కస్తే సఖాభవచ్చాగ్రే హిరణ్యాక్షవధే విభో హిరణ్యకశిపుర్దైత్యో వీర్యశాలీ మదోద్ధతః
హిరణ్యాక్షుడిని సంహరించేటప్పుడు, ప్రభూ! ముందుండి నీకు తోడుగా ఎవరు ఉన్నారు? హిరణ్యకశిపుడు మహాబలశాలి, గర్వంతో ఉన్న దానవుడు.
త్వాం ప్రాప్యాపశ్యదసురో విషమం స్మృతివిభ్రమమ్ పూర్వే ఽప్యతిబలా యే చ దైత్యేన్ద్రాః సురవిద్విషః
నీను ఎదుర్కొన్న ఆ అసురుడు, కష్టంలో పడిపోయాడు, జ్ఞాపకం కూడా తారుమారైంది. అంతకుముందు ఉన్న బలవంతమైన దానవ రాజులు, దేవతలను ద్వేషించేవారు కూడా అలాగే అయ్యారు.
వినాశమాగతాః ప్రాప్య శలభా ఇవ పావకమ్ యుగే యుగే చ దైత్యానాం త్వమేవాన్తకరో హరే
వారు నాశనం చెంది, అగ్నిలో పడి చనిపోయే పురుగుల్లా అంతమయ్యారు. ప్రతి యుగంలోనూ, హరి! నీవే దానవులను సంహరించేవాడివి.
తథైవాద్యేహ మగ్నానాం భవ విష్ణో సురాశ్రయః ఏవముక్తస్తతో విష్ణుర్ వ్యవర్ధత మహాభుజః
అలాగే, ఇప్పుడు కష్టాల్లో ఉన్నవారికి, విష్ణువూ! దేవతలకు ఆశ్రయంగా నిలవు. ఇలా చెప్పగానే, మహాబలుడు విష్ణువు మరింత బలవంతుడయ్యాడు.
ఋద్ధ్యా పరమయా యుక్తః సర్వభూతాశ్రయో ఽరిహా అథోవాచ సహస్రాక్షం కాలక్షమమ్ అధోక్షజః
అత్యున్నత ఐశ్వర్యంతో, అన్ని జీవులకు ఆశ్రయంగా, శత్రువులను సంహరించేవాడిగా ఉన్న అతడు, కాలాన్ని సహించే సహస్రాక్షుడితో అద్భుతుడు ఇలా అన్నాడు.
దైత్యేన్ద్రాః స్వైర్వధోపాయైః శక్యా హన్తుం హి నాన్యతః దుర్జయస్తారకో దైత్యో ముక్త్వా సప్తదినం శిశుమ్
దానవ రాజులను వారి స్వంత మార్గాల ద్వారానే సంహరించాలి, వేరే విధంగా కాదు. తార అనే దానవుడు ఏడురోజుల పసివాడిగా ఉన్నప్పటినే జయించలేం.
కశ్చిత్స్త్రీవధ్యతాం ప్రాప్తో వధే ఽన్యస్య కుమారికా జమ్భస్తు వధ్యతాం ప్రాప్తో దానవః క్రూరవిక్రమః
ఎవరైనా ఒకరు స్త్రీ చేతిలో మరణించాల్సినవాడయ్యాడు; మరొకరికి కన్యేనే సంహార మార్గం; జంభుడు అనే క్రూర దానవుడు కూడా సంహారయోగ్యుడయ్యాడు.
తస్మాద్వీర్యేణ దివ్యేన జహి జమ్భం జగద్వరమ్ అవధ్యః సర్వభూతానాం త్వాం వినా స తు దానవః
కాబట్టి, దివ్యశక్తితో జంభుడిని సంహరించు, జగత్తుకు భయంకరుడైన వాడిని. నిన్ను తప్పించి అతడు ఎవరికీ సంహరించదగినవాడు కాదు.
మయా గుప్తో రణే జమ్భం జగత్కణ్టకముద్ధర తద్వైకుణ్ఠవచః శ్రుత్వా సహస్రాక్షో ఽమరారిహా
యుద్ధంలో నేను నిన్ను కాపాడుతాను, నీవు జంభుడిని, జగత్తుకు ముప్పైన వాడిని, నిర్మూలించు. వైకుంఠుని మాటలు విని, సహస్రాక్షుడు, అమరులను శత్రువులను సంహరించేవాడు,
సమాదిశత్సురాన్సర్వాన్ సైన్యస్య రచనాం ప్రతి యత్సారం సర్వలోకేషు వీర్యస్య తపసో ఽపి చ
అన్ని దేవతలకు సైన్యం ఏర్పాటుపై ఆదేశించాడు. అన్ని లోకాలలో వీరత్వం, తపస్సు ఏది ముఖ్యమో, దానిని కూడగట్టాడు.
తదేకాదశ రుద్రాంస్తు చకారాగ్రేసరాన్హరిః వ్యాలభోగాఙ్గసంనద్ధా బలినో నీలకంధరాః
హరి పదకొండు రుద్రులను ముందుండే నాయకులుగా నియమించాడు. వారు సర్పాల మడతలతో అలంకరించబడి, బలవంతులు, నీలగళులు.
చన్ద్రఖణ్డనృముణ్డాలీమణ్డితోరుశిఖణ్డినః శూలజ్వాలావలిప్తాఙ్గా భుజమణ్డలభైరవాః
వారు చంద్రఖండాలతో, మానవ ఖడ్గాలతో అలంకరించిన కిరీటాలు ధరించారు. త్రిశూలాల జ్వాలలు శరీరాన్ని అలంకరించగా, భయంకరమైన భుజాల అలంకారాలు ఉన్నవారు.
పిఙ్గోత్తుఙ్గజటాజూటాః సింహచర్మానుషఙ్గిణః కపాలీశాదయో రుద్రా విద్రావితమహాసురాః
పసుపు రంగు, ఎత్తైన జటలు, సింహచర్మాలు ధరించి, కపాలీ మొదలైన రుద్రులు మహాదానవులను భయపెట్టి తరిమారు.
కపాలీ పిఙ్గలో భీమో విరూపాక్షో విలోహితః అజేశః శాసనః శాస్తా శంభుశ్చణ్డో ధ్రువస్తథా
కపాలీ, పింగళ, భీమ, విరూపాక్ష, విలోహిత, అజేశ, శాసన, శాస్త, శంభు, చండ, ధ్రువ — వీరే ఆ పదకొండు రుద్రులు.
ఏత ఏకాదశానన్తబలా రుద్రాః ప్రభావిణః పాలయన్తో బలస్యాగ్రే దారయన్తశ్చ దానవాన్
ఈ పదకొండు రుద్రులు అనంతమైన బలంతో, శక్తితో ముందుండి సైన్యాన్ని కాపాడుతూ, దానవులను చీల్చి పారేశారు.
ఆప్యాయయన్తస్త్రిదశాన్ గర్జన్త ఇవ చామ్బుదాః హిమాచలాభే మహతి కాఞ్చనామ్బురుహస్రజి
వారు దేవతలకు ఉత్సాహాన్ని నింపారు, మేఘాలు గర్జించినట్లు గర్జించారు, హిమాలయాల్లా విస్తారంగా, బంగారు కమలాల మాలలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు.
ప్రచలచ్చామరే హేమఘణ్టాసంఘాతమణ్డితే ఐరావతే చతుర్దన్తే మాతఙ్గే ఽచలసంస్థితే
చలించే చామరాలతో, బంగారు గంటలతో అలంకరించబడిన నాలుగు దంతాలు ఉన్న ఐరావతం పై, ఇంద్రుడు నిశ్చలంగా నిలిచాడు.
మహామదజలస్రావే కామరూపే శతక్రతుః తస్థౌ హిమగిరేః శృఙ్గే భానుమానివ దీప్తిమాన్
అనేక రూపాలు ధరించగల శతక్రతువు అయిన ఇంద్రుడు, అతని ఏనుగు నుండి మదజలం ప్రవహిస్తూ, మంచు పర్వత శిఖరంపై, సూర్యునిలా కాంతివంతంగా నిలిచాడు.
తస్యారక్షత్పదం సవ్యం మారుతో ఽమితవిక్రమః జుగోపాపరమగ్నిస్తు జ్వాలాపూరితదిఙ్ముఖః
అతని ఎడమవైపు మహాబలశాలి వాయుదేవుడు రక్షణగా ఉండగా, మరోవైపు అగ్ని దేవుడు జ్వాలలతో నిండిన నోటితో కాపాడుతూ నిలిచాడు.
పృష్ఠరక్షో ఽభవద్విష్ణుః ససైన్యస్య శతక్రతోః ఆదిత్యా వసవో విశ్వే మరుతశ్చాశ్వినావపి
ఇంద్రుని సైన్యానికి వెనుక వైపు విష్ణువు రక్షణగా ఉండగా, ఆదిత్యులు, వసువులు, విశ్వదేవతలు, మరుత్గణాలు, అశ్వినీదేవతలు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
గన్ధర్వా రాక్షసా యక్షాః సకింనరమహోరగాః నానావిధాయుధాశ్చిత్రా దధానా హేమభూషణాః
గంధర్వులు, రాక్షసులు, యక్షులు, కిన్నరులు, మహా పాములు — వీరందరూ ఎన్నో రకాల ఆయుధాలు ధరించి, బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి అక్కడ చేరారు.
కోటిశః కోటిశః కృత్వా వృన్దం చిహ్నోపలక్షితమ్ విశ్రామయన్తః స్వాం కీర్తిం బన్దివృన్దపురఃసరాః చేరుర్దైత్యవధే హృష్టాః సహేన్ద్రాః సురజాతయః
అనేక లక్షల బృందాలు, ప్రత్యేక గుర్తులతో, బందివృందాల నేతృత్వంలో, తమ కీర్తిని ఉల్లాసంగా ప్రదర్శిస్తూ, ఇంద్రుడు మరియు దేవతలతో కలిసి, దైత్యుల సంహారంలో ఆనందించారు.
శతక్రతోరమరనికాయపాలితా పతాకినీ గజశతవాజినాదితా సితోన్నతధ్వజపటకోటిమణ్డితా బభూవ సా దితిసుతశోకవర్ధినీ
అమరసేనలతో రక్షించబడిన ఇంద్రుని సైన్యం, పతాకాలతో, వందల ఏనుగులు, గుఱ్ఱాల గర్జనతో, తెల్లని ఎత్తైన జెండాలతో అలంకరించబడి, దితి కుమారులకు దుఃఖాన్ని కలిగించింది.
ఆయాన్తీమ్ అవలోక్యాథ సురసేనాం గజాసురః గజరూపీ మహామ్భోదసంఘాతో భాతి భైరవః
దేవతల సైన్యం ముందుకు వస్తున్నదాన్ని చూసి, గజాసురుడు ఏనుగు రూపంలో, మహా మేఘాల సమూహంలా భయంకరంగా కనిపించాడు.
పరశ్వధాయుధో దైత్యో దంశితోష్ఠకసంపుటః మమర్ద చ రణే దేవాంశ్ చిక్షేపాన్యాన్కరేణ తు
పరశువు చేతబట్టి, కోపంతో పెదవులు ముడుచుకుని, ఆ దైత్యుడు యుద్ధంలో దేవతలను నలిపి, మరికొంతమందిని తన చేతితో విసిరేశాడు.
పరాన్పరశునా జఘ్నే దైత్యేన్ద్రో రౌద్రవిక్రమః తస్య పాతయతః సేనాం యక్షగన్ధర్వకింనరాః
దౌర్జన్యంతో కూడిన ఆ దైత్యాధిపతి పరశువుతో శత్రువులను కొట్టి పడగొడుతుండగా, అతను సైన్యాన్ని నాశనం చేస్తూ ఉండగా, యక్షులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు—
ముముచుః సంహతాః సర్వే చిత్రశస్త్రాస్త్రసంహతిమ్ పాశాన్ పరశ్వధాంశ్చక్రాన్ భిన్దిపాలాన్ సముద్గరాన్
వారు అందరూ కలసి, విచిత్రమైన ఆయుధాలు, అస్త్రాలు — పాశాలు, పరశువులు, చక్రాలు, బిందిపాళాలు, గదలు — విసిరారు.
కున్తాన్ప్రాసాన్ అసీంస్తీక్ష్ణాన్ ముద్గరాంశ్చాపి దుఃసహాన్ తాన్సర్వాన్సో ఽగ్రసద్దైత్యః కవలానివ యూథపః
కుళ్లులు, శక్తులు, పదునైన ఖడ్గాలు, భయంకరమైన గదలు — ఇవన్నీ ఆ దైత్యుడు గుంపు నాయకుడు ముక్కలు మింగినట్టు మింగేసాడు.
కోపాస్ఫాలితదీర్ఘాగ్రకరాస్ఫోటేన పాతయన్ విచచార రణే దేవాన్ దుష్ప్రేక్ష్యే గజదానవః
కోపంతో పొడవైన సొండను ఊపుతూ, దానితో కొట్టి పడగొడుతూ, ఆ గజదానవుడు యుద్ధరంగంలో దేవతల మధ్య భయంకరంగా సంచరించాడు.
యస్మిన్యస్మిన్నిపతతి సురవృన్దే గజాసురః తస్మింస్తస్మిన్మహాశబ్దో హాహాకారకృతో ఽభవత్
ఎక్కడెక్కడ గజాసురుడు దేవతల గుంపుపై పడిపోతే, అక్కడక్కడా గొప్ప హాహాకార ధ్వని వినిపించింది.