురుత్వం తే గుణౌఘానాం స్థావరాదతిరిచ్యతే ప్రసన్నతా చ తోయస్య మనసో ఽప్యధికా చ తే
నీ గుణాల బరువు స్థావరాల కంటే ఎక్కువ. నీ మనస్సు నిర్మలత నీటిలా, అది మనసు ప్రశాంతతకన్నా ఎక్కువ.
న లక్షయామః శైలేన్ద్ర శిష్యతే కన్దరోదరాత్ న చ లక్ష్మీస్తథా స్వర్గే కుత్రాధికతయా స్థితా
ఓ పర్వతాధిపతి! గుహల లోతుల్లో ఏదీ మిగిలి ఉందని మేము చూడలేము. పరలోకంలో కూడా ఇంత గొప్ప ఐశ్వర్యం ఎక్కడా లేదు.
నానాతపోభిర్మునిభిర్ జ్వలనార్కసమప్రభైః పావనైః పావితో నిత్యం త్వత్కన్దరసమాశ్రితైః
అగ్ని, సూర్యుని వంటి తేజస్సుతో ఉన్న వివిధ తపస్వులు నీ గుహల్లో నివసిస్తూ, వాటిని ఎప్పుడూ పవిత్రంగా ఉంచుతున్నారు.
అవమత్య విమానాని స్వర్గవాసవిరాగిణః పితుర్గృహ ఇవాసన్నా దేవగన్ధర్వకింనరాః
తమ తమ భవనాలను తక్కువగా భావించి, స్వర్గంలో నివసించడంలో ఆసక్తి లేకుండా, దేవతలు, గంధర్వులు, కిన్నరులు తండ్రి ఇంట్లో ఉన్నట్టు అక్కడే ఉండిపోయారు.
అహో ధన్యో ఽసి శైలేన్ద్ర యస్య తే కన్దరం హరః అధ్యాస్తే లోకనాథో ఽపి సమాధానపరాయణః
ఓ పర్వతాధిపతీ! ఎంత అదృష్టవంతుడివి నువ్వు! ఎందుకంటే నీ గుహలో లోకనాధుడైన హరుడు, ధ్యానంలో లీనమై నివసిస్తున్నాడు.
ఇత్యుక్తవతి దేవర్షౌ నారదే సాదరం గిరా హిమశైలస్య మహిషీ మేనా మునిదిదృక్షయా
దేవర్షి నారదుడు ఇలా గౌరవంగా చెప్పిన తర్వాత, హిమపర్వతరాజు భార్య అయిన మేనా, ఆ మునిని చూడాలని ఆశతో,
అనుయాతా దుహిత్రా తు స్వల్పాలిపరిచారికా లజ్జాప్రణయనమ్రాఙ్గీ ప్రవివేశ నివేశనమ్
తన కుమార్తెతో పాటు కొంతమంది పరిచారికలను తీసుకుని, సిగ్గుతో, ప్రేమతో తల వంచి, ఇంట్లోకి ప్రవేశించింది.
తత్ర స్థితో మునివరః శైలేన సహితో వశీ దృష్ట్వా తు తేజసో రాశిం మునిం శైలప్రియా తదా
అక్కడ ఆ మహర్షి, పరిమితిని తెలిసినవాడు, పర్వతరాజుతో కూర్చున్నాడు. ఆ సమయంలో, మునివర్యుని తేజస్సును చూసి, పర్వతరాజు భార్య ముందుకు వచ్చింది.
వవన్దే గూఢవదనా పాణిపద్మకృతాఞ్జలిః తాం విలోక్య మహాభాగో మహర్షిర్ అమితద్యుతిః
తన ముఖాన్ని కొంత దాచుకుని, పద్మపుష్పాల్లాంటి చేతులతో అంజలి చేసి నమస్కరించింది. ఆమెను చూసి, అపార తేజస్సుతో కూడిన మహర్షి ఆనందించాడు.
ఆశీర్భిర్ అమృతోద్గారరూపాభిస్తాం వ్యవర్ధయత్ తతో విస్మితచిత్తా తు హిమవద్గిరిపుత్రికా
అతడు అమృతంలా మధురంగా ఆశీర్వచనాలు పలికాడు. అప్పుడు హిమవంతుని కుమార్తె మనసులో ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయింది.
ఉదైక్షన్నారదం దేవీ మునిమద్భుతరూపిణమ్ ఏహి వత్సేతి చాప్యుక్తా ఋషిణా స్నిగ్ధయా గిరా
ఆ దేవి, అద్భుత రూపంతో ఉన్న నారదమునిని ఆశ్చర్యంగా చూశారు. ఆ ముని మృదువైన మాటలతో, 'రా బిడ్డా' అని పిలిచాడు.
కణ్ఠే గృహీత్వా పితరమ్ ఉత్సఙ్గే సముపావిశత్ ఉవాచ మాతా తాం దేవీమ్ అభివన్దయ పుత్రికే
తండ్రిని మెడలో పట్టుకుని, అతని ఒడిలో కూర్చుంది. ఆ తర్వాత తల్లి, 'కుమార్తె, ఆ దేవిని నమస్కరించు' అని చెప్పింది.
భగవన్తం తతో ధన్యం పతిమాప్స్యసి సంమతమ్ ఇత్యుక్తా తు తతో మాత్రా వస్త్రాన్తపిహితాననా
ఆ తర్వాత తల్లి, 'బంగారు, నీవు అందరికి ఇష్టమైన ఆ ధన్యుడైన భర్తను పొందుతావు' అని చెప్పింది. అప్పుడు ఆమె తన ముఖాన్ని వస్త్రంతో కప్పుకుంది.
కించిత్కమ్పితమూర్ధా తు వాక్యం నోవాచ కించన తతః పునరువాచేదం వాక్యం మాతా సుతాం తదా
తల కొంచెం వణికిస్తూ, ఏ మాటా చెప్పలేదు. అప్పుడు మళ్లీ తల్లి తన కుమార్తెను ఇలా ఉద్దేశించి పలికింది.
వత్సే వన్దయ దేవర్షిం తతో దాస్యామి తే శుభమ్ రత్నక్రీడనకం రమ్యం స్థాపితం యచ్చిరం మయా
'బంగారు, ఆ దేవర్షిని నమస్కరించు. అప్పుడు నేను నీకు చాలా కాలంగా దాచిపెట్టిన అందమైన రత్నాలతో చేసిన బొమ్మను ఇస్తాను.'
ఇత్యుక్తా తు తతో వేగాద్ ఉద్ధృత్య చరణౌ తదా వవన్దే మూర్ధ్ని సంధాయ కరపఙ్కజకుడ్మలమ్
తల్లి చెప్పిన వెంటనే, ఆమె త్వరగా లేచి, పద్మపుష్పాల్లాంటి చేతులతో మునివర్యుని పాదాలను తాకి, తల వంచి నమస్కరించింది.
కృతే తు వన్దనే తస్యా మాతా సఖీముఖేన తు చోదయామాస శనకైస్ తస్యాః సౌభాగ్యశంసినామ్
ఆమె నమస్కారం చేసిన తర్వాత, తల్లి తన స్నేహితుల ద్వారా మెల్లగా ఆమె సౌభాగ్యాన్ని పొగిడే వారిని ప్రోత్సహించింది.
శరీరలక్షణానాం తు విజ్ఞానాయ తు కౌతుకాత్ స్త్రీస్వభావాద్యద్దుహితుశ్ చిన్తాం హృది సముద్వహన్
తన కుమార్తె శరీర లక్షణాలను తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తితో, స్త్రీ స్వభావం వల్ల, ఆమె గురించి తల్లి మనసులో ఆలోచన పెట్టుకుంది.
జ్ఞాత్వా తదిఙ్గితం శైలో మహిష్యా హృదయేన తు అనుద్గీర్ణో ఽక్షతిర్మేనే రమ్యమేతదుపస్థితమ్
తన భార్య మనసులోని సంకల్పాన్ని గ్రహించిన పర్వతరాజు, ఆమె ఏమీ చెప్పకపోయినా, ఇది ఎంతో మేలు జరుగుతుందని భావించాడు.
చోదితః శైలమహిషీసఖ్యా మునివరస్తదా స్మితాననో మహాభాగో వాక్యం ప్రోవాచ నారదః
పర్వతరాజు భార్య స్నేహితురాలి ప్రోత్సాహంతో, మహర్షి నారదుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు:
న జాతో ఽస్యాః పతిర్భద్రే లక్షణైశ్చ వివర్జితా ఉత్తానహస్తా సతతం చరణైర్వ్యభిచారిభిః స్వఛాయయా భవిష్యేయం కిమన్యద్బహు భాష్యతే
'ఓ సౌమ్యుడా! ఈమెకు భర్త కలగడు. ఆమెకు శుభలక్షణాలు లేవు. చేతులు ఎప్పుడూ తెరిచే ఉంటాయి, అడుగులు స్థిరంగా ఉండవు, తన నీడతోనే జీవిస్తుంది. ఇంకేమీ చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు.'
శ్రుత్వైతత్సంభ్రమావిష్టో ధ్వస్తధైర్యో మహాబలః నారదం ప్రత్యువాచాథ సాశ్రుకణ్ఠో మహాగిరిః
ఇది విని, ఆ మహా శక్తిమంతుడైన పర్వతుడు భయంతో మనస్సు కలవరపడి, ధైర్యం కోల్పోయి, కన్నీళ్లు గొంతులోకి వచ్చి, నారదునితో ఇలా అన్నాడు.
సంసారస్యాతిదోషస్య దుర్విజ్ఞేయా గతిర్యతః సృష్ట్యాం చావశ్యభావిన్యాం కేనాప్యతిశయాత్మనా
ఈ లోక జీవితం చాలా తప్పులతో నిండినది, దాని గమనం అర్థం చేసుకోవడం చాలా కష్టం. సృష్టి తప్పనిసరిగా జరుగుతుంది, దానికి ఒక అసాధారణమైన కారణం ఉండాలి.