వాయవ్యాస్త్రబలేనాథ నిర్ధూతే మేఘమణ్డలే బభూవ విమలం వ్యోమ నీలోత్పలదలప్రభమ్
వాయవ్యాస్త్రం శక్తితో మేఘాల సమూహాలు చెదరిపోయాయి. ఆకాశం నీలకమలదళాల్లా నిర్మలంగా మెరిసింది.
వాయునా చాతిఘోరేణ కమ్పితాస్తే తు దానవాః న శేకుస్తత్ర తే స్థాతుం రణే ఽతిబలినో ఽపి యే
ఆ ఘోరమైన గాలికి దానవులు ఊగిపోయారు. ఎంత బలవంతులు అయినా, వారు అక్కడ యుద్ధంలో నిలబడలేకపోయారు.
తదా జమ్భో ఽభవచ్ఛైలో దశయోజనవిస్తృతః మారుతప్రతిఘాతార్థం దానవానాం భయాపహః
అప్పుడు జంభుడు పది యోజనాల వెడల్పుతో ఒక పెద్ద పర్వతంలా మారాడు. ఆ గాలి ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొనటానికి, దానవుల భయాన్ని తొలగించటానికి అలా మారాడు.
ముక్తనానాయుధోదగ్రతేజో ఽభిజ్వలితద్రుమః తతః ప్రశమితే వాయౌ దైత్యేన్ద్రే పర్వతాకృతౌ
వివిధ ఆయుధాలు, మండుతున్న చెట్లు కలసి వెలిగిపోతుండగా, వాయువు శాంతించిన తర్వాత, దైత్యేంద్రుడు పర్వతరూపంలో నిలిచాడు.
మహాశనీం వజ్రమయీం ముమోచాశు శతక్రతుః తయాశన్యా పతితయా దైత్యస్యాచలరూపిణః
అప్పుడు శతక్రతువు వజ్రమయమైన గొప్ప ఉక్కుపిడికిలిని వేగంగా ప్రయోగించాడు. ఆ ఉక్కుపిడికిలి, పర్వతరూపంలో ఉన్న దానవునిపై పడింది.
కన్దరాణి వ్యశీర్యన్త సమన్తాన్నిర్ఝరాణి తు తతః సా దానవేన్ద్రస్య శైలమాయా న్యవర్తత
అంతటా గుహలు, జలపాతాలు పగిలిపోయాయి. ఆ తర్వాత, దానవేంద్రుని పర్వతమాయా అంతమైంది.
నివృత్తశైలమాయో ఽథ దానవేన్ద్రో మదోత్కటః బభూవ కుఞ్జరో భీమో మహాశైలసమాకృతిః
ఆ సమయంలో దానవుల అధిపతి జంభుడు, అహంకారంతో ఉప్పొంగి, ఒక భయంకరమైన ఏనుగు రూపాన్ని ధరించాడు. ఆ ఏనుగు ఒక పెద్ద కొండంత ఆకారంతో భయానకంగా కనిపించాడు.
స మమర్ద సురానీకం దన్తైశ్చాప్యహనత్సురాన్ బభఞ్జ పృష్ఠతః కాంశ్చిత్ కరేణావేష్ట్య దానవః
ఆ జంభుడు తన దంతాలతో దేవతల సైన్యాన్ని నుజ్జునుజ్జు చేసి, కొంతమందిని తన సొంకుతో పట్టుకుని వెనుక నుంచి విరిచాడు.
తతః క్షపయతస్తస్య సురసైన్యాని వృత్రహా అస్త్రం త్రైలోక్యదుర్ధర్షం నారసింహం ముమోచ హ
అతడు దేవతల సైన్యాలను నాశనం చేస్తుండగా, వృత్రాసురుడిని సంహరించిన ఇంద్రుడు, మూడు లోకాల్లో ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని నరసింహాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
తతః సింహసహస్రాణి నిశ్చేరుర్మన్త్రతేజసా కృష్ణదంష్ట్రాట్టహాసాని క్రకచాభనఖాని చ
ఆ అస్త్ర ప్రభావంతో, మంత్రబలంతో వేలాది సింహాలు పుట్టుకొచ్చాయి. వాటికి నల్లని పళ్లూ, గర్జించే నవ్వూ, ముక్కుదొర్లే పంజాలూ ఉన్నాయి.
తైర్విపాటితగాత్రో ఽసౌ గజమాయాం వ్యపోథయత్ తతశ్చాశీవిషో ఘోరో ఽభవత్ఫణశతాకులః
ఆ సింహాలు దాడి చేయడంతో జంభుడి శరీరం చీలిపోయింది. వెంటనే అతడు ఏనుగు రూపాన్ని వదిలిపెట్టి, వంద ఫణాలతో కూడిన భయంకరమైన పాము రూపాన్ని ధరించాడు.
విషనిఃశ్వాసనిర్దగ్ధం సురసైన్యం మహారథః తతో ఽస్త్రం గారుడం చక్రే శక్రశ్చారుభుజస్తదా
ఆ పాము విషపూరితమైన ఊపిరితో దేవతల సైన్యాన్ని కాల్చివేసింది. అప్పుడు అందమైన భుజాలున్న ఇంద్రుడు గరుడాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
తతో గరుత్మతస్తస్మాత్ సహస్రాణి వినిర్యయుః తైర్గరుత్మద్భిరాసాద్య జమ్భో భుజగరూపవాన్ కృతస్తు ఖణ్డశో దైత్యః సాస్య మాయా వ్యనశ్యత
ఆ గరుడాస్త్రం నుండి వేలాది గరుడులు బయటికొచ్చారు. ఆ గరుడులు పాము రూపంలో ఉన్న జంభుడిపై దాడి చేసి, అతడిని ముక్కలు ముక్కలుగా చేసి, అతని మాయను నశింపజేశారు.
ప్రనష్టాయాం తు మాయాయాం తతో జమ్భో మహాసురః చకార రూపమతులం చన్ద్రాదిత్యపథానుగమ్ వివృత్తవదనో గ్రస్తుమ్ ఇయేష సురపుంగవాన్
జంభుడి మాయ పోయిన తర్వాత, ఆ మహాసురుడు చంద్రుడు, సూర్యుడు వెళ్ళే మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, ఎవ్వరూ పోల్చలేని రూపాన్ని ధరించాడు. అతడు నోరు విప్పి, దేవతలలో అగ్రగణ్యులను మింగాలని యత్నించాడు.
తతో ఽస్య వివిశుర్వక్త్రం సమహారథకుఞ్జరా సురసేనావిశద్భీమం పాతాలోత్తానతాలుకమ్
అప్పుడు దేవతల సైన్యం, గొప్ప రథాలు, ఏనుగులతో కలిసి, భయంకరంగా, పాతాళంలా విస్తరించి, పైపాలెత్తిన అతని నోటిలోకి ప్రవేశించింది.
సైన్యేషు గ్రస్యమానేషు దానవేన బలీయసా శక్రో దైన్యం సమాపన్నః శ్రాన్తబాహుః సవాహనః
బలమైన జంభుడు తన సైన్యాన్ని మింగుతుండగా, ఇంద్రుడు చేతులు అలసిపోయి, తన వాహనంతో కలిసి నిరాశకు లోనయ్యాడు.
కర్తవ్యతాం నాధ్యగచ్ఛత్ ప్రోవాచేదం జనార్దనమ్ కిమనన్తరమత్రాస్తి కర్తవ్యస్యావశేషితమ్
ఏం చేయాలో అర్థం కాక ఇంద్రుడు జనార్దనుని అడిగాడు: 'ఇక్కడ ఇకపై చేయవలసిన పని ఏదైనా మిగిలిందా?' అని.
యదాశ్రిత్య ఘటామో ఽస్య దానవస్య యుయుత్సవః తతో హరిరువాచేదం వజ్రాయుధముదారధీః
'ఈ దానవునితో యుద్ధం చేయడానికీ మనం ఏ ఆధారాన్ని ఆధారపడి ప్రయత్నిస్తున్నాం?' అని అడిగాడు. అప్పుడు ఉగ్రబుద్ధి కలిగిన హరిః వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకుని ఇలా అన్నాడు.
న సాంప్రతం రణస్త్యాజ్యస్ త్వయా కాతరభైరవః వర్ధస్వాశు మహామాయాం పురందర రిపుం ప్రతి
'ఇప్పుడు భయంతో యుద్ధాన్ని వదిలిపెట్టే సమయం కాదు, పురందరా. శత్రువుపై నీ మహామాయను త్వరగా పెంచు.'
మయైష లక్షితో దైత్యో ఽధిష్ఠితః ప్రాప్తపౌరుషః మా శక్ర మోహమాగచ్ఛ క్షిప్రమస్త్రం స్మర ప్రభో
'ఈ దానవుడిని నేను గుర్తించాను, అతడిని ఆక్రమించి, శక్తిని ఇచ్చాను. ఇంద్రా! మోహంలో పడవద్దు. ప్రభువా! వెంటనే నీ అస్త్రాన్ని స్మరించు.'
తతః శక్రః ప్రకుపితో దానవం ప్రతి దేవరాట్ నారాయణాస్త్రం ప్రయతో ముమోచాసురవక్షసి
అప్పుడు దేవతల రాజైన ఇంద్రుడు, కోపంతో దానవునిపై, ఏకాగ్రతతో నారాయణాస్త్రాన్ని అసురుని ఛాతిపై ప్రయోగించాడు.
తతో నారాయణాస్త్రం తత్ పపాతాసురవక్షసి మహాస్త్రభిన్నహృదయః సుస్రావ రుధిరం చ సః
ఆ నారాయణాస్త్రం అసురుని ఛాతిపై పడింది. ఆ మహాస్త్రం అతని హృదయాన్ని ఛిద్రం చేసి, రక్తం పారిపోయింది.
రణాగారమివోద్గారం తత్యాజాసురనన్దనః తదస్త్రతేజసా తస్య రూపం దైత్యస్య నాశితమ్
అసురుని కుమారుడు యుద్ధభూమిని విడిచిపెట్టిన యోధుడిలా బయటకు వెళ్లిపోయాడు. ఆ అస్త్రబలంతో దైత్యుని రూపం నాశనం అయింది.
తతశ్చాన్తర్దధే దైత్యో వియత్యనుపలక్షితః గగనస్థః స దైత్యేన్ద్రః శస్త్రాసనమతీన్ద్రియమ్
అంతటితో దైత్యుడు ఆకాశంలో కనిపించకుండా అంతర్ధానమయ్యాడు. ఆ దైత్యేంద్రుడు ఆకాశంలో నిలిచి, ఆయుధాలకు, ఇంద్రియాలకు అందని వాడయ్యాడు.
ముమోచ సురసైన్యానాం సంహారే కారణం పరమ్ ప్రాసాన్పరశ్వధాంశ్చక్రాన్ బాణాన్వజ్రాన్సముద్గరాన్
ఆ దానవుడు దేవతల సైన్యాలపై వినాశనానికి కారణమైన గొప్ప ఆయుధాలను వదిలాడు — కత్తులు, గొడ్డళ్లు, చక్రాలు, బాణాలు, వజ్రాలు, ముద్గరాలు అన్నీ విసిరాడు.
కుఠారాన్సహ ఖడ్గైశ్చ భిన్దిపాలానయోగుడాన్ వవర్ష దానవో రౌద్రో హ్య్ అబన్ధ్యానక్షయానపి
ఆ క్రూరమైన దానవుడు గొడ్డళ్లు, ఖడ్గాలు, బిందిపాళాలు, యోగూడాలు — ఇవన్నీ తప్పకుండా తాకే, ఎప్పటికీ తగ్గని ఆయుధాల వర్షంలా కురిపించాడు.
తైరస్త్రైర్దానవైర్ముక్తైర్ దేవానీకేషు భీషణైః బాహుభిర్ధరణిః పూర్ణా శిరోభిశ్చ సకుణ్డలైః
ఆ భయంకరమైన దానవులు విసిరిన ఆయుధాలతో దేవతల సైన్యాలపై భయానకమైన హింస జరిగింది; భూమి అంతా చేతులు, కుండలులతో ఉన్న తలలతో నిండిపోయింది.
ఊరుభిర్ గజహస్తాభైః కరీన్ద్రైర్వాచలోపమైః భగ్నేషాదణ్డచక్రాక్షై రథైః సారథిభిః సహ
ఏనుగుల సొంపుల్లాంటి తొడలు, పర్వతాల్లాంటి ఏనుగులు, విరిగిన దండాలు, చక్రాలు ఉన్న రథాలు, వాటి సారథులతో కూడి అక్కడక్కడా పడిపోయాయి.
దుఃసంచారాభవత్పృథ్వీ మాంసశోణితకర్దమా రుధిరౌఘహ్రదావర్తా శవరాశిశిలోచ్చయైః
భూమి మాంసం, రక్తంతో మురికి మట్టిగా మారింది; రక్తపు ప్రవాహాలు, శవాల గుట్టలు, ఎముకల మేడలతో దాటి వెళ్లలేని స్థితిలో మారింది.
కబన్ధనృత్యసంకులే స్రవద్వసాస్రకర్దమే జగత్త్రయోపసంహృతౌ సమే సమస్తదేహినామ్ శృగాలగృధ్రవాయసాః పరం ప్రమోదమాదధుః క్వచిద్వికృష్టలోచనః శవస్య రౌతి వాయసః
తలలేని శవాలు నాట్యం చేస్తున్నాయి, రక్తంలో తడిసిన వస్త్రాలు చుట్టూ ఉన్నాయి; మూడు లోకాలలోని ప్రాణుల అంతంలో నక్కలు, గద్దలు, కాకులు ఎంతో ఆనందించాయి; ఎక్కడో ఒక చోట కన్ను తీయబడిన కాకి శవంపై అరుస్తోంది.