న శాన్తిగోచరే లుబ్ధః క్రూరో లబ్ధసమాశ్రయః సంతాపితః ఖలో యాతి సాధ్యతాం భ్రష్టసంశయః
లోభి, క్రూరుడు, సహాయం లభించినవాడు, బాధతో ఉన్న దుష్టుడు శాంతికి లోనవడడు; సందేహం పోయిన చెడ్డవాడు వశమవడు.
సామ దైత్యేషు నైవాస్తి యతస్తే లబ్ధసంశ్రయాః జాతిధర్మేణ వా భేద్యా దానం ప్రాప్తశ్రియే చ కిమ్
దైత్యులలో సామం పనిచేయదు, ఎందుకంటే వారు సహాయాన్ని సంపాదించుకున్నారు; జన్మ, ధర్మంతో వారిని విడదీయడం సాధ్యం కాదు; సంపద పొందినవారికి దానం కూడా ప్రయోజనం ఇవ్వదు.
ఏకో ఽభ్యుపాయో దణ్డో ఽత్ర భవతాం యది రోచతే దుర్జనేషు కృతం సామ మహద్యాతి చ వన్ధ్యతామ్
ఇక్కడ ఒకటే మార్గం ఉంది—దండం. అది మీకు నచ్చితే అనుసరించండి; దుష్టులతో సామం చేయడం వృథా.
భవాదితి వ్యవస్యన్తి క్రూరాః సామ మహాత్మనామ్ ఋజుతామార్యబుద్ధిత్వం దయానీతివ్యతిక్రమమ్
క్రూరులు ఎప్పుడూ, మహాత్ముల సామాన్ని బలహీనత, నైతికత, ఆర్యబుద్ధి, లేదా అధిక దయగా భావిస్తారు.
మన్యన్తే దుర్జనా నిత్యం సామ చాపి భయోదయాత్ తస్మాద్ దుర్జనమ్ ఆక్రాన్తుం శ్రేయాన్పౌరుషసంశ్రయః
దుష్టులు ఎప్పుడూ సామం భయంతోనే వస్తుందని అనుకుంటారు. అందువల్ల, దుష్టులను అదుపులో పెట్టడానికి శక్తిని ఆశ్రయించడం మేలైనది.
ఆక్రాన్తే తు క్రియా యుక్తా సతామేతన్మహావ్రతమ్ దుర్జనః సుజనత్వాయ కల్పతే న కదాచన
దాడి జరిగితే, మంచివారు చర్య తీసుకోవడం సమంజసం—ఇది వారి గొప్ప వ్రతం. చెడ్డవాడు ఎప్పుడూ మంచివాడిగా మారడు.
సుజనో ఽపి స్వభావస్య త్యాగం వాఞ్ఛేత్కదాచన ఏవం మే బుధ్యతే బుద్ధిర్ యూయమత్ర వ్యవస్యత
మంచివాడు కూడా కొన్నిసార్లు తన స్వభావాన్ని వదిలేయాలని కోరుకుంటాడు. నా మనసు అలా భావిస్తోంది—ఇక్కడ మీరు నిర్ణయించాలి.
ఏవముక్తః సహస్రాక్ష ఏవమేవేత్యువాచ తమ్ కర్తవ్యతాం స సంచిన్త్య ప్రోవాచామరసంసది
ఇలా వినిపించాక, సహస్రాక్షుడు 'అలాగే కావాలి' అని సమాధానం చెప్పి, చేయవలసినదాన్ని ఆలోచించి, దేవతల సభలో మాట్లాడాడు.
సావధానేన మే వాచం శృణుధ్వం నాకవాసినః భవన్తో యజ్ఞభోక్తారస్ తుష్టాత్మానో ఽతిసాత్త్వికాః
దేవలోక నివాసులారా, నా మాటలు జాగ్రత్తగా వినండి. మీరు యజ్ఞఫలాలను అనుభవించే వారు, హృదయంలో సంతృప్తిగా, అత్యంత పవిత్ర స్వభావం కలవారు.
స్వే మహిమ్ని స్థితా నిత్యం జగతః పరిపాలకాః భవతశ్చానిమిత్తేన బాధనే దానవేశ్వరాః
మీరు ఎప్పుడూ మీ గొప్పతనంలో నిలిచి, జగత్తును కాపాడే వారు. దేవతల ప్రభువులారా, అసురాధిపతులు కారణం లేకుండానే మీకు విఘాతం కలిగిస్తున్నారు.
తేషాం సామాది నైవాస్తి దణ్డ ఏవ విధీయతామ్ క్రియతాం సమరోద్యోగః సైన్యం సంయోజ్యతాం మమ
వారితో సంధి చేయడం వంటివి పనికిరావు; కఠినమైన శిక్ష మాత్రమే వర్తించాలి. యుద్ధానికి సిద్ధమవ్వండి—నా సైన్యాన్ని సమీకరించండి.
ఆద్రియన్తాం చ శస్త్రాణి పూజ్యన్తామస్త్రదేవతాః వాహనాని చ యానాని యోజయన్తు మమామరాః
అస్త్రాలను గౌరవించండి, ఆయుధ దేవతలను పూజించండి. నా కోసం వాహనాలు, రథాలు సిద్ధం చేయండి అని అమరులు ఆదేశించబడ్డారు.
యమం సేనాపతిం కృత్వా శీఘ్రమేవం దివౌకసః ఇత్యుక్తాః సమనహ్యన్త దేవానాం యే ప్రధానతః
యముణ్ణి సేనాధిపతిగా నియమించి, త్వరగా ఏర్పాట్లు చేయండి అని ఆకాశవాసులకు చెప్పగా, దేవతలలో ముఖ్యులు సిద్ధమయ్యారు.
వాజినామయుతేనాజౌ హేమఘణ్టాపరిష్కృతమ్ నానాశ్చర్యగుణోపేతం సమ్ప్రాప్తం సర్వదైవతైః
పది వేల గుర్రాలతో జోడించబడిన, బంగారు గంటలతో అలంకరించబడిన, అనేక అద్భుత లక్షణాలు కలిగిన ఒక రథాన్ని అందరు దేవతలు తీసుకొచ్చారు.
రథం మాతలినా కౢప్తం దేవరాజస్య దుర్జయమ్ యమో మహిషమాస్థాయ సేనాగ్రే సమవర్తత
మాతలి దేవేంద్రుని కోసం ఓ అపరాజిత రథాన్ని సిద్ధం చేశాడు. యముడు తన మహిషంపై కూర్చొని సైన్యానికి ముందుగా నిలిచాడు.
చణ్డకింకరవృన్దేన సర్వతః పరివారితః కల్పకాలోద్ధతజ్వాలాపూరితామ్బరలోచనః
ప్రచండ సేవకులతో四వైపులా చుట్టుముట్టబడి, కాలాంతంలో వచ్చే అగ్నిజ్వాలల వలె కళ్ళతో ఆకాశాన్ని నింపాడు.
హుతాశనశ్ఛాగరూఢః శక్తిహస్తో వ్యవస్థితః పవనో ఽఙ్కుశపాణిస్తు విస్తారితమహాజవః
అగ్ని, మేకపై కూర్చొని, చేతిలో శక్తి పట్టుకుని నిలిచాడు. వాయువు, అంకుశాన్ని పట్టుకుని, అపారమైన వేగాన్ని ప్రదర్శించాడు.
భుజగేన్ద్రసమారూఢో జలేశో భగవాన్స్వయమ్ నరయుక్తరథే దేవో రాక్షసేశో వియచ్చరః
నీటిదేవుడు స్వయంగా పెద్ద పాము మీద ఎక్కి వచ్చాడు. రాక్షసాధిపతి, మనుషుల రథంలో, ఆకాశంలో సంచరించాడు.
తీక్ష్ణఖడ్గయుతో భీమః సమరే సమవస్థితః మహాసింహరవో దేవో ధనాధ్యక్షో గదాయుధః
భయంకరుడైన దేవుడు పదునైన ఖడ్గంతో యుద్ధంలో నిలిచాడు. ధనాధిపతి, సింహగర్జనతో, గదను చేతబట్టి ఉన్నాడు.
చన్ద్రాదిత్యావశ్వినౌ చ చతురఙ్గబలాన్వితౌ రాజభిః సహితాస్తస్థుర్ గన్ధర్వా హేమభూషణాః
చంద్రుడు, సూర్యుడు, అశ్వినులు నాలుగు విభాగాల సైన్యాలతో, రాజులతో కలిసి, బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన గంధర్వులతో నిలిచారు.
హేమపీతోత్తరాసఙ్గాశ్ చిత్రవర్మరథాయుధాః నాకపృష్ఠశిఖణ్డాస్తు వైడూర్యమకరధ్వజాః
బంగారు పసుపు పైదుస్తులు ధరించి, రథాలు, కవచాలు, ఆయుధాలు వివిధంగా అలంకరించబడి, ఆకాశంలో శిఖరాలపై వైడూర్య మకరధ్వజాలతో మెరిసారు.
జపారక్తోత్తరాసఙ్గా రాక్షసా రక్తమూర్ధజాః గృధ్రధ్వజా మహావీర్యా నిర్మలాయోవిభూషణాః
రాక్షసులు జపా పువ్వు వర్ణపు పైదుస్తులు, రక్తవర్ణపు జుట్టుతో, గద్దరాజు జెండాలతో, మహా పరాక్రమంతో, నిర్మలమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు.
ముసలాసిగదాహస్తా రథే చోష్ణీషదంశితాః మహామేఘరవా నాగా భీమోల్కాశనిహేతయః
ముసల్లు, ఖడ్గాలు, గదలు చేతబట్టి, రథాలపై పాగలు ధరించి, మహా నాగులు మేఘగర్జనలతో గర్జిస్తూ, భయంకరమైన ఉల్కలు, మెరుపులు విసిరారు.
యక్షాః కృష్ణామ్బరభృతో భీమబాణధనుర్ధరాః తామ్రోలూకధ్వజా రౌద్రా హేమరత్నవిభూషణాః
యక్షులు నల్ల దుస్తులు ధరించి, భయంకరమైన బాణాలు, విల్లు పట్టుకుని, రాగి ఉలుక జెండాలతో, బంగారు రత్నాల ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు.
ద్వీపిచర్మోత్తరాసఙ్గం నిశాచరబలం బభౌ గార్ధ్రపత్త్రధ్వజప్రాయమ్ అస్థిభూషణభూషితమ్
పులిచర్మపు పైదుస్తులు ధరించిన నిశాచర సైన్యం, ఎక్కువగా గద్దపక్షి రెక్కల జెండాలతో, ఎముకల ఆభరణాలతో మెరిసిపోతూ కనిపించింది.
ముసలాయుధదుష్ప్రేక్ష్యం నానాప్రాణిమహారవమ్ కింనరాః శ్వేతవసనాః సితపత్త్రిపతాకినః
ముసలాయుధాలతో భయంకరంగా కనిపిస్తూ, అనేక జంతువుల గర్జనలతో ఉరిమే కిన్నరులు తెల్ల దుస్తులు ధరించి, తెల్ల రెక్కల జెండాలను పట్టుకున్నారు.
మత్తేభవాహనప్రాయాస్ తీక్ష్ణతోమరహేతయః ముక్తాజాలపరిష్కారో హంసో రజతనిర్మితః
మత్తుగా ఉన్న ఏనుగులు ఎక్కినవారు, గట్టిగా పొడిచే భల్లాలు చేతబట్టి, ముత్యాల హారాలతో అలంకరించబడి, వెండితో తయారైన హంస వాహనంగా ఉన్నారు.
కేతుర్జలాధినాథస్య భీమధూమధ్వజానలః పద్మరాగమహారత్నవిటపం ధనదస్య తు
జలాధిపతికి ఉన్న జెండా భయంకరమైన పొగతో మంటలతో మెరుస్తూ ఉండగా, కుబేరునికి పద్మరాగం, గొప్ప రత్నాలతో చేసిన కొమ్మలా ఉంది.
ధ్వజం సముచ్ఛ్రితం భాతి గన్తుకామమివామ్బరమ్ వృకేణ కాష్ఠలోహేన యమస్యాసీన్మహాధ్వజః
ఎత్తుగా ఎగురుతున్న జెండా ఆకాశాన్ని తాకాలని ఆశిస్తున్నట్టు మెరిసింది. యమునికి వృకుడు తాళతో, ఇనుపతో చేసిన గొప్ప జెండా ఉంది.
రాక్షసేశస్య కేతోర్వై ప్రేతస్య ముఖమాబభౌ హేమసింహధ్వజౌ దేవౌ చన్ద్రార్కావమితద్యుతీ
రాక్షసాధిపతికి ఉన్న జెండాపై ప్రేతముఖం కనిపించింది. దేవతలకు బంగారు సింహాల జెండాలు ఉండి, అవి చంద్రుడు, సూర్యుడు లాగా ప్రకాశించాయి.