పట్టిశైర్ముశలైః పాశైర్ గదాభిః కుణపైరపి తీక్ష్ణాననైశ్చ నారాచైశ్ చక్రైః శక్తిభిరేవ చ
పట్టిశాలు, ముషలాలు, పాశాలు, గదలు, మృతదేహాలు, పదునైన నారాచాలు, చక్రాలు, శక్తులతో వారు యుద్ధం చేశారు.
తానస్త్రాన్దానవైర్ముక్తాంశ్ చిత్రయోధీ జనార్దనః ఏకైకం శతశశ్చక్రే బాణైరగ్నిశిఖోపమైః
దానవులు వదిలిన ఆ ఆయుధాలను, అద్భుత యోధుడైన జనార్దనుడు, అగ్నిజ్వాలలవంటి బాణాలతో ఒక్కో దానిని వందలుగా మార్చాడు.
తతః క్షీణాయుధప్రాణా దానవా భ్రాన్తచేతసః అస్త్రాణ్యాదాతుమభవన్న్ అసమర్థా యదా రణే
అప్పుడు ఆయుధాలు, శక్తి పూర్తిగా తగ్గిపోవడంతో, దానవులు మూర్ఛితమైన మనసుతో యుద్ధంలో ఆయుధాలు పట్టుకోలేకపోయారు.
తదా మృతైర్గజైరశ్వైర్ జనార్దనమయోధయన్ సమన్తాత్కోటిశో దైత్యాః సర్వతః ప్రత్యయోధయన్
ఆ సమయంలో, దైత్యులు కోటికోట్ల సంఖ్యలో చుట్టూ యుద్ధం చేస్తూ, చనిపోయిన ఏనుగులు, కుదీరిన గుర్రాల శవాలను ఆయుధాలుగా ఉపయోగించి జనార్దనుని మీద దాడి చేశారు.
బహు కృత్వా వపుర్విష్ణుః కించిచ్ఛాన్తభుజో ఽభవత్ ఉవాచ చ గరుత్మన్తం తస్మిన్సుతుములే రణే
విష్ణువు అనేక రూపాలు ధరించి, కొంతసేపు చేతులు తక్కువగా కదిలిస్తూ, ఆ ఘోరమైన యుద్ధంలో గరుత్మంతునితో మాట్లాడాడు.
గరుత్మన్కచ్చిదశ్రాన్తస్ త్వమస్మిన్నపి సామ్ప్రతమ్ యద్యశ్రాన్తో ఽసి తద్యాహి మథనస్య రథం ప్రతి
"గరుత్మంతా! ఈ యుద్ధంలో ఇప్పటికీ నీకు అలసట రాలేదా? ఇంకా అలసిపోలేదని అనిపిస్తే, మథనుని రథం వైపు వెళ్లు."
శ్రాన్తో ఽస్యథ ముహూర్తం త్వం రణాదపసృతో భవ ఇత్యుక్తో గరుడస్తేన విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా
"ఒకవేళ నీకు అలసట వచ్చినట్లయితే, కొంతసేపు యుద్ధాన్ని వదిలి వెనక్కి వెళ్లిపో" అని ప్రభావంతుడైన విష్ణువు గరుత్మంతునికి చెప్పాడు.
ఆససాద రణే దైత్యం మథనం ఘోరదర్శనమ్ దైత్యస్త్వభిముఖం దృష్ట్వా శఙ్ఖచక్రగదాధరమ్
ఆ యుద్ధంలో గరుత్మంతుడు భయంకరమైన రూపంలో ఉన్న మథనుని దగ్గరకు వెళ్లాడు. విష్ణువు శంఖం, చక్రం, గదను పట్టుకుని ఎదురుగా ఉన్నాడని చూసి దైత్యుడు ఎదురుగా నిలిచాడు.
జఘాన భిన్దిపాలేన శితబాణేన వక్షసి తత్ప్రహారమచిన్త్యైవ విష్ణుస్తస్మిన్మహాహవే
దైత్యుడు భిందిపాళంతో కూడిన పదునైన బాణాన్ని విష్ణువు ఛాతీపై వదిలాడు. అయితే ఆ మహాయుద్ధంలో ఆ దెబ్బను విష్ణువు ఏమాత్రం పట్టించుకోలేదు.
జఘాన పఞ్చభిర్బాణైర్ మార్జితైశ్చ శిలాశితైః పునర్దశభిర్ ఆకృష్టైస్ తం తతాడ స్తనాన్తరే
విష్ణువు ఐదు పదునైన రాళ్లతో కూడిన బాణాలతో దైత్యుని కొట్టాడు. తరువాత పది బలంగా లాగిన బాణాలతో మళ్లీ అతని ఛాతీలో గట్టిగా తాకించాడు.
విద్ధో మర్మసు దైత్యేన్ద్రో హరిబాణైరకమ్పత స ముహూర్తం సమాశ్వాస్య జగ్రాహ పరిఘం తదా
హరిబాణాలతో ముఖ్యమైన భాగాల్లో గాయపడిన దైత్యేంద్రుడు కదలలేదు. కొంతసేపు ఊపిరి పీల్చుకుని వెంటనే తన పెద్ద గదను పట్టుకున్నాడు.
జఘ్నే జనార్దనం చాపి పరిఘేణాగ్నివర్చసా విష్ణుస్తేన ప్రహారేణ కించిదాఘూర్ణితో ఽభవత్
ఆ అగ్నిలా ప్రకాశించే గదతో జనార్దనుని కొట్టాడు. ఆ దెబ్బతో విష్ణువు కొంతసేపు తడబడ్డాడు.
తతః క్రోధవివృత్తాక్షో గదాం జగ్రాహ మాధవః మథనం సరథం రోషాన్ నిష్పిపేషాథ రోషతః
అప్పుడే మాధవుడు కోపంతో కన్నులు పెద్దవిగా చేసుకుని తన గదను పట్టుకుని, మథనుని రథంతో సహా కోపంతో నుజ్జునుజ్జు చేశాడు.
స పపాతాథ దైత్యేన్ద్రః క్షయకాలే ఽచలో యథా తస్మిన్నిపతితే భూమౌ దానవే వీర్యశాలిని
అప్పుడు దైత్యేంద్రుడు కాలం వచ్చిన పర్వతంలా నేలపై పడిపోయాడు. ఆ బలవంతుడైన దానవుడు భూమిపై పడిపోయినప్పుడు,
అవసాదం యయుర్దైత్యాః కర్దమే కరిణో యథా తతస్తేషు విపన్నేషు దానవేష్వతిమానిషు
దైత్యులు మట్టిలో మునిగిపోయే ఏనుగుల్లా ఆత్మవిశ్వాసం కోల్పోయారు. అహంకారంతో ఉన్న ఆ దానవులు ఓడిపోయినప్పుడు,
ప్రకోపాద్రక్తనయనో మహిషో దానవేశ్వరః ప్రత్యుద్యయౌ హరిం రౌద్రః స్వబాహుబలమాస్థితః
కోపంతో కళ్లలో రక్తం మెరుస్తూ, దానవుల అధిపతి మహిషుడు భయంకరంగా, తన బలాన్ని నమ్ముకుని హరిని ఎదుర్కొనడానికి ముందుకు వచ్చాడు.
తీక్ష్ణధారేణ శూలేన మహిషో హరిమర్దయన్ శక్త్యా చ గరుడం వీరో మహిషో ఽభ్యహనద్ధృది
పదునైన శూలంతో మహిషుడు హరిని గాయపరిచాడు. శక్తితో గరుత్మంతుని ఛాతీలో గట్టిగా కొట్టాడు.
తతో వ్యావృత్య వదనం మహాచలగుహానిభమ్ గ్రస్తుమైచ్ఛద్రణే దైత్యః స గరుత్మన్తమచ్యుతమ్
తర్వాత, మహా పర్వత గుహలా తన నోటిని విప్పి, ఆ యుద్ధంలో దైత్యుడు స్థిరమైన గరుత్మంతుని మింగాలని ప్రయత్నించాడు.
అథాచ్యుతో ఽపి విజ్ఞాయ దానవస్య చికీర్షితమ్ వదనం పూరయామాస దివ్యైరస్త్రైర్మహాబలః
అయితే, దానవుడు ఏమి చేయబోతున్నాడో అర్థం చేసుకున్న అచ్యుతుడు, తన మహాశక్తితో దివ్యాస్త్రాలతో అతని నోటిని నింపేశాడు.
మహిషస్యాథ ససృజే బాణౌఘం గరుడధ్వజః పిధాయ వదనం దివ్యైర్ దివ్యాస్త్రపరిమన్త్రితైః
మహిషుని మీద గరుత్మంతుని ధ్వజంగా ఉన్న విష్ణువు, దివ్య మంత్రబలంతో కూడిన దివ్యాస్త్రాలతో అతని నోటిని మూసి, బాణాల వర్షాన్ని వదిలాడు.
స తైర్బాణైరభిహతో మహిషో ఽచలసంనిభః పరివర్తితకాయో ఽధః పపాత న మమార చ
ఆ బాణాలతో కొట్టబడిన మహిషుడు, పర్వతంలా గొప్పదైన వాడవై, తన శరీరాన్ని తిప్పుకుంటూ కింద పడిపోయాడు, కానీ మరణించలేదు.
మహిషం పతితం దృష్ట్వా భూమౌ ప్రోవాచ కేశవః మహిషాసుర మత్తస్త్వం వధం నాస్త్రైరిహార్హసి
భూమిపై పడిపోయిన మహిషుణ్ణి చూసి, కేశవుడు ఇలా అన్నాడు: "ఓ మహిషాసురా! నీవు మత్తులో ఉన్నావు. ఇక్కడ ఆయుధాలతో నీకు మరణం తగదు."
యోషిద్వధ్యః పురోక్తో ఽసి సాక్షాత్కమలయోనినా ఉత్తిష్ఠ జీవితం రక్ష గచ్ఛాస్మాత్సంగరాద్ద్రుతమ్
కమలంలో పుట్టిన బ్రహ్మా నిన్ను స్త్రీ చేతిలోనే సంహరించబడతావని ముందే చెప్పాడు. లేచి, నీ ప్రాణాన్ని కాపాడుకుని, ఈ యుద్ధాన్ని వెంటనే వదిలిపెట్టు.
తస్మిన్పరాఙ్ముఖే దైత్యే మహిషే శుమ్భదానవః సందష్టౌష్ఠపుటః కోపాద్ భ్రుకుటీకుటిలాననః
అప్పుడు మహిషుడు తిరిగి పోతుండగా, శుంభుడు కోపంతో పెదవులు కొరికి, కనుబొమ్మలు మడిచిన ముఖంతో నిలబడ్డాడు.
నిర్మథ్య పాణినా పాణిం ధనురాదాయ భైరవమ్ సజ్యం చకార స ధనుః శరాంశ్చాశీవిషోపమాన్
తన చేతిని మరోచేతితో బలంగా నలిపి, భయంకరమైన విల్లు తీసుకుని, దానిని సిద్ధం చేసి, పాములవంటి బాణాలను సిద్ధం చేసుకున్నాడు.
స చిత్రయోధీ దృఢముష్టిపాతస్ తతస్తు విష్ణుం గరుడం చ దైత్యః బాణైర్జ్వలద్వహ్నిశిఖానికాశైః క్షిప్తైరసంఖ్యైః పరిఘాతహీనైః
ఆ యుద్ధ నిపుణుడు, గట్టిగా పట్టుకుని, అనంతమైన, అగ్నిజ్వాలలవంటి ప్రకాశించే బాణాలతో విష్ణువును, గరుడుని లక్ష్యాన్ని తప్పకుండా దాడి చేశాడు.
విష్ణుశ్చ దైత్యేన్ద్రశరాహతో ఽపి భుశుణ్డిమాదాయ కృతాన్తతుల్యామ్ తయా భుశుణ్డ్యా చ పిపేష మేషం శుమ్భస్య పత్త్రం ధరణీధరాభమ్
దైత్యరాజు బాణాలతో గాయపడినా, విష్ణువు భయంకరమైన గదను తీసుకుని, ఆ గదతో శుంభుని పర్వతంలా ఉన్న కవచాన్ని బలంగా కొట్టాడు.
తస్మాదవప్లుత్య హతాచ్చ మేషాద్ భూభౌ పదాతిః స తు దైత్యనాథః తతో మహీస్థస్య హరిః శరౌఘాన్ ముమోచ కాలానలతుల్యభాసః
అక్కడినుంచి దూకి, కొట్టబడిన మేషం, కవచాన్ని వదిలి, దైత్యాధిపతి భూమిపై నిలబడ్డాడు. అప్పుడు హరి భూమిపై నుంచే ప్రళయాగ్నిలా మెరిసే బాణాలను వదిలాడు.
శరైస్త్రిభిస్తస్య భుజం బిభేద షడ్భిశ్చ శీర్షం దశభిశ్చ కేతుమ్ విష్ణుర్వికృష్టైః శ్రవణావసానం దైత్యస్య వివ్యాధ వివృత్తనేత్రః
విష్ణువు మూడు బాణాలతో అతని భుజాన్ని, ఆరు బాణాలతో తలను, పది బాణాలతో జండాను, బలంగా లాగిన విల్లుతో దైత్యుని చెవిని, విస్తృతమైన కళ్లతో గాయపరిచాడు.
స తేన విద్ధో వ్యథితో బభూవ దైత్యేశ్వరో విస్రుతశోణితౌఘః తతో ఽస్య కించిచ్ చలితస్య ధైర్యాద్ ఉవాచ శఙ్ఖామ్బుజశార్ఙ్గపాణిః
ఆ గాయంతో దైత్యాధిపతి బాధపడుతూ, రక్తం ప్రవహించసాగింది. అతడు కొంత తడబడినప్పుడు, శంఖం, పద్మం, శారంగం పట్టిన వాడు అతనితో ఇలా అన్నాడు.