అమూర్తశ్చాభవల్లోకో హ్య్ అన్ధకారసమావృతః తతో ఽన్తరిక్షే శంసన్తి తేజస్తే తు పరిష్కృతమ్
ప్రపంచం రూపం లేకుండా, చీకటిలో మునిగిపోయింది; ఆ సమయంలో ఆకాశంలో నీ తేజస్సు నిర్మలంగా ప్రకాశించింది.
కుజమ్భస్తత్సమాలోచ్య దానవో ఽతిపరాక్రమః అభిదుద్రావ వేగేన పదాతిర్ధనదం నదన్
అది గమనించిన అతి శక్తివంతుడైన కుజంభుడు, కాలుగజ్జలతో పరుగెత్తుతూ, గర్జిస్తూ ధనదుని మీద దూకాడు.
అథాభిముఖమ్ ఆయాన్తం దైత్యం దృష్ట్వా ధనాధిపః బభూవ సమ్భ్రమావిష్టః పలాయనపరాయణః
అప్పుడు ఆ దైత్యుడు ఎదురుగా వస్తున్నాడని చూసి, ధనాధిపతి భయంతో తడబడి, అక్కడినుంచి పారిపోవడానికి ప్రయత్నించాడు.
తతః పలాయతస్తస్య ముకుటం రత్నమణ్డితమ్ పపాత భూతలే దీప్తం రవిబిమ్బమివామ్బరాత్
అతడు పరుగెత్తుతున్నప్పుడు, రత్నాలతో అలంకరించబడిన అతని మకుటం భూమిపై పడిపోయింది. అది ఆకాశంలో నుంచి పడిన సూర్యబింబంలా ప్రకాశించింది.
శూరాణామభిజాతానాం భర్తర్యపసృతే రణాత్ మర్తుం సంగ్రామశిరసి యుక్తం తద్భూషణాగ్రతః
తమ ప్రభువు యుద్ధభూమిని విడిచిపోతే, ధైర్యవంతులైన, ఉన్నతకులైన యోధులు, ఆ కిరీటానికి ముందరే యుద్ధంలో ప్రాణాలు విడిచిపోవడం తగినదే.
ఇతి వ్యవస్య దుర్ధర్షా నానాశస్త్రాస్త్రపాణయః యుయుత్సవః స్థితా యక్షా ముకుటం పరివార్య తమ్
అలా నిర్ణయించుకుని, భయంకరమైన ఆయుధాలతో, యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న యక్షులు ఆ మకుటాన్ని చుట్టుముట్టి నిలబడ్డారు.
అభిమానధనా వీరా ధనదస్య పదానుగాః తానమర్షాచ్చ సమ్ప్రేక్ష్య దానవశ్చణ్డపౌరుషః
అహంకారంతో, ధనంతో ఉన్న వీరులు, ధనదుని సేవకులు అక్కడ నిలబడి ఉన్నారు. వారిని చూసి, ఆ క్రూరమైన, బలమైన దైత్యుడు కోపంతో నిండిపోయాడు.
భుశుణ్డీం భైరవాకారాం గృహీత్వా శైలగౌరవామ్ రక్షిణో ముకుటస్యాథ నిష్పిపేష నిశాచరాన్
పర్వతం లాంటి బరువుతో, భయంకరమైన రూపంలో ఉన్న భుశుండి ఆయుధాన్ని పట్టుకుని, మకుటాన్ని కాపాడుతున్న నిశాచరులను అతడు నుజ్జునుజ్జు చేశాడు.
తాన్ప్రమథ్యాథ దనుజో ముకుటం తత్స్వకే రథే సమారోప్యామరరిపుర్ జిత్వా ధనదమాహవే
వారిని చిత్తు చేసి, ఆ దైత్యుడు మకుటాన్ని తన రథంపై పెట్టుకున్నాడు. యుద్ధంలో ధనధుని జయించి, దేవతలకు శత్రువైన వాడు విజయం సాధించాడు.
ధనాని రత్నాని చ మూర్తిమన్తి తథా నిధానాని శరీరిణశ్చ ఆదాయ సర్వాణి జగామ దైత్యో జమ్భః స్వసైన్యం దనుజేన్ద్రసింహః ధనాధిపో వై వినికీర్ణమూర్ధజో జగామ దీనః సురభర్తురన్తికమ్
అన్ని ధనాలు, రత్నాలు, రూపంతో ఉన్న నిధులు, జీవులన్నిటిని తీసుకుని, జంభ అనే దైత్యుడు తన సైన్యంతో వెళ్లిపోయాడు. ధనాధిపతి తలవాల్చి, విచారంతో తన జుట్టు విరబూసుకుని, దేవతాధిపతివద్దకు వెళ్లాడు.
కుజమ్భేనాథ సంసక్తో రజనీచరనన్దనః మాయామమోఘామాశ్రిత్య తామసీం రాక్షసేశ్వరః
తర్వాత, కుజంభుడు చేరిన రాత్రివేళ సంచరించే వాడి కుమారుడు, రాక్షసాధిపతి, తన మాయాశక్తిని ఆశ్రయించి యుద్ధంలో ప్రవేశించాడు.
మోహయామాస దైత్యేన్ద్రం జగత్కృత్వా తమోమయమ్ తతో విఫలనేత్రాణి దానవానాం బలాని తు
అతడు దైత్యాధిపతిని మాయలో పడేసి, ప్రపంచాన్ని చీకటితో కప్పేశాడు. అప్పుడు దానవుల కళ్ళు, వారి బలగాలు పనికిరాకుండా పోయాయి.
న శేకుశ్చలితం తత్ర పదాదపి పదం తదా తతో నానాస్త్రవర్షేణ దానవానాం మహాచమూమ్
ఆ సమయంలో వారు అక్కడ ఒక్క అడుగు కూడా కదలలేకపోయారు. ఆ తర్వాత, రకరకాల ఆయుధాల వర్షంతో దానవుల మహాసైన్యం—
జఘాన ఘననీహారతిమిరాతురవాహనామ్ వధ్యమానేషు దైత్యేషు కుజమ్భే మూఢచేతసి
మంచు మబ్బుల్లాంటి దట్టమైన చీకటిలో చిక్కుకున్న వారి వాహనాలతో కూడిన దానవ సైన్యం నాశనం చేయబడింది. దానవులు చంపబడుతుండగా, కుజంభుని మనస్సు మాయలో పడిపోయింది.
మహిషో దానవేన్ద్రస్తు కల్పాన్తామ్భోదసంనిభః అస్త్రం చకార సావిత్రమ్ ఉల్కాసంఘాతమణ్డితమ్
అప్పుడు దానవుల రాజు మహిషుడు, యుగాంతపు మేఘంలా నలుపుగా, ఉల్కల సమూహంతో అలంకరించబడిన సావిత్రాస్త్రాన్ని సృష్టించాడు.
విజృమ్భత్యథ సావిత్రే పరమాస్త్రే ప్రతాపిని ప్రణాశమగమత్తీవ్రం తమో ఘోరమనన్తరమ్
ఆ blazing సావిత్రాస్త్రం విస్తరించగా, తీవ్రమైన, భయంకరమైన చీకటి పూర్తిగా నశించిపోయింది.
తతో ఽస్త్రం విస్ఫులిఙ్గాఙ్కం తమః కృత్స్నం వ్యనాశయత్ ప్రఫుల్లారుణపద్మౌఘం శరదీవామలం సరః
తర్వాత, మిణుగురుల్లాంటి చిహ్నాలు ఉన్న ఒక అస్త్రం ఆ చీకటిని పూర్తిగా తొలగించింది. అది వికసించిన ఎర్ర కమలాలతో నిండిన శరదృతువులోని నిర్మలమైన సరస్సులా కనిపించింది.
తతస్తమసి సంశాన్తే దైత్యేన్ద్రాః ప్రాప్తచక్షుషః చక్రుః క్రూరేణ మనసా దేవానీకైః సహాద్భుతమ్
ఆ చీకటి తొలగిన తర్వాత, దైత్యాధిపతులు మళ్లీ చూపు పొందారు. వారు తమ సైన్యాలతో కలసి, దేవతలపై క్రూరమైన మనస్సుతో అద్భుతమైన కార్యాన్ని చేశారు.
శస్త్రైరమర్షాన్నిర్ముక్తైర్ భుజంగాస్త్రం వినోదితమ్ అథాదాయ ధనుర్ఘోరమ్ ఇషూంశ్చాశీవిషోపమాన్
కోపంతో ఆయుధాలను వదిలి, పాములా విషమయిన బాణాలతో కూడిన భుజంగాస్త్రాన్ని ప్రయోగించి, భయంకరమైన విల్లు, బాణాలను తీసుకున్నారు.
కుజమ్భో ఽధావత క్షిప్తం రక్షోరాజబలం ప్రతి రాక్షసేన్ద్రస్తమ్ ఆయాన్తం విలోక్య సపదానుగః
కుజంభుడు, రాక్షసరాజు సైన్యాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు దూసుకెళ్లాడు. అతడు తన అనుచరులతో ముందుకు వస్తున్నాడని చూసి, రాక్షసాధిపతి—
వివ్యాధ నిశితైర్బాణైః క్రూరాశీవిషభీషణైః తదాదానం చ సంధానం న మోక్షశ్చాపి లక్ష్యతే
ఆయన పదునైన బాణాలతో, భయంకరమైన పాముల్లా కఠినంగా వదిలాడు. ఆయన విల్లు ఎప్పుడు లాగి, ఎప్పుడు లక్ష్యాన్ని ఎంచి, ఎప్పుడు వదిలాడో ఎవ్వరూ గమనించలేకపోయారు.
చిఛేదాస్య శరవ్రాతాన్ స్వశరైర్ అతిలాఘవాత్ ధ్వజం పరమతీక్ష్ణేన చిత్రకర్మామరద్విషః
తన బాణాలతో, ఆలోచన వేగంతో, ఎదురుగా వచ్చిన బాణవర్షాన్ని కోసివేశాడు. అమరద్వేషి ధ్వజాన్ని అత్యంత పదునైన, అందంగా తయారైన బాణంతో కొట్టి పడగొట్టాడు.
సారథిం చాస్య భల్లేన రథనీడాదపాతయత్ కుజమ్భః కర్మ తద్దృష్ట్వా రాక్షసేన్ద్రస్య సంయుగే
తన విశాలమైన అంచుతో కూడిన బాణంతో, రథంపై ఉన్న సారథిని కింద పడగొట్టాడు. కుజంభుడు యుద్ధంలో చేసిన ఆ కార్యాన్ని చూసి రాక్షసాధిపతి—
రోషరక్తేక్షణయుతో రథాదాప్లుత్య దానవః ఖడ్గం జగ్రాహ వేగేన శరదమ్బరనిర్మలమ్
కోపంతో కళ్లల్లో రక్తం మరిగిపోతుండగా, ఆ దానవుడు రథం నుంచి దూకి, శరదృతువు ఆకాశంలా నిర్మలమైన ఖడ్గాన్ని వేగంగా పట్టుకున్నాడు.
చర్మ చోదయఖణ్డేన్దుదశకేన విభూషితమ్ అభ్యద్రవద్రణే దైత్యో రక్షో ఽధిపతిమోజసా
పది బంగారు అంచులతో చంద్రాకారంగా అలంకరించబడిన కవచాన్ని ధరించి, ఆ దైత్యుడు మహా బలంతో రణరంగంలో రాక్షసాధిపతిని ఎదుర్కొంటూ పరుగెత్తాడు.
తం రక్షో ఽధిపతిః ప్రాప్తం ముద్గరేణాహనద్ధృది స తు తేన ప్రహారేణ క్షీణః సంభ్రాన్తమానసః
రాక్షసాధిపతి అతడిని దగ్గరగా రాగానే గదతో గుండెల్లో బలంగా కొట్టాడు. ఆ దెబ్బతో అతడు బలహీనుడై, మనస్సు అయోమయానికి లోనయ్యాడు.
తస్థావచేష్టో దనుజో యథా ధీరో ధరాధరః స ముహూర్తం సమాశ్వస్తో దానవేన్ద్రో ఽతిదుర్జయః
ఆ దానవుడు కదలకుండా, ధైర్యంగా నిలిచిన పర్వతంలా నిలిచిపోయాడు. కొంతసేపటి తర్వాత, అత్యంత భయంకరుడైన దానవేంద్రుడు మళ్లీ చైతన్యం పొందాడు.
రథమారుహ్య జగ్రాహ రక్షో వామకరేణ తు కేశేషు నిరృతిం దైత్యో జానునాక్రమ్య ధిష్ఠితమ్
రాక్షసుడు రథంపైకి ఎక్కి, ఎడమ చేతితో నిరృతి జుట్టు పట్టాడు. ఆ సమయంలో దైత్యుడు మోకాళితో అతడిని బలంగా నొక్కి కట్టిపడేశాడు.
తతః ఖడ్గేన చ శిరశ్ ఛేత్తుమైచ్ఛదమర్షణః తస్మింస్తదన్తరే దేవో వరుణో ఽపాంపతిర్ద్రుతమ్
అప్పుడు కోపంతో ఉప్పొంగి, ఖడ్గంతో అతని తలను కోయాలని యత్నించాడు. అదే సమయంలో, జలాధిపతి వరుణుడు వెంటనే—
పాశేన దానవేన్ద్రస్య బబన్ధ చ భుజద్వయమ్ తతో బద్ధభుజం దైత్యం విఫలీకృతపౌరుషమ్
—దానవేంద్రుని రెండు చేతులను పాశంతో బిగిగా కట్టేశాడు. అలా బంధించబడిన దైత్యుని బలమంతా వృథా అయిపోయింది.