త్యక్త్వా రథౌ తు తౌ వేగాద్ ఆప్లుతౌ తరసాశ్వినౌ తౌ రథౌ స తు నిష్పిష్య ముద్గరో ఽచలసంనిభః
ఆ ఇద్దరు అశ్వినీదేవతలు వేగంగా తమ రథాన్ని వదిలి దూకారు. ఆ పర్వతం లాంటి గద వారి రథాన్ని నుజ్జునుజ్జు చేసింది.
దారయామాస ధరణీం హేమజాలపరిష్కృతః తస్య కర్మాశ్వినౌ దృష్ట్వా భిషజౌ చిత్రయోధినౌ
ఆ బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న భూమిని ఆ గద చీల్చేసింది. ఆ దైత్యుడి ఈ కార్యాన్ని చూసి అశ్వినీదేవతలు, అద్భుత యోధులైన వైద్యులు,
వజ్రాస్త్రం తు ప్రకుర్వాతే దానవేన్ద్రనివారణమ్ తతో వజ్రమయం వర్షం ప్రావర్తద్ అతిదారుణమ్
దానవేంద్రుడిని ఆపేందుకు వజ్రాస్త్రాన్ని సిద్ధం చేశారు. వెంటనే భయంకరమైన వజ్రాల వర్షం ప్రారంభమైంది.
ఘోరవజ్రప్రహారైస్తు దైత్యేన్ద్రః స పరిష్కృతః రథో ధ్వజో ధనుశ్చక్రం కవచం చాపి కాఞ్చనమ్
ఆ భయంకరమైన వజ్రప్రహారాలతో దైత్యరాజు రథం, జెండా, విల్లు, చక్రం, బంగారు కవచం అన్నీ
క్షణేన తిలశో జాతం సర్వసైన్యస్య పశ్యతః తద్దృష్ట్వా దుష్కరం కర్మ సో ఽశ్విభ్యాం భీమవిక్రమః
ఒక క్షణంలోనే మొత్తం సైన్యం చూస్తుండగానే చిన్నచిన్న ముక్కలయ్యాయి. అశ్వినీదేవతల ఈ దుర్లభమైన కార్యాన్ని చూసి, ఆ భయంకరమైన దైత్యుడు
నారాయణాస్త్రం బలవాన్ ముమోచ రణమూర్ధని వజ్రాస్త్రం శమయామాస దానవేన్ద్రో ఽస్త్రతేజసా
రణభూమిలో నారాయణాస్త్రాన్ని విడుదల చేశాడు. ఆ అస్త్రబలంతో దైత్యరాజు వజ్రాస్త్రాన్ని ఆపేశాడు.
తస్మిన్ప్రశాన్తే వజ్రాస్త్రే కాలనేమిరనన్తరమ్ జీవగ్రాహం గ్రాహయితుమ్ అశ్వినౌ తు ప్రచక్రమే
వజ్రాస్త్రం శాంతించిన వెంటనే, కాలనేమి అశ్వినీదేవతలను బతికించుకుని పట్టుకోవాలని యత్నించాడు.
తావశ్వినౌ రణాద్భీతౌ సహస్రాక్షరథం ప్రతి ప్రయాతౌ వేపమానౌ తు పదా శస్త్రవివర్జితౌ
ఆ యుద్ధభయంతో అశ్వినీదేవతలు, ఆయుధాలు లేకుండా, వణుకుతూ, ఇంద్రుని రథం వైపు నడుచుకుంటూ పారిపోయారు.
తయోరనుగతో దైత్యః కాలనేమిర్మహాబలః ప్రాప్యేన్ద్రస్య రథం క్రూరో దైత్యానీకపదానుగః
విపరీత బలమైన కాలనేమి అనే దైత్యుడు వారిని వెంబడించాడు. అతడు దైత్యసేనతో కలిసి క్రూరంగా ఇంద్రుని రథాన్ని చేరాడు.
తం దృష్ట్వా సర్వభూతాని విత్రేసుర్విహ్వలాని తు దృష్ట్వా దైత్యస్య తత్క్రౌర్యం సర్వభూతాని మేనిరే
అతన్ని చూసి అన్ని జీవులు భయంతో వణికిపోయాయి. ఆ దైత్యుడి క్రూరత్వాన్ని చూసి, సమస్త ప్రాణులు భయంతో నిండిపోయాయి.
పరాజయం మహేన్ద్రస్య సర్వలోకక్షయావహమ్ చేలుః శిఖరిణో ముఖ్యాః పేతురుల్కా నభస్తలాత్
అందరి లోకాల నాశనానికి, మహేంద్రుడి ఓటమికి సంకేతంగా, ప్రధాన పర్వత శిఖరాలు ఆకాశం నుంచి ఉల్కల్లా కూలిపడ్డాయి.
జగర్జుర్జలదా దిక్షు హ్య్ ఉద్భూతాశ్చ మహార్ణవాః తాం భూతవికృతిం దృష్ట్వా భగవాన్గరుడధ్వజః
అన్నిచోట్ల మేఘాలు గర్జించాయి, మహాసముద్రాలు ఉప్పొంగాయి. ఆ భయంకరమైన ప్రకృతి మార్పును చూసి, గరుడధ్వజుడైన భగవంతుడు—
వ్యబుధ్యతాహిపర్యఙ్కే యోగనిద్రాం విహాయ తు లక్ష్మీకరయుగాజస్రలాలితాఙ్ఘ్రిసరోరుహః
పాముపైన విశ్రాంతి తీసుకుంటూ యోగనిద్రలో ఉన్న వాడు, లక్ష్మీదేవి చేతులతో ఎప్పుడూ అలంకరించబడే తన పద్మపాదాలను విడిచిపెట్టి, మేల్కొన్నాడు.
శరదమ్బరనీలాబ్జకాన్తదేహఛవిర్విభుః కౌస్తుభోద్భాసితోరస్కః కాన్తకేయూరభాస్వరః
ఆ ప్రభువు శరదృతువు ఆకాశంలోని నీలకమలంలా మెరిసే వాడై, కౌస్తుభ మణి వెలుగుతో ఛాతిని ప్రకాశింపజేసి, అందమైన కంకణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
విమృశ్య సురసంక్షోభం వైనతేయం సమాహ్వయత్ ఆహూతే ఽవస్థితే తస్మిన్ నాగావస్థితవర్ష్మణి
దేవతల కలకలాన్ని ఆలోచించి, వైనతేయుడిని పిలిచాడు. పిలవగానే, నాగాకారంలో ఉన్న గరుడుడు సిద్ధంగా నిలిచాడు.
దివ్యనానాస్త్రతీక్ష్ణార్చిర్ ఆరుహ్యాగాత్ సురాన్స్వయమ్ తత్రాపశ్యత దేవేన్ద్రమ్ అభిద్రుతమభిప్లుతైః
దివ్య ఆయుధాలు మంటలు చిమ్ముతున్న గరుడుని ఎక్కి, స్వయంగా దేవతల వద్దకు వెళ్లాడు. అక్కడ, అతడిని చుట్టుముట్టి దూకుతున్నవారి చేత ఇంద్రుడు ఇబ్బందిపడుతున్నాడని చూశాడు.
దానవేన్ద్రైర్నవామ్భోదసచ్ఛాయైః పౌరుషోత్కటైః యథా హి పురుషం ఘోరైర్ అభాగ్యైర్వంశశాలిభిః
పొడవైన నల్ల మేఘాల్లాంటి కాయాలతో, భయంకరమైన బలంతో ఉన్న దానవాధిపతులు, దురదృష్టవంతులైన బంధువులు మనిషిని చుట్టుముట్టినట్టు, ఇంద్రుని చుట్టేశారు.
పరిత్రాణాయాశు కృతం సుక్షేత్రే కర్మ నిర్మలమ్ అథాపశ్యన్త దైతేయా వియతి జ్యోతిర్మణ్డలమ్
రక్షణ కోసం పవిత్ర క్షేత్రంలో పవిత్రమైన పనులు త్వరగా జరిగాయి. ఆ సమయంలో, దైత్యులు ఆకాశంలో ఒక ప్రకాశవలయాన్ని చూశారు.
స్ఫురన్తముదయాద్రిస్థం సూర్యముష్ణత్విషా ఇవ ప్రభావం జ్ఞాతుమిచ్ఛన్తో దానవాస్తస్య తేజసః
అది ఉదయగిరిపై మెరిసే సూర్యుడిలా, వేడి కిరణాలతో ప్రకాశిస్తూ ఉంది. ఆ తేజస్సు మూలం ఏమిటో తెలుసుకోవాలని దానవులు ఆశించారు.
గరుత్మన్తమపశ్యన్తః కల్పాన్తానలసంనిభమ్ తమాస్థితం చ మేఘౌఘద్యుతిమక్షయమచ్యుతమ్
వారు కాలాంతంలో వచ్చే అగ్నిలా ఉన్న గరుడుని, మేఘాల సమూహంలా మెరిసే, నశించని అచ్యుతుణ్ని చూశారు.
తమ్ ఆలోక్యాసురేన్ద్రాస్తు హర్షసమ్పూర్ణమానసాః అయం వై దేవసర్వస్వం జితే ఽస్మిన్నిర్జితాః సురాః
అతన్ని చూసి, ఆసురేంద్రులు ఆనందంతో హృదయాలు నిండిపోయి, 'ఇతడే దేవతల సర్వస్వం; ఇతడిని ఓడిస్తే దేవతలు ఓడిపోతారు' అన్నారు.
అయం స దైత్యచక్రాణాం కృతాన్తః కేశవో ఽరిహా ఏనమాశ్రిత్య లోకేషు యజ్ఞభాగభుజో ఽమరాః
'ఇతడే దైత్యసేనలకు అంతం, శత్రువులను సంహరించేవాడు కేశవుడు. ఇతడిని ఆధారంగా చేసుకుని, లోకాలన్నిటిలోని దేవతలు యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతున్నారు.'
ఇత్యుక్త్వా దానవాః సర్వే పరివార్య సమన్తతః నిజఘ్నుర్వివిధైరస్త్రైస్ తే తమ్ ఆయాన్తమ్ ఆహవే
అలా చెప్పి, అందరు దానవులు చుట్టుముట్టి, యుద్ధంలో అతడిని ఎదుర్కొంటూ色色 ఆయుధాలతో దాడి చేశారు.
కాలనేమిప్రభృతయో దశ దైత్యా మహారథాః షష్ట్యా వివ్యాధ బాణానాం కాలనేమిర్జనార్దనమ్
కాలనేమి సహా పది మంది మహారథ దైత్యులు, కాలనేమి జనార్దనుడిని అరవై బాణాలతో గాయపరిచాడు.
నిమిః శతేన బాణానాం మథనో ఽశీతిభిః శరైః జమ్భకశ్చైవ సప్తత్యా శుమ్భో దశభిరేవ చ
నిమి వంద బాణాలతో, మథనుడు ఎనభై బాణాలతో, జంభకుడు డెబ్బై బాణాలతో, శుంభుడు పది బాణాలతో దాడి చేశారు.
శేషా దైత్యేశ్వరాః సర్వే విష్ణుమేకైకశః శరైః దశభిశ్చైవ యత్తాస్తే జఘ్నుః సగరుడం రణే
మిగతా దైత్యాధిపతులందరూ ఒక్కొక్కరు పది బాణాలతో, విష్ణువును గరుడునితో కలిసి యుద్ధంలో ఎదుర్కొన్నారు.
తేషామ్ అమృష్య తత్కర్మ విష్ణుర్దానవసూదనః ఏకైకం దానవం జఘ్నే షడ్భిః షడ్భిరజిహ్మగైః
వారి దాడిని భరించలేక, దానవ సంహారకుడు అయిన విష్ణువు, ఒక్కో దానవుణ్ని ఆరు నేరుగా వెళ్లే బాణాలతో సంహరించాడు.
ఆకర్ణకృష్టైర్భూయశ్చ కాలనేమిస్ త్రిభిః శరైః విష్ణుం వివ్యాధ హృదయే క్రోధాద్రక్తవిలోచనః
తిరిగి, కాలనేమి మూడు బాణాలను చెవివరకూ లాగి, కోపంతో కన్నులు ఎర్రబెట్టి, విష్ణువు గుండెను గాయపరిచాడు.
తస్యాశోభన్త తే బాణా హృదయే తప్తకాఞ్చనాః మయూఖానీవ దీప్తాని కౌస్తుభస్య స్ఫుటత్విషః
ఆ బాణాలు, వేడి బంగారం లా మెరిసిపోతూ, కౌస్తుభ మణి నుండి వెలువడే కాంతిరశ్ములు లాగా ఆయన హృదయంపై ప్రకాశించాయి.
తైర్బాణైః కించిదాయస్తో హరిర్జగ్రాహ ముద్గరమ్ సతతం భ్రామ్య వేగేన దానవాయ వ్యసర్జయత్
ఆ బాణాల వల్ల కొంత తగిలిన హరి, తన ముద్గరాన్ని పట్టుకొని, వేగంగా తిప్పి, దానవునిపై విసిరాడు.