తతశ్చావర్షదనలం సమన్తాద్ అతిసంహతమ్ చక్షూంషి దానవేన్ద్రాణాం చకారాన్ధాని చ ప్రభుః
అతడు చుట్టూ ఎక్కడికక్కడ ఘనంగా అగ్ని వర్షం కురిపించాడు. ప్రభువు దానవాధిపతుల కళ్లను అంధం చేశాడు.
గజానామగలన్మేదః పేతుశ్చాప్యరవా భువి తురగా నిఃశ్వసన్తశ్చ ఘర్మార్తా రథినో ఽపి చ
ఏనుగుల మేదస్సు కరిగిపోయింది, వాటి అరుపులు భూమిపై పడిపోయాయి. గుర్రాలు వేడితో తడబడుతూ ఊపిరాడక, రథసారథులు కూడా బాధపడ్డారు.
ఇతశ్చేతశ్చ సలిలం ప్రార్థయన్తస్తృషాతురాః ప్రచ్ఛాయవిటపాంశ్చైవ గిరీణాం గహ్వరాణి చ
ఇక్కడ అక్కడ దాహంతో బాధపడుతూ, వారు నీళ్లు కోరారు, చెట్ల నీడను, పర్వత గుహలను ఆశ్రయించారు.
తేషాం ప్రార్థయతాం శీతం ద్రుమాన్తరవిసర్పిణామ్ దావాగ్నిః ప్రజ్వలంశ్చైవ ఘోరార్చిర్దగ్ధపాదపః తోయార్థినః పురో దృష్ట్వా తోయం కల్లోలమాలినమ్
వారు చల్లదనం కోసం వేడుకుంటుండగా, చెట్ల మధ్య దావానలం వ్యాపించి, భయంకరమైన జ్వాలలతో చెట్లను కాల్చేసింది. నీళ్లు కావాలనుకునేవారు ఎదుట అలలు ఎగిసే నీటిని చూసి ముందుకు పరుగెత్తారు.
పురఃస్థితమపి ప్రాప్తుం న శేకురవమర్దితాః అప్రాప్య సలిలం భూమౌ వ్యాత్తాస్యా గతచేతసః
నీళ్లను ఎదుటే చూసినా, బలహీనులైన వారు వాటిని చేరలేకపోయారు. నీళ్లు దొరకక, నోరు తెరిచి, ప్రాణాలు పోయినవారు భూమిపై పడిపోయారు.
తత్ర తత్ర వ్యదృశ్యన్త మృతా దైత్యేశ్వరా భువి రథా గజాశ్చ పతితాస్ తురగాశ్చ సమాపితాః
అక్కడక్కడ భూమిపై చనిపోయిన దైత్యాధిపతులు, పడిపోయిన రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు కనిపించాయి.
స్థితా వమన్తో ధావన్తో గలద్రక్తవసాసృజః దానవానాం సహస్రాణి వ్యదృశ్యన్త మృతాని తు
నిలబడి, పరుగెత్తుతూ, వాంతులు వేస్తూ, దుస్తులు రక్తంతో తడిసి వేలాది మంది దానవులు చనిపోయినట్లు కనిపించారు.
సంక్షయే దానవేన్ద్రాణాం తస్మిన్మహతి వర్తితే ప్రకోపోద్భూతతామ్రాక్షః కాలనేమీ రుషాతురః
దైత్యరాజుల మహా వినాశనం జరుగుతుండగా, కోపంతో కళ్ళు ఎర్రగా మారిన కాలనేమి ఆగ్రహంతో లేచాడు.
అభవత్కల్పమేఘాభః స్ఫురద్భూరిశతహ్రదః గమ్భీరాస్ఫోటనిర్హ్రాదజగద్ధృదయఘట్టకః
వాడు మేఘంలా మారి, మెరుస్తున్న అనేక సరస్సులతో, లోతైన గర్జనతో లోక హృదయాలను కంపింపజేశాడు.
ప్రచ్ఛాద్య గగనాభోగం రవిమాయాం వ్యనాశయత్ శీతం వవర్ష సలిలం దానవేన్ద్రబలం ప్రతి
ఆకాశాన్ని కప్పి, సూర్యుని మాయను తొలగించి, దైత్యరాజుల సైన్యంపై చల్లని నీటిని వర్షించాడు.
దైత్యాస్తాం వృష్టిమాసాద్య సమాశ్వస్తాస్తతః క్రమాత్ బీజాఙ్కురా ఇవామ్లానాః ప్రాప్య వృష్టిం ధరాతలే
ఆ వర్షాన్ని అందుకున్న దైత్యులు, భూమిపై వాడిపోయిన మొక్కలు వానపడి మళ్లీ పచ్చబడినట్లుగా, క్రమంగా ప్రాణం పొందారు.
తతః స మేఘరూపీ తు కాలనేమిర్మహాసురః శస్త్రవృష్టిం వవర్షోగ్రాం దేవానీకేషు దుర్జయామ్
అప్పుడా మహాసురుడైన కాలనేమి మేఘ రూపంలో మారి, దేవతల సైన్యాలపై గెలవలేని భయంకరమైన ఆయుధ వర్షాన్ని కురిపించాడు.
తయా వృష్ట్యా బాధ్యమానా దైత్యేన్ద్రాణాం మహౌజసామ్ గతిం కాం చ న పశ్యన్తో గావః శీతార్దితా ఇవ
ఆ ఆయుధ వర్షానికి బాధపడిన శక్తివంతమైన దైత్యరాజులు, దారే కనపడక, చలిలో బాధపడే ఆవుల్లా అయ్యారు.
పరస్పరం వ్యలీయన్త పృష్ఠేషు వ్యస్త్రపాణయః స్వేషు బాధే వ్యలీయన్త గజేషు తురగేషు చ
వారు ఒకరిపై ఒకరు పడిపోతూ, చేతులు వదిలేసి, తమ కష్టంలో ఏనుగులు, గుర్రాలలో కలిసిపోయారు.
రథేషు త్వమరాస్త్రస్తాస్ తత్ర తత్ర నిలిల్యిరే అపరే కుఞ్చితైర్గాత్రైః స్వహస్తపిహితాననాః
రథాల్లో భయంతో దేవతలు ఇక్కడక్కడ దాగుకున్నారు; మరికొందరు, అవయవాలు మడిచుకుని, తమ చేతులతో ముఖాన్ని కప్పుకున్నారు.
ఇతశ్చేతశ్చ సంభ్రాన్తా బభ్రముర్వై దిశో దశ ఏవంవిధే తు సంగ్రామే తుములే దేవసంక్షయే
ఆందోళనతో వారు పది దిశల్లో తిరుగుతూ, అటువంటి ఘోర యుద్ధంలో దేవతల వినాశనం జరుగుతోంది.
దృశ్యన్తే పతితా భూమౌ శస్త్రభిన్నాఙ్గసంధయః విభుజా భిన్నమూర్ధానస్ తథా ఛిన్నోరుజానవః
భూమిపై పడిపోయిన శరీరాలు, ఆయుధాలతో ముడులు విరిగినవారు, చేతులు తెగినవారు, తలలు చీలినవారు, తొడలు కోసినవారు కనిపించారు.
విపర్యస్తరథాసఙ్గా నిష్పిష్టధ్వజపఙ్క్తయః నిర్భిన్నాఙ్గైస్తురంగైస్తు గజైశ్చాచలసంనిభైః
తలక్రిందులైన రథాలు, నలిగిన జెండాలు, అవయవాలు విరిగిన గుర్రాలు, పర్వతాల్లాంటి ఏనుగులు చెల్లాచెదురుగా పడ్డాయి.
స్రుతరక్తహ్రదైర్భూమిర్ వికృతావికృతా బభౌ ఏవమాజౌ బలీ దైత్యః కాలనేమిర్మహాసురః
రక్తపు సరస్సులతో భూమి వికృతంగా మారింది. అలా యుద్ధంలో బలవంతుడైన దైత్యుడు కాలనేమి విజయం సాధించాడు.
జఘ్నే ముహూర్తమాత్రేణ గన్ధర్వాణాం దశాయుతమ్ యక్షాణాం పఞ్చ లక్షాణి రక్షసామయుతాని షట్
ఒక క్షణంలోనే వాడు పది వేల గంధర్వులను, అయిదు లక్షల యక్షులను, ఆరు లక్షల రాక్షసులను సంహరించాడు.
త్రీణి లక్షాణి జఘ్నే స కింనరాణాం తరస్వినామ్ జఘ్నే పిశాచముఖ్యానాం సప్త లక్షాణి నిర్భయః
వేగంగా ఉన్న మూడు లక్షల కిన్నరులను, భయమే లేకుండా ఏడు లక్షల పిశాచులను వధించాడు.
ఇతరేషామసంఖ్యాతాః సురజాతినికాయినామ్ జఘ్నే స కోటీః సంక్రుద్ధశ్ చిత్రాస్త్రైరస్త్రకోవిదః
ఇంకా లెక్కలేనన్ని ఇతర దేవతా గణాలను కోట్లు కోట్లు కోపంతో, అద్భుత ఆయుధాలతో, ఆయుధ నైపుణ్యంతో సంహరించాడు.
ఏవం పరిభవే భీమే తదా త్వమరసంక్షయే సంక్రుద్ధావశ్వినౌ దేవౌ చిత్రాస్త్రకవచోజ్జ్వలౌ
అప్పుడు భీముడు అవమానించబడుతున్నప్పుడు, యుద్ధం తాలూకు అలసటలో, అశ్వినీదేవతలు అద్భుతమైన ఆయుధాలు, కవచాలతో ప్రకాశిస్తూ కోపంతో ఉప్పొంగారు.
జఘ్నతుః సమరే దైత్యం కృతాన్తానలసంనిభమ్ తమాసాద్య రణే ఘోరమ్ ఏకైకః షష్టిభిః శరైః
ఆ యుద్ధంలో, మరణాగ్ని లాంటి దైత్యుడిని, ఇద్దరూ ఒక్కొక్కరు అరవై బాణాలతో గాయపరిచారు.
జఘ్నే మర్మసు తీక్ష్ణాగ్రైర్ అసురం భీమదర్శనమ్ తాభ్యాం బాణప్రహారైః స కించిదాయస్తచేతనః
అశ్వినీదేవతలు తమ పదునైన బాణాలతో భయంకరమైన ఆ అసురుడిని ప్రాణస్థానాల్లో తాకి గాయపరిచారు. వారి బాణప్రహారాలకు అతని మనస్సు కొంత కలవరపడింది.
జగ్రాహ చక్రమష్టారం తైలధౌతం రణాన్తకమ్ తేన చక్రేణ సో ఽశ్విభ్యాం చిఛేద రథకూబరమ్
ఆ దైత్యుడు ఎనిమిది అంచులున్న, నూనెతో మెరిపించిన, యుద్ధంలో భయంకరమైన చక్రాన్ని పట్టుకుని, దానితో అశ్వినీదేవతల రథపు యోకును కోసేశాడు.
జగ్రాహాథ ధనుర్దైత్యః శరాంశ్చాశీవిషోపమాన్ వవర్ష భిషజో మూర్ధ్ని సంఛాద్యాకాశగోచరమ్
తర్వాత ఆ దైత్యుడు విల్లు, పాముల విషంలా భయంకరమైన బాణాలను తీసుకుని, ఆ వైద్యదేవతల తలపై, ఆకాశంలో సంచరిస్తున్న వారిని కప్పేసేలా వర్షంలా వదిలాడు.
తావప్యస్త్రైశ్చిఛిదతుః శితైస్తైర్దైత్యసాయకాన్ తచ్చ కర్మ తయోర్దృష్ట్వా విస్మితః కోపమావిశత్
అశ్వినీదేవతలు కూడా తమ పదునైన ఆయుధాలతో ఆ దైత్యుడి బాణాలను నశింపజేశారు. వారి ఈ కార్యాన్ని చూసి ఆ దైత్యుడు ఆశ్చర్యపడి, మరింత కోపంతో నిండిపోయాడు.
మహతా స తు కోపేన సర్వాయోమయసాదనమ్ జగ్రాహ ముద్గరం భీమం కాలదణ్డవిభీషణమ్
ఆ కోపంతో, అతడు భారీగా, మొత్తం ఇనుపతో తయారైన, కాలదండంలా భయంకరమైన గొప్ప గదను పట్టుకున్నాడు.
స తతో భ్రామ్య వేగేన చిక్షేపాశ్విరథం ప్రతి తం తు ముద్గరమ్ ఆయాన్తమ్ ఆలోక్యామ్బరగోచరమ్
ఆ గదను వేగంగా తిప్పి, అశ్వినీదేవతల రథం వైపు విసిరాడు. ఆ గద ఆకాశంలో వస్తున్నదాన్ని చూసి,