సాధు సాధ్విత్యవోచంస్తే తత్ర దైత్యాః సవిస్మయాః సో ఽగచ్ఛత్పారియాత్రస్య గిరేః కన్దరముత్తమమ్
ఆ దైత్యులు ఆశ్చర్యంతో 'బాగుంది, బాగుంది!' అని అన్నారు. ఆ తరువాత అతడు పారియాత్ర పర్వతంలోని అద్భుతమైన గుహకు వెళ్లాడు.
సర్వర్తుకుసుమాకీర్ణం నానౌషధివిదీపితమ్ నానాధాతురసస్రావచిత్రం నానాగుహాగృహమ్
ఆ గుహ అన్ని ఋతువుల పూలతో అలంకరించబడి, ఎన్నో ఔషధాల వెలుగుతో ప్రకాశించిపోతూ, రకరకాల ఖనిజాల ప్రవాహాలతో నిండిపోయి, అనేక గుహలతో కూడి ఉంది.
గహనైః సర్వతో గూఢం చిత్రకల్పద్రుమాశ్రయమ్ అనేకాకారబహులం పృథక్పక్షికులాకులమ్
ఆ గుహ చుట్టూ దట్టమైన కాడలతో ముసుగై, అద్భుతమైన కల్పవృక్షాల నీడలో, అనేక రూపాల జీవులతో, వేర్వేరు పక్షుల గుంపులతో కళకళలాడుతూ ఉంది.
నానాప్రస్రవణోపేతం నానావిధజలాశయమ్ ప్రాప్య తత్కన్దరం దైత్యశ్ చచార విపులం తపః
అనేక ప్రవాహాలు, రకరకాల నీటి చెరువులతో కూడిన ఆ గుహను చేరి, ఆ దైత్యుడు గొప్ప తపస్సు ఆచరించాడు.
నిరాహారః పఞ్చతపాః పత్త్రభుగ్వారిభోజనః శతం శతం సమానాం తు తపాంస్యేతాని సో ఽకరోత్
ఆయన ఆహారం లేకుండా, పంచతపస్సు ఆచరిస్తూ, ఆకులు, నీరు మాత్రమే తీసుకుంటూ, వందలాది సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు.
తతః స్వదేహాదుత్కృత్య కర్షం కర్షం దినే దినే మాంసస్యాగ్నౌ జుహావాసౌ తతో నిర్మాంసతాం గతః
తర్వాత, ప్రతి రోజు తన శరీరంలో నుండి మాంసాన్ని కోసి, అగ్నిలో ఆహుతిగా సమర్పించాడు. అలా చేస్తూ చివరికి మాంసం లేనివాడయ్యాడు.
తస్మిన్నిర్మాంసతాం యాతే తపోరాశిత్వమాగతే జజ్వలుః సర్వభూతాని తేజసా తస్య సర్వతః
ఆయన మాంసం లేనివాడై, తపస్సు సంపాదించినప్పుడు, అతని తేజస్సుతో అన్ని జీవులు ప్రతిచోటా ప్రకాశించాయి.
ఉద్విగ్నాశ్చ సురాః సర్వే తపసా తస్య భీషితాః ఏతస్మిన్నన్తరే బ్రహ్మా పరమం తోషమాగతః
అతని తపస్సు వల్ల భయపడిన దేవతలు అంతా కలవరపడ్డారు. అదే సమయంలో బ్రహ్మదేవుడు పరమ సంతృప్తిని పొందాడు.
తారకస్య వరం దాతుం జగామ త్రిదశాలయాత్ ప్రాప్య తం శైలరాజానం స గిరేః కన్దరస్థితమ్ ఉవాచ తారకం దేవో గిరా మధురయా యుతః
తారకునికి వరం ఇవ్వడానికి, బ్రహ్మదేవుడు దేవతల లోకంనుండి వచ్చి, ఆ పర్వతరాజు గుహలో ఉన్న తారకుని చేరి, మధురమైన మాటలతో అతనితో మాట్లాడాడు.
పుత్రాలం తపసా తే ఽస్తు నాస్త్యసాధ్యం తవాధునా వరం వృణీష్వ రుచిరం యత్తే మనసి వర్తతే
పిల్లా, నీ తపస్సు చాలును. ఇప్పుడు నీకు సాధ్యంకానిది ఏదీ లేదు. నీ మనసులో ఉన్న ఏదైనా అద్భుతమైన వరాన్ని కోరుకో.
ఇత్యుక్తస్తారకో దైత్యః ప్రణమ్యాత్మభువం విభుమ్ ఉవాచ ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా ప్రణతః పృథువిక్రమః
అలా అన్న తర్వాత, తారకుడు ఆ దైత్యుడు, ఆత్మభువుని నమస్కరించి, చేతులు జోడించి, వినయంగా, గొప్ప పరాక్రమంతో ఇలా అన్నాడు.
దేవభూతమనోవాస వేత్సి జన్తువిచేష్టితమ్ కృతప్రతికృతాకాఙ్క్షీ జిగీషుః ప్రాయశో జనః
దేవతల మనసులు, అన్ని జీవుల ప్రవర్తన నీకు తెలుసు. ప్రతిఫలం కోసం లేదా ప్రతీకారం కోసం, జనులు సాధారణంగా విజయాన్ని కోరుకుంటారు.
వయం చ జాతిధర్మేణ కృతవైరాః సహామరైః తైశ్చ నిఃశేషితా దైత్యాః క్రూరైః సంత్యజ్య ధర్మితామ్ తేషామహం సముద్ధర్తా భవేయమితి మే మతిః
మేము జన్మధర్మంగా అమరులతో శత్రుత్వం కలిగి ఉన్నాము. ఆ క్రూరమైనవారు ధర్మాన్ని వదిలిపెట్టి, మా దైత్యులను నాశనం చేశారు. వారిని రక్షించాలనే సంకల్పం నాకు ఉంది.
అవధ్యః సర్వభూతానామ్ అస్త్రాణాం చ మహౌజసామ్ స్యామహం పరమో హ్యేష వరో మమ హృది స్థితః
అన్ని జీవులకు, మహా బలమైన ఆయుధాలకు నేను అవధ్యుడనై ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను. ఇదే నా హృదయంలో ఉన్న పరమ వరం.
ఏతన్మే దేహి దేవేశ నాన్యో మే రోచతే వరః తమువాచ తతో దైత్యం విరిఞ్చిః సురనాయకః
దేవతల అధినాయకా! నాకు ఈ వరమే ఇవ్వు, ఇంకేమీ నాకిష్టం లేదు అని దైత్యుడు చెప్పాడు. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు, దేవతల నాయకుడు, ఆ దైత్యునితో ఇలా అన్నాడు.
న యుజ్యన్తే వినా మృత్యుం దేహినో దైత్యసత్తమ యతస్తతో ఽపి వరయ మృత్యుం యస్మాన్న శఙ్కసే
ఓ ఉత్తమ దైత్యా! శరీరధారులు మరణం లేకుండా ఉండలేరు. అందువల్ల, మరణాన్ని తప్ప ఇంకేదైనా వరం కోరుకో, ఎందుకంటే నువ్వు మరణాన్ని భయపడటం లేదు.
తతః సంచిన్త్య దైత్యేన్ద్రః శిశోర్వై సప్తవాసరాత్ వవ్రే మహాసురో మృత్యుమ్ అవలేపేన మోహితః
ఆ దైత్యేంద్రుడు, గర్వంతో మోహితుడై, కొంత ఆలోచించి, తాను పుట్టిన తర్వాత ఏడవ రోజు మాత్రమే మరణం రావాలని కోరాడు.
బ్రహ్మా చాస్మై వరం దత్త్వా యత్కించిన్మనసేప్సితమ్ జగామ త్రిదివం దేవో దైత్యో ఽపి స్వకమాలయమ్
బ్రహ్మదేవుడు, అతని మనసులో ఉన్నది ఏదైతేనా, ఆ వరాన్ని ఇచ్చి, తన స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు. ఆ దైత్యుడు కూడా తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు.
ఉత్తీర్ణం తపసస్తం తు దైత్యం దైత్యేశ్వరాస్తథా పరివవ్రుః సహస్రాక్షం దివి దేవగణా యథా
ఆ దైత్యుడు తపస్సు పూర్తిచేసిన తరువాత, ఇతర దైత్యాధిపతులు అతన్ని చుట్టుముట్టారు. ఆకాశంలో దేవతలు ఇంద్రుని చుట్టూ చేరినట్లే, వారు అతన్ని గౌరవించారు.
తస్మిన్మహతి రాజ్యస్థే తారకే దైత్యనన్దనే ఋతవో మూర్తిమన్తశ్చ స్వకాలగుణబృంహితాః
దైత్యుల ఆనందదాయకుడు తారకుడు మహా రాజ్యాన్ని చేపట్టినప్పుడు, ఋతువులు తమ స్వంత లక్షణాలతో రూపాన్ని ధరించి, అతని వద్ద ప్రత్యక్షమయ్యాయి.
అభవన్కింకరాస్తస్య లోకపాలాశ్చ సర్వశః కాన్తిర్ద్యుతిర్ధృతిర్మేధా శ్రీరవేక్ష్య చ దానవమ్
అన్ని లోకాల రక్షకులు అతని సేవకులయ్యారు. అందం, కాంతి, ధైర్యం, జ్ఞానం, ఐశ్వర్యం—all దానవుడైన అతనిని కాపాడుతూ ఉండేవి.
పరివవ్రుర్గుణాకీర్ణా నిశ్ఛిద్రాః సర్వ ఏవ హి కాలాగురువిలిప్తాఙ్గం మహాముకుటభూషణమ్
అతని చుట్టూ ఉన్నవారు, మంచి లక్షణాలతో నిండినవారు, ఎలాంటి లోపం లేని వారు. అతని శరీరానికి అగరు సువాసన పూసి, పెద్ద మకుటం ధరించి ఉన్నాడు.
రుచిరాఙ్గదనద్ధాఙ్గం మహాసింహాసనే స్థితమ్ వీజయన్త్యప్సరఃశ్రేష్ఠా భృశం ముఞ్చన్తి నైవ తాః
అతని చేతులకు అందమైన వలయాలు అలంకరించబడి, అతను గొప్ప సింహాసనంపై కూర్చున్నాడు. అప్రసరసలలో ఉత్తములు అతనిని ఎప్పటికీ ఆరబెట్టడం మానలేదు.
చన్ద్రార్కౌ దీపమార్గేషు వ్యజనేషు చ మారుతః కృతాన్తో ఽగ్రేసరస్తస్య బభూవుర్మునిసత్తమాః
అతని మార్గంలో చంద్రుడు, సూర్యుడు దీపాలవంటి వారు, గాలి వంటివాడు వంటివాడు వాలంటీగా పంకాను ఊదేవాడు. యమధర్మరాజు అతని ముందు నడిచేవాడు, ఓ మునిశ్రేష్ఠా!
ఏవం ప్రయాతి కాలే తు వితతే తారకాసురః బభాషే సచివాన్దైత్యః ప్రభూతవరదర్పితః
ఇలా కాలం గడిచినప్పుడు, అనేక వరాల గర్వంతో తారకాసురుడు తన దైత్య మంత్రులను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
రాజ్యేన కారణం కిం మే త్వ్ అనాక్రమ్య త్రివిష్టపమ్ అనిర్యాప్య సురైర్వైరం కా శాన్తిర్హృదయే మమ
నేను స్వర్గాన్ని జయించకుండా, దేవతలతో శత్రుత్వాన్ని తొలగించకుండా, నా రాజ్యం ఎందుకు? నా హృదయం ఎప్పుడు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది?
భుఞ్జతే ఽద్యాపి యజ్ఞాంశాన్ అమరా నాక ఏవ హి విష్ణుః శ్రియం న జహతి తిష్ఠతే చ గతభ్రమః
ఇప్పటికీ అమరులు స్వర్గంలో యజ్ఞఫలాలను అనుభవిస్తున్నారు. విష్ణువు తన ఐశ్వర్యాన్ని వదలకుండా, మాయ లేకుండా ఉండిపోతున్నాడు.
స్వస్థాభిః స్వర్గనారీభిః పీడ్యన్తే ఽమరవల్లభాః సోత్పలా మదిరామోదా దివి క్రీడాయనేషు చ
స్వర్గస్త్రీలు, దేవతల ప్రియతములు, తమ అందంతో, ఉత్పలపుష్పాలు చేతబట్టి, మదిరామదంతో, ఆకాశంలో ఆటపాటల్లో దేవతలను ఆకర్షిస్తున్నారు.
లబ్ధ్వా జన్మ న యః కశ్చిద్ ఘటయేత్పౌరుషం నరః జన్మ తస్య వృథా భూతమ్ అజన్మా తు విశిష్యతే
పుట్టినవాడు పురుషార్థం కోసం ప్రయత్నించకపోతే, అతని జన్మం వృథా. అలాంటి వాడికంటే పుట్టని వాడే మెరుగైనవాడు.
మాతాపితృభ్యాం న కరోతి కామాన్ బన్ధూనశోకాన్న కరోతి యో వా కీర్తిం హి వా నార్జయతే హిమాభాం పుమాన్స జాతో ఽపి మృతో మతం మే
తల్లి తండ్రుల కోరికలు తీరనివాడు, బంధువుల దుఃఖాన్ని పోగొట్టనివాడు, చంద్రుడిలా నిర్మలమైన కీర్తిని సంపాదించనివాడు, పుట్టినా మృతుడే అని నా అభిప్రాయం.