కుమ్భేన రత్నచిత్రేణ కేతుర్ అశ్వినయోర్ అభూత్ హేమమాతంగరచితం చిత్రరత్నపరిష్కృతమ్
అశ్వినుల జెండా రత్నాలతో అలంకరించిన కుంభంలా ఉండి, బంగారు ఏనుగు ఆకారంలో, వివిధ రత్నాలతో అందంగా అలంకరించబడింది.
ధ్వజం శతక్రతోరాసీత్ సితచామరమణ్డితమ్ సనాగయక్షగన్ధర్వమ్ అహోరగనిశాచరా
శతక్రతువు జెండా తెల్ల చామరాలతో అలంకరించబడి, నాగులు, యక్షులు, గంధర్వులు, పాములు, నిశాచరులు సేవలో ఉన్నారు.
సేనా సా దేవరాజస్య దుర్జయా భువనత్రయే కోటయస్తాస్ త్రయస్త్రింశద్ దేవదేవనికాయినామ్
ఆ దేవరాజుని సేనను మూడు లోకాలలో ఎవ్వరూ జయించలేరు. ఆ సేనలోని విభాగాలు ముప్పత్తి మూడు కోట్ల దేవతా పరాక్రములతో నిండి ఉన్నాయి.
హిమాచలాభే సితకర్ణచామరే సువర్ణపద్మామలసున్దరస్రజి కృతాభిరాగోజ్జ్వలకుఙ్కుమాఙ్కురే కపోలలీలాలికదమ్బసంకులే
హిమాచల శిఖరాలను పోలిన తెల్ల చామరాలు, స్వర్ణ పద్మాల మాలలు, ప్రకాశించే కుంకుమ తిలకాలు, చెక్కులపై ఆడుతున్న జడల సమూహాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
స్థితస్తదైరావతనామకుఞ్జరే మహాబలశ్చిత్రవిభూషణామ్బరః విశాలవస్త్రాంశువితానభూషితః ప్రకీర్ణకేయూరభుజాగ్రమణ్డలః సహస్రదృగ్బన్దిసహస్రసంస్తుతస్ త్రివిష్టపే ఽశోభత పాకశాసనః
ఎరావత అనే ఏనుగుపై నిలబడి, అపార బలంతో, అద్భుతమైన ఆభరణాలు, వస్త్రాలు ధరించి, విస్తారమైన వస్త్రాల తోరణాలతో, చేతులకు కంకణాల వలయాలతో, వేలాది గాయకులు స్తుతిస్తూ, ఇంద్రుడు స్వర్గంలో ప్రకాశించాడు.
తురంగమాతంగబలౌఘసంకులా సితాతపత్రధ్వజరాజిశాలినీ చమూశ్చ సా దుర్జయపత్త్రిసంతతా విభాతి నానాయుధయోధదుస్తరా
ఆ సేన గుర్రాలు, ఏనుగులతో నిండిపోయి, తెల్ల ఛత్రాలు, జెండాల వరుసలతో, జయించలేని విధంగా, అనేక ఆయుధాలతో యుద్ధంలో ఎదుర్కోవడం కష్టమైనదిగా మెరిసింది.
సురాసురాణాం సమ్మర్దస్ తస్మిన్నత్యన్తదారుణే తుములో ఽతిమహానాసీత్ సేనయోరుభయోరపి
ఆ సమయంలో దేవతలు, అసురులు పరస్పరం భయంకరంగా ఢీకొని, రెండు సేనల మధ్య ఘోరమైన, ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసే యుద్ధం మొదలైంది.
గర్జతాం దేవదైత్యానాం శఙ్ఖభేరీరవేణ చ తూర్యాణాం చైవ నిర్ఘోషైర్ మాతంగానాం చ బృంహితైః
దేవతలు, దైత్యులు గర్జిస్తూ, శంఖాలు, బేరీలు మోగుతూ, వాద్యాల ధ్వని, ఏనుగుల అరుపులతో ఆకాశమంతా మారుమోగింది.
హ్వేషతాం హయవృన్దానాం రథనేమిస్వనేన చ జ్యాఘోషేణ చ శూరాణాం తుములో ఽతిమహానభూత్
గుర్రాల హ్వానాలు, రథచక్రాల గర్జనలు, ధనుస్సుల తాడుల మోగుడు, వీరుల అరుపులతో ఘోరమైన శబ్దం వ్యాపించింది.
సమాసాద్యోభయే సేనే పరస్పరజయైషిణామ్ రోషేణాతిపరీతానాం త్యక్తజీవితచేతసామ్
రెండు సేనలు ఒకదానికొకటి ఎదురై, పరస్పరం గెలుపుకోసం కోపంతో, ప్రాణాలను లెక్కచేయకుండా యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.
సమాసాద్య తు తే ఽన్యోన్యం ప్రక్రమేణ విలోమతః రథేనాసక్తపాదాతో రథేన చ తురంగమః
ఒకరినొకరు ఎదుర్కొని, ఒక్కోసారి గుర్రం రథాన్ని, రథం కాలసేనికుడిని దాడి చేసింది.
హస్తీ పదాతిసంయుక్తో రథినా చ క్వచిద్రథీ మాతంగేనాపరో హస్తీ తురంగైర్బహుభిర్గజః
ఏనుగు కాలసేనికులతో కలసి, రథసారథి మరొక రథసారథితో, ఇంకొక్కడు ఏనుగు అనేక గుర్రాలతో యుద్ధం చేశాడు.
పదాతిరేకో బహుభిర్ గజైర్మత్తైశ్చ యుజ్యతే తతః ప్రాసాశనిగదాభిన్దిపాలపరశ్వధైః
ఒక కాలసేనికుడిని అనేక మత్తుగా ఉన్న ఏనుగులు ఎదుర్కొన్నారు. ఆపై భల్లాలు, గదలు, కత్తులు, పరశువులు, ఖడ్గాలతో యుద్ధం సాగింది.
శక్తిభిః పట్టిశైః శూలైర్ ముద్గరైః కుణపైర్గడైః చక్రైశ్చ శఙ్కుభిశ్చైవ తోమరైరఙ్కుశైః సితైః
శక్తులు, కత్తులు, శూలాలు, ముద్గరాలు, మృతదేహాలు, గదలు, చక్రాలు, కంచాలు, భల్లాలు, తెల్ల అంకుశాలతో యుద్ధం జరిగింది.
కర్ణినాలీకనారాచవత్సదన్తార్ధచన్ద్రకైః భల్లైశ్చ శతపత్త్రైశ్చ శుకతుణ్డైశ్చ నిర్మలైః
కర్ణముల ఆకారంలోనూ, నారాచముల్లాంటివాటితోనూ, పిత్తల దంతాలతోనూ, అర్ధచంద్రాకార బాణాలతోనూ, వెడల్పైన భల్లాలతోనూ, శతదళాల వంటి అగ్రభాగాలతోనూ, శుకపక్షి తోటివంటి స్వచ్ఛమైన బాణాలతోనూ,
వృష్టిరత్యద్భుతాకారా గగనే సమదృశ్యత సంప్రచ్ఛాద్య దిశః సర్వాస్ తమోమయమివాకరోత్
ఆకాశంలో ఆశ్చర్యకరమైన రూపంలో బాణాల వర్షం కురిసింది. అది అన్ని దిశలను కప్పేసి, చుట్టూ చీకటి నిండినట్లుగా చేసింది.
న ప్రాజ్ఞాయత తే ఽన్యోన్యం తస్మింస్తమసి సంకులే అలక్ష్యం విసృజన్తస్తే హేతిసంఘాతముద్ధతమ్
ఆ అంధకారమైన కలకలంలో వారు ఒకరిని ఒకరు గుర్తించలేకపోయారు. కనబడకుండా, వారు ఉగ్రంగా ఆయుధాల వర్షాన్ని వదిలారు.
పతితం సేనయోర్మధ్యే నిరీక్షన్తే పరస్పరమ్ తతో ధ్వజైర్భుజైశ్ఛత్త్రైః శిరోభిశ్చ సకుణ్డలైః
రెండు సేనల మధ్య పడిపోయిన వాటిని వారు పరస్పరం చూశారు. ఆ తరువాత, ధ్వజాలు, భుజాలు, గొడుగులు, కుండలాలతో అలంకరించిన తలలు అక్కడ కనిపించాయి.
గజైస్తురంగైః పాదాతైః పతద్భిః పతితైరపి ఆకాశసరసో భ్రష్టైః పఙ్కజైరివ భూః స్తృతా
ఏనుగులు, గుర్రాలు, కాలాళ్లు, పడిపోతున్నవారు, పడిపోయినవారు—ఇలా భూమి, ఆకాశసరోవరంలో పువ్వులు రాలినట్టు, విస్తరించిపోయింది.
భగ్నదన్తా భిన్నకుమ్భాశ్ ఛిన్నదీర్ఘమహాకరాః గజాః శలనిభాః పేతుర్ ధరణ్యాం రుధిరస్రవాః
పగిలిన దంతాలు, విరిగిన కుంభాలు, నరికిన పొడవైన సొమ్ములు ఉన్న, శిలలవంటి ఏనుగులు రక్తం కారుస్తూ భూమిపై పడిపోయాయి.
భగ్నేషాదణ్డచక్రాక్షా రథాశ్చ శకలీకృతాః పేతుః శకలతాం యాతాస్ తురంగాశ్చ సహస్రశః
పగిలిన యవాలు, చక్రాలు, అక్షాలు ఉన్న రథాలు ముక్కలు ముక్కలయ్యాయి. అలాగే, వేలాది గుర్రాలు కూడా పడిపోయి, చితికిపోయాయి.
తతో ఽసృఘ్రదదుస్తారా పృథివీ సమజాయత నద్యశ్చ రుధిరావర్తా హర్షదాః పిశితాశినామ్ వేతాలాక్రీడమభవత్ తత్సంకులరణాజిరమ్
ఆ తరువాత భూమి రక్తపు ప్రవాహాలతో దాటి వెళ్లలేనంత అయింది. రక్తపు వలయాలతో నదులు మాంసాహారులకు ఆనందాన్ని ఇచ్చాయి. ఆ యుద్ధభూమి పిశాచులకు ఆటస్థలమైంది.
అథ గ్రసనమాలోక్య యమః క్రోధవిమూర్ఛితః వవర్ష శరవర్షేణ విశేషేణాగ్నివర్చసా
అప్పుడు ఆ గ్రసనాన్ని చూచి, యముడు కోపంతో ఉలిక్కిపడి, అగ్నిలా దహించే బాణాలతో బాణవర్షాన్ని కురిపించాడు.
స విద్ధో బహుభిర్బాణైర్ గ్రసనో ఽతిపరాక్రమః కృతప్రతికృతాకాఙ్క్షీ ధనురానమ్య భైరవమ్
అనేక బాణాలతో గాయపడి, అపారబలశాలి అయిన గ్రసనుడు ప్రతీకారం కోసం ఉత్సాహంతో భయంకరంగా తన విల్లు ఎక్కించాడు.
శతైః పఞ్చభిరత్యుగ్రైః శరాణాం యమమర్దయత్ స విచిన్త్య యమో బాణాన్ గ్రసనస్యాతిపౌరుషమ్
అతడు ఐదు వందల ఉగ్రబాణాలతో యముణ్ణి గాయపరిచాడు. యముడు ఆ బాణాలను, గ్రసనుని అసాధారణ పరాక్రమాన్ని గమనించాడు.
బాణవృష్టిభిరుగ్రాభిర్ యమో గ్రసనమర్దయత్ కృతాన్తశరవృష్టిం తాం వియతి ప్రతిసర్పిణీమ్
యముడు ఉగ్రమైన బాణవర్షాలతో గ్రసనుని మీద దాడిచేశాడు. కృతాంతుని బాణవర్షం ఆకాశంలో ముందుకు సాగింది.
చిఛేద శరవర్షేణ గ్రసనో దానవేశ్వరః విఫలాం తాం సమాలోక్య యమస్తాం శరసంతతిమ్
గ్రసనుడు, దానవుల అధిపతి, తన బాణాలతో ఆ బాణవర్షాన్ని నరికేశాడు. అది ఫలితం లేకుండా పోయినదాన్ని యముడు గమనించాడు.
స విచిన్త్య శరవ్రాతం గ్రసనస్య రథం ప్రతి చిక్షేప ముద్గరం ఘోరం తరసా తస్య చాన్తకః
గ్రసనుని రథాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని వస్తున్న బాణాల సమూహాన్ని పరిశీలించిన అనంతరం, అంతకుడు భయంకరమైన గదను వేగంగా విసిరాడు.
స తం ముద్గరమ్ ఆయాన్తమ్ ఉత్ప్లుత్య గగనస్థితమ్ జగ్రాహ వామహస్తేన యామ్యం దానవనన్దనః
ఆ గద ఆకాశంలో ఎగురుతూ వస్తుండగా, దానవుల ఆనందకారుడు ఎగిరి, తన ఎడమచేతితో దానిని పట్టుకున్నాడు.
తమేవ ముద్గరం గృహ్య యమస్య మహిషం రుషా పాతయామాస వేగేన స పపాత మహీతలే
ఆ గదను పట్టుకుని, కోపంతో గ్రసనుడు యముని మహిషాన్ని వేగంగా కొట్టాడు. అది భూమిపై పడిపోయింది.